<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Archiving and Interchange DTD v1.0 20120330//EN" "JATS-archivearticle1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
  <front>
    <journal-meta />
    <article-meta>
      <title-group>
        <article-title>Türkiye'de Çevik Yazılım Geliú tirme Üzerine Bir ø nceleme</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Esra Çetin</string-name>
          <email>1esrasolguncetin@gmail.com</email>
          <xref ref-type="aff" rid="aff0">0</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Pınar Onay Durdu</string-name>
          <email>2pinar.onaydurdu@kocaeli.edu.tr</email>
          <xref ref-type="aff" rid="aff1">1</xref>
        </contrib>
        <aff id="aff0">
          <label>0</label>
          <institution>Bilgisayar Mühendisli÷ i Bölümü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli Üniversitesi</institution>
          ,
          <addr-line>Kocaeli</addr-line>
          ,
          <country country="TR">Türkiye</country>
        </aff>
        <aff id="aff1">
          <label>1</label>
          <institution>Bilgisayar Mühendisli÷ i Bölümü, Kocaeli Üniversitesi</institution>
          ,
          <addr-line>Kocaeli</addr-line>
          ,
          <country country="TR">Türkiye</country>
        </aff>
      </contrib-group>
      <fpage>14</fpage>
      <lpage>25</lpage>
      <abstract>
        <p>Özet. Günümüz iú dünyasının rekabetçi koú ulları özellikle yazılım endüstrisindeki organizasyonların geliú tirdikleri ürünleri hızla pazara sunmalarını, aynı zamanda de÷ iú en gereksinimlere karú ılık vermelerini gerektirmektedir. Çevik yaklaú ımlar düú ük maliyet, yüksek üretkenlik ve kalite vaatleri göz önünde bulundurularak pek çok yazılım organizasyonu tarafından son yıllarda uygulanmaya baú lanmıú tır. Çevik yazılım geliú tirme yöntemlerinin kullanımını ve vaat etti÷ i avantajları ne kadar sa÷ ladı÷ ını içeren güncel durumunu belirlemeye yönelik uluslararası düzeyde çeú itli çalıú malar mevcuttur. Bu çalıú ma kapsamında, Türkiye yazılım endüstrisindeki organizasyonlarda çevik ve geleneksel yaklaú ımların ne kadar kullanıldı÷ ı ve yazılım geliú tiricilerin bu yaklaú ımlarla ilgili algılarının nasıl oldu÷ unu belirlemeye yönelik bir anket hazırlanarak çeú itli sektörlerden 74 katılımcıdan veri toplanmıú tır. Katılımcılardan alınan anket sonuçlarına göre Türkiye'de çevik yöntemlerin uygulanma oranı geleneksel yöntemlerle birbirine yakındır, ancak giderek çevik yaklaú ımlara yönelim gözlemlenmektedir. Yazılım geliú tiriciler çevik yaklaú ımların verimlili÷ i, kaliteyi ve müú teri memnuniyetini arttırdı÷ ını, ancak daha çok küçük takımlar için uygun oldu÷ unu ve proje yönetiminin sa÷ lanmasının zor oldu÷ unu düú ünmektedirler. Anahtar Kelimeler: Yazılım geliú tirme yöntemleri, Çevik yazılım geliú tirme, Geleneksel yazılım geliú tirme, Türkiye'deki yazılım endüstrisi uygulamaları Günümüzde yazılım projelerinin birço÷ u istenen baú arıyla tamamlanamamaktadır [1,2]. Standish Group Bilgi Teknolojileri (BT) alanında yaú anan proje baú arısızlıkları ile ilgili düzenli çalıú malar [3] yürütmektedir. Yayınladı÷ ı “Chaos” raporlarında projeler baú arılı, zorlanmıú (ek maliyetli) (zaman, bütçe ya da proje gereksinimlerinin tümünü karú ılayamamıú ) ve baú arısız olarak sınıflandırılmaktadır. Tablo 1'de görüldü÷ ü üzere, 1994'ten günümüze dek olan raporların sonuçlarına göre, baú arılı proje oranında artıú yaú anırken baú arısız proje oranlarında düú üú yaú anmaktadır [3]. Ancak</p>
      </abstract>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <sec id="sec-1">
      <title>-</title>
      <p>
        Tablo 1 dikkatlice incelendi÷ inde 2002’ye kadar baú arısız proje oranında düú üú
yaú andı÷ ı, sonrasında ise yeniden artıú oldu÷ u görülmektedir. Baú arılı projelerde
gözlemlenen artıú ise geliú en teknoloji, sahip olunan daha fazla bilgi birikimi, daha iyi
araç ve teknikler göz önünde bulunduruldu÷ unda oldukça düú ük kalmaktadır. Bunda
proje karmaú ıklıklarının artması ve teslimat sürelerinin kısalması gibi faktörlerin
etkisi de oldukça fazladır [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref3">3</xref>
        ]. Türkiye’de de buna benzer bir durum izlenmekte ve yazılım
projelerinde baú arı oranı % 50’nin altında oldu÷ u düú ünülmektedir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref4">4</xref>
        ].
      </p>
    </sec>
    <sec id="sec-2">
      <title>Tablo 1. Chaos raporu verileri [3]</title>
      <p>Baú arılı</p>
    </sec>
    <sec id="sec-3">
      <title>Ek maliyet Baú arısız</title>
      <p>1994
16%
53%
31%
1996
27%
33%
40%
1998
26%
46%
28%
2000
28%
49%
23%
2002
34%
51%
15%
2004
29%
53%
18%
2006
35%
46%
19%
2009
32%
44%
24%
2011
37%
42%
21%</p>
      <p>
        Yazılım projelerinin hedeflenen kapsamda, zamanda ve bütçede
tamamlanması organizasyonlar için çok önemlidir. Projelerin baú arılı olması için en iyi
uygulamaların veya sistem geliú tirme modellerinin organizasyon içerisinde uygulanıyor
olması gerekmektedir. Yazılım projelerinde olumsuzlukların yaú anmaması için
yazılım geliú tirme süreci günümüz rekabet koú ullarına uygun ú ekilde yürütülmelidir. Bu
amaçla geleneksel yazılım geliú tirme yaú am döngüsü modellerine alternatif olarak
çevik yöntemler [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref5">5</xref>
        ] geliú tirilmiú tir. Çevik yazılım geliú tirme yöntemleri hantal ve
bürokratik olarak eleú tirilen geleneksel, plana dayalı yazılım geliú tirmeye karú ılık
2001 yılında bir grup araú tırmacı tarafından yazılım geliú tirme için daha iyi bir yol
olarak önerilmiú tir. Çevik yöntemlerin yazılım kalitesini arttırdı÷ ı [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref6">6</xref>
        ], paydaú lar arası
iletiú im [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref7">7</xref>
        ] ve koordinasyonu [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref8">8</xref>
        ] iyileú tirdi÷ i, üretkenli÷ i arttırdı÷ ı [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref9">9</xref>
        ] ve günümüzde
yazılım sistemlerini geliú tirme, sürdürme ve destekleme için en iyi yol oldu÷ u [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref10">10</xref>
        ]
iddia edilmektedir. ø ddia edilen bu özelliklerine ra÷ men çevik yazılım geliú tirme
yöntemleri tüm organizasyonlar tarafından henüz uygulanmamaktadır [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref11">11</xref>
        ].
      </p>
      <p>Çevik yöntemlerin organizasyonlar tarafından ne kadar uygulandı÷ ına
yönelik farklı ülkelerde gerçekleú tirilmiú çalıú malar vardır. Bu çalıú ma kapsamında
Türkiye’deki yazılım organizasyonlarında çevik ve geleneksel yaklaú ımların ne kadar
kullanıldı÷ ı ve yazılım geliú tiricilerin bu yaklaú ımlarla ilgili algılarının nasıl oldu÷ u,
geliú tirilen bir anket aracılı÷ ıyla belirlenmeye çalıú ılmıú tır.</p>
      <p>Çalıú manın ilerleyen bölümlerinde öncelikli olarak gerçekleú tirilen benzer
çalıú malara de÷ inilmektedir. Çalıú mada kullanılan anketin tasarımı ve uygulama
süreci 3. Bölümde açıklanmaktadır. 4. Bölümde anket bulguları ve analizleri
sunulmaktadır. Son bölümde ise bulgular özetlenmekte, çalıú manın kısıtları ve gelecek çalıú ma
önerileri verilmektedir.
Digital Focus Firması
Çeú itli ülkeler
Vijayasarathy ve</p>
      <p>Turk</p>
      <p>Avrupa
Salo ve Abrahamsson</p>
      <p>Avusturya</p>
      <p>Schindler
35 farklı ülke
Azizyan, Magarian,</p>
      <p>Kajko-Mattson
Raporlanmadı</p>
      <p>VersionOne
Hollanda, Endonezya</p>
      <p>Warma</p>
      <p>Kuzey ø rlanda
Bustard,Wilkie,Greer
Çeú itli ülkeler</p>
      <p>Ambler
Çeú itli ülkeler</p>
      <p>Ambler</p>
      <p>Türkiye
Baytam, Kalıpsız</p>
      <p>Türkiye
Agile Türkiye</p>
      <p>Yıl
2006
2008
2008
2008
2011
2013
2012</p>
      <p>ø lgili Çalıú malar
Çevik yazılım geliú tirme yöntemlerine yönelik ülkemizde ve yabancı ülkelerde
gerçekleú tirilmiú çeú itli büyüklükte çalıú malar bulunmaktadır. Çevik yazılım geliú tirme
ile ilgili yapılan anketlerin özeti, Tablo 2’de belirtilmektedir. Tablo 2’de izlenilen
çalıú malar genel olarak 2006 ve 2014 yılları arasında gerçekleú tirilmiú tir.</p>
      <p>Tablo 2. Çevik yazılım geliú tirme ile ilgili çalıú maların özeti</p>
      <p>Katılımcı sayısı</p>
      <sec id="sec-3-1">
        <title>Hedef/Odak alanı</title>
        <p>
          Digital Focus [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref12">12</xref>
          ] firmasının 2006 yılında gerçekleú tirdi÷ i araú tırmanın
sonuçlarına göre çalıú maya katılan organizasyonların % 81’i çevik yaklaú ımları ya
kullanmakta ya da kullanmaya baú lamayı düú ünmektedirler. Katılımcılardan % 51’i ise
çevik yaklaú ımları uygulamanın önündeki engel olarak bilgi ve beceri eksikli÷ ini
göstermektedirler.
        </p>
        <p>
          Vijayasarathy ve Turk’un [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref13">13</xref>
          ] çevik yazılım geliú tirmenin adaptasyonu ve
kullanımını erken benimseyenler açısından de÷ erlendirdikleri çalıú malarında, XP ve
test-first en yaygın yazılım geliú tirme yaklaú ımı olarak belirtilirken, SCRUM
dördüncü sırada gelmektedir. Katılımcılarının büyük ço÷ unlu÷ u (%75) projelerinde çevik
yöntemleri kullandıklarını ifade etmiú lerdir.
        </p>
        <p>
          Salo ve Abrahamsson [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref14">14</xref>
          ] gömülü yazılım geliú tirme organizasyonlarındaki
çevik yöntemlerden özellikle XP ve SCRUM’ın durumuna belirlemek için bir anket
uygulamıú lardır. Çalıú manın sonucunda gömülü yazılım endüstrisinde de çevik
yöntemlerin kullanımının gerçekleú ti÷ i ve bu yöntemlere karú ı olumlu algının yaygınlaú
tı÷ ı gözlemlenmiú tir.
        </p>
        <p>
          Schindler [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref15">15</xref>
          ] biliú im endüstrisindeki organizasyonlar içerisinde çevik
yöntemlere yönelik farkındalı÷ ın bulundu÷ u ve gelecek planları içinde çevik yöntemler
ve özellikle eú programlamayı kullanmayı planladıkları sonucunu elde etmiú tir. Çevik
yaklaú ımlardan en yaygın kullanılanlar, XP (%46) ve SCRUM (%32,8) olarak
izlenmektedir.
        </p>
        <p>
          Azizyan, Magarian ve Kajko-Mattson [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref16">16</xref>
          ] daha çok çevik yaklaú ımlar ile
kullanılan araç ihtiyacı ve kullanımına yönelik olarak gerçekleú tirdikleri çalıú
malarında SCRUM (%54) ve XP’nin ( %32) en yaygın kullanılan çevik yöntemler oldu÷ u
sonucunu elde etmiú lerdir. En yaygın kullanılan araçlar ise klasik duvar-yapıú kan
ka÷ ıt ( %26), standart ofis araçları (Excel, vb.) (%23) ve MS Project (%8) olarak
izlenmektedir.
        </p>
        <p>
          VersionOne [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref17">17</xref>
          ] firması 2007 yılından bu yana çevik geliú tirmenin
durumunu tespit etmeye yönelik araú tırma raporları yayınlamaktadır. En son 2013 yılında
yayınlanan raporunda çevik yöntemleri gelecek projelerde adapte etme oranı %
69’dan % 83’e çıkmıú , çevik yöntemler içerisinde en yaygın kullanılan ise % 72 ile
SCRUM olarak seçilmiú tir. Katılımcıların yaklaú ık % 90’ı çevik yöntemleri
kullanmanın de÷ iú en öncelikleri yönetme becerilerini artırdı÷ ını, % 84’ü ise çevik yöntemler
ile sa÷ lanan görünürlü÷ ün faydalı oldu÷ unu vurgulamıú lardır. En yaygın olarak
kullanılan standart ofis yazılımları, Microsoft Project ve VersionOne gibi yazılımlar olarak
izlenirken, en çok tavsiye edilen VersionOne (%93) olarak ön plana çıkmaktadır.
        </p>
        <p>
          Warma [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref18">18</xref>
          ], çevik yöntemler konusundaki farkındalı÷ ın % 79 oranında
oldu÷ unu tespit etmiú ve katılımcıların yarı yarıya çevik yazılım geliú tirme projelerinde
yer aldıklarını belirlemiú tir. En yaygın olarak kullanılan çevik yazılım geliú tirme
yöntemi olarak % 90 ile SCRUM birinci sırada gelmektedir. Anket katılımcıları
tarafından çevik yazılım geliú tirmenin yazılım üretkenli÷ i ve kalitesini olumlu yönde
etkiledi÷ i düú ünülmektedir. % 60’dan fazla katılımcı çevik projelerin baú arı oranlarının %
50’den fazla oldu÷ unu belirtmektedir.
        </p>
        <p>
          Çevik yazılım geliú tirme prensip ve pratiklerinin 2010-2012 yılları arasında
Kuzey ø rlanda bölgesindeki yazılım organizasyonlarında uygulanmasının ne yönde
de÷ iú iklik gerçekleú tirdi÷ ini inceleyen çalıú ma [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref19">19</xref>
          ], çevik yöntemlerin geleneksel
ça÷ layan paradigmasının yerini almaya baú ladı÷ ını ortaya koymaktadır. Çevik
yaklaú ımların özellikle geliú tirilen yazılımların fonksiyonelli÷ ini ve kullanılabilirli÷ i
artırmada olumlu etkisinin oldu÷ u yönünde artan bir algı geliú mektedir.
        </p>
        <p>
          Ambler [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref20 ref21">20,21</xref>
          ] 2007 yılından bu yana çevik yazılım geliú tirme adaptasyonu
ve çevik projelerin baú arı oranları konuları ile ilgili anketler yapmaktadır. 2010
yılındaki anket sonuçlarına göre, katılımcıların % 62’si çevik projeleri planlanan zamana
göre teslim etmenin, % 34’ü ise hazır oldu÷ unda teslim etmenin önemli oldu÷ unu
belirtmiú lerdir. 2014 yılında gerçekleú tirilen baú ka bir ankete göre ise, katılımcıların
yaklaú ık % 15’i çevik teknikleri benimsemeye baú ladıklarını, % 26’sı takımlarının
yarısından azında çevik teknikleri uyguladıklarını, % 49’u ise takımlarının yarısından
fazlasında çevik teknikleri uyguladıklarını belirtmiú lerdir.
        </p>
        <p>
          Türkiye’de çevik yöntemlerden SCRUM ile ilgili gerçekleú tirilen bir anket
çalıú masının sonuçlarına [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref22">22</xref>
          ] göre organizasyonların bu yöntemi kullanmaya baú
lamaları henüz erken aú amalarda yer almakta ve projeler küçük takımlar halinde
gerçekleú tirilmektedir. Yaygın olarak kullanılan araçlar duvar-yapıú kan ka÷ ıt ya da Excel
gibi yazılımlar ú eklinde listelenmektedir.
        </p>
        <p>
          Güncel olarak Agile Türkiye [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref23">23</xref>
          ] tarafından 2013 yılında gerçekleú tirilen
Yazılım Üretkenlik Raporu sonuçlarına göre de Türkiye’deki projelerin % 64’ünde
çevik yöntemler uygulanmaktadır. En yaygın olarak kullanılan çevik yaklaú ımın da
SCRUM ve türevleri oldu÷ u bilgisi paylaú ılmaktadır.
3
        </p>
        <sec id="sec-3-1-1">
          <title>Yöntem</title>
          <p>
            Bu çalıú mada, Türkiye’deki yazılım organizasyonlarında çevik ve geleneksel yazılım
geliú tirme yöntemlerinin ne kadar kullanıldı÷ ı ve yazılım geliú tiricilerin çevik
yaklaú ımlarla ilgili algılarının nasıl oldu÷ u belirlenmeye çalıú ılmıú tır. Araú tırma ankete
dayalı tanımlayıcı bir inceleme çalıú ması ú eklinde gerçekleú tirilmiú tir. Tanımlayıcı
incelemede amaç, de÷ iú kenler arası iliú kilerin belirlenmesinden çok örneklemin ne
kadarının belirli bir fikirde oldu÷ u veya bazı olayların ne sıklıkla oldu÷ unun
belirlenmesidir [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref24">24</xref>
            ].
          </p>
          <p>
            Bu kapsamda, yazılım geliú tirme yöntemleri ile ilgili 39 maddelik bir anket
hazırlanmıú tır. Anket üç temel bölümden oluú maktadır. Birinci bölüm katılımcılarla
ilgili demografik bilgileri almaya yönelik hazırlanmıú tır. Bu bölüm sonunda
katılımcılara organizasyonlarında hangi yazılım geliú tirme yöntemini kullandıkları sorularak,
çevik yöntemleri seçenlerin ikinci bölümde yer alan çevik yazılım geliú tirme odaklı
soruları yanıtlamaları sa÷ lanırken, geleneksel yöntemi seçenlerin ise üçüncü bölümde
yer alan geleneksel yönteme yönelik soruları cevaplamaları sa÷ lanmıú tır. Bu sorular,
geleneksel yazılım geliú tirme yöntemlerini kullanan organizasyonlarda yer alan
katılımcıların çevik yaklaú ımlar konusundaki görüú lerini almaya yönelik olarak
hazırlanmıú tır. Çevik yöntemlere yönelik hazırlanan 23 maddeden 19 tanesi Ambler’in [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref25">25</xref>
            ]
çalıú masından Türkçeye çevrilerek adapte edilmiú tir. Geleneksel yöntemlere yönelik
hazırlanan sorulardan 6 maddeden üç tanesi Baytam ve Kalıpsız’ın [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref22">22</xref>
            ] çalıú
masından ve 1 tanesi yine Ambler’in [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref25">25</xref>
            ] çalıú masından adapte edilmiú tir. Hazırlanan
sorular konu ile ilgili daha önce anket tasarlamıú ve bu konu da e÷ itim veren kiú iler
tarafından gözden geçirmeleri için iletilmiú ve verdikleri geribildirimler do÷ rultusunda
güncellemeler yapılmıú tır. Böylece çalıú manın yüzeysel ve içerik geçerlili÷ i sa÷
lanmıú tır [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref26">26</xref>
            ]. Anket sorularının tamamına çevrim içi olarak ulaú ılabilmektedir [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref27">27</xref>
            ].
          </p>
          <p>Hazırlanan anket, Surveey isimli bir çevrimiçi anket sa÷ lama hizmeti
kullanılarak 2014 ù ubat, Mart ve Nisan ayları boyunca üç ay süreyle katılımcıların eriú imine
açılmıú tır. Katılımcılar çeú itli sosyal a÷ lar, e-mail grupları kullanılarak davet edilmiú
lerdir. Biliú im sektöründe yer alan birçok farklı kuruma ulaú ılarak, 74 yazılım geliú
tiricinin görüú leri alınmıú tır.</p>
        </sec>
        <sec id="sec-3-1-2">
          <title>Anket Sonuçları ve Bulguları</title>
        </sec>
      </sec>
      <sec id="sec-3-2">
        <title>Demografik özellikler</title>
        <p>Ankete katılan 74 katılımcının % 31’i kadınlardan, % 69’u ise erkeklerden oluú
maktadır. Anket katılımcılarının % 42’si üniversite % 33’ü ise yüksek lisans ve % 17’si
doktora derecesine sahipken, %8’i ön lisans mezunudur.</p>
        <p>Katılımcıların yazılım alanındaki iú tecrübesinin da÷ ılımı Tablo 3’te yıl
bazında gösterilmektedir. Ortalama de÷ er yaklaú ık 8 yıldır. Katılımcıların % 34 ve %
40‘ının, iú deneyimi 5 ila 10 yıl ve altındadır. Bu da katılımcıların ço÷ unlu÷ unu genç
bir kitlenin oluú turdu÷ unu bize göstermektedir. Tablo 3’te ayrıca katılımcıların BT
sektöründeki toplam iú tecrübeleri de gösterilmektedir. Katılımcıların bu sektördeki iú
tecrübesi genel iú tecrübeleri ile büyük oranda paralellik göstermektedir.</p>
        <p>Tablo 3. Katılımcıların yıl bazındaki tecrübeleri</p>
      </sec>
    </sec>
    <sec id="sec-4">
      <title>Katılımcıların iú deneyimleri</title>
      <p>Katılımcıların BT sektöründeki toplam iú
tecrübeleri
Katılımcıların bulundukları kurumdaki iú
tecrübesi</p>
      <p>Ort.
8,2
8,2
4,7
&lt;=5
%
34
37
71</p>
      <p>Katılımcıların çalıú tıkları firmalarda görev aldıkları pozisyonlar ù ekil 1’de
gösterilmektedir. Ankette yer alan ve 10 kiú iden fazla katılımcının tercih etti÷ i “di÷ er”
alanı ise; genel müdür yardımcısı, sistem mühendisi, sistem yöneticisi gibi
pozisyonları içermektedir. Bu soru çoklu seçimli bir soru oldu÷ u için, katılımcıların 4’ü 2
farklı pozisyonda, yine 4’ü 3 farklı pozisyonda görev aldı÷ ını belirtmiú tir. 3 kiú i ise 4
farklı pozisyonda görev almaktadır. 63 katılımcı ise sadece tek pozisyonda görev
aldıklarını bildirmiú tir.</p>
      <p>Operasyonel Destek
Ürün Sahibi</p>
      <p>Testçi
Geliú tirici
IT Müdürü
úø Analisti</p>
      <p>Di÷ er
Takım Üyesi
Proje Lideri</p>
      <p>Yazılımcı
0
5
10
15
20
25
30
ù ekil. 1. Katılımcıların çalıú tıkları firmalarda görev aldıkları pozisyonlar
ù ekil 2‘de görüldü÷ ü üzere, katılımcıların görev aldıkları firmaların hizmet
verdi÷ i sektörleri sırasıyla Finans-Banka, Telekomünikasyon ve Bilgi Teknolojileri
sektörleri oluú turmaktadır. 5 katılımcı Devlet sektöründe hizmet verirken, Sa÷ lık ve
Sigorta sektörleri ise ankette en az katılımcının yer aldı÷ ı sektörler olarak
izlenmektedir. Ankette yer alan di÷ er alanı ise; robotik teknolojiler, hayvancılık, savunma
sanayi, otomasyon sistemleri, üniversite ve sigorta sektörlerinin tümünü içermektedir.</p>
      <p>Sigorta
Sa÷ lık
Devlet</p>
      <p>Katılımcıların organizasyonlarında hangi yazılım geliú tirme yöntemini
kullandıkları sorusuna alınan yanıtlara göre, % 54 çevik yazılım geliú tirme, % 46 ise
geleneksel yazılım geliú tirme yöntemlerini kullanmaktadır. ù ekil 3’te görüldü÷ ü
üzere, en yüksek tercih çevik yazılım geliú tirme yöntemleri içerisinden Scrum üzerine
yo÷ unlaú maktadır. Toplam 38 katılımcı Scrum yazılım geliú tirme modelini
kullanırken, 18 katılımcı geleneksel yazılım geliú tirme yöntemlerinden Ça÷ layan modelini
kullandıklarını belirtmiú lerdir.
ù ekil. 3. Organizasyonlarda kullanılan yazılım süreç modelleri
4.2</p>
      <p>Çevik Yazılım Geliú tirme Yöntemleri
Katılımcılara organizasyonlarında hangi yazılım geliú tirme yöntemlerini kullandıkları
sorulmuú tur. Çevik yöntemleri kullandıklarını belirten katılımcılara anketin ikinci
bölümünde yer alan sorular yöneltilmiú tir.</p>
      <p>Organizasyonlarda çevik yaklaú ımlar ile proje yürütülme süresine yönelik
bulgular ù ekil 4’te gösterilmektedir. Anket katılımcılarının % 43’ü 3-4 yıldır, % 34’ü
ise 1-2 yıldır çevik yaklaú ım projelerinde görev aldıklarını belirtmektedir. Grafikte
izlenebildi÷ i üzere çevik yaklaú ımların geçmiú i birçok ú irket için 3-4 yılı
geçmemektedir.</p>
      <p>16
14
12
10
8
6
4
2
0
&lt;1
1-2 yıl
3-4 yıl
5-10 yıl
10+
ù ekil. 4. Organizasyonlarda çevik yöntemler ile proje yürütülme süresi (yıl bazında)</p>
      <p>Organizasyonlarda çevik yaklaú ımların kullanıldı÷ ı proje sayısı için en
yüksek de÷ er Tablo 4’te görüldü÷ ü üzere % 56 ile 1 ila 5 projededir. % 23’lük kısım ise
ú imdiye kadar en çok 6 ila 10 projede çevik yaklaú ımı kullandıklarını belirtmektedir.
Bu verilere göre çevik yaklaú ımın birçok ú irket için yeni uyum sa÷ lamaya çalıú tıkları
bir model oldu÷ u söylenebilir.</p>
      <p>Çevik yaklaú ım projelerinde ço÷ unlukla SCRUM metodu ile çalıú an
katılımcıların görev aldıkları en büyük takım %23 ile 6 ila 10 kiú ilik takımlar ve yine % 23
ile 51 kiú i üzerinde olan takımlar olarak izlenmektedir. Anket katılımcılarının çevik
yaklaú ımlarda 51 kiú i ve üzeri takımlar ile çalıú masının sebebi olarak, birço÷ unun
1000 ve üzeri personel çalıú tıran firmalarda görev aldıkları gösterilebilmektedir.</p>
      <p>Çevik projelerde genellikle tercih edilen takım büyüklü÷ ü, % 51 ile 6 - 10
kiú i arasındadır. Bu verilere göre, çevik yaklaú ımların genellikle en fazla 10 kiú ilik
takımlar için tercih edildi÷ ini söyleyebiliriz.</p>
      <p>Tablo 4. Çevik yöntem kullanılan proje bilgileri
Kurumunuzda çevik yaklaú ımları kullandı÷ ınız
proje sayısı
Kurumunuzda çevik yaklaú ımlar ile çalıú an en
büyük projede çalıú an sayısı
Kurumunuzda çevik projelerde ortalama proje
takımlarındaki kiú i sayısı
1-5
%
56
14
34
6-10
%
23
23
51
11-20
%
6
20
9
21-50
%
20
9
3
51+
%
23
6
3</p>
      <p>Organizasyonlar içerisinde yazılım geliú tirme sürecini destekleme için
kullanılan en yaygın araçlar olarak VersionOne ve TFS (Team Foundation Server - Takım
ortak bilgi yönetim sunucusu) öne çıkmıú tır. Katılımcılara çevik yazılım geliú tirme
yöntemleri ve baú arısına yönelik sorular yöneltilmiú tir. ù ekil 5’te izlendi÷ i üzere % 69
katılımcı çevik yaklaú ımlar için proje baú arı oranlarının % 50’nin üzerinde oldu÷ unu
düú ünmektedir.</p>
      <p>14
12
10
8
6
4
2
0
&lt;%10
%10-%25
%26-%50
%51-%75
%76-%100
ù ekil. 5. Kurumunuzda gerçekleú tirilen çevik projelerin baú arı oranı</p>
      <p>Tablo 5’te yazılım geliú tiricilerin çevik yaklaú ımlarla ilgili görüú leri çeú itli
ifadeler ile belirlenmeye çalıú ılmıú tır. Katılımcıların ço÷ u, çevik yaklaú ımın
verimlili÷ i, kaliteyi ve müú teri memnuniyetini arttırdı÷ ını; ancak sadece bir arada çalıú an
küçük takımlar için uygun oldu÷ unu ve proje yönetiminin zor oldu÷ unu belirtmektedir.</p>
      <p>Tablo 5. Katılımcıların çevik yazılım geliú tirme yöntemlerine yönelik düú ünceleri
Çevik yaklaú ımlar verimlili÷ imizi arttırdı.
Çevik yaklaú ımlar üretilen sistemlerinin kalitesini
arttırdı.
Çevik yaklaú ımlar geliú tirme maliyetini azalttı.
Çevik yaklaú ımlar müú teri memnuniyetini arttırdı.
Çevik takımlar yeterli dokümantasyon hazırlamaz.
Çevik takımlar yeterli mimari tasarım yapmaz
(address architecture) yoktur.
Çevik takımlar yeterli analiz yapmaz.
Çevik takımlar yeterli planlama yapmaz.
Çevik yazılım geliú tirme disiplinsizdir.
Çevik yazılım geliú tirme sadece geçici bir hevestir.
Çevik yazılım geliú tirme sadece bir arada çalıú an
takımlara uygundur.
Çevik yazılım geliú tirme sadece küçük takımlar
içindir.
Çevik yazılım geliú tirmenin sonucu düú ük kalitedir.
Çevik yazılım geliú tirme projelerini yönetmek
zordur.</p>
      <p>Katılıyor
%
43</p>
      <sec id="sec-4-1">
        <title>Kararsız %</title>
        <p>23</p>
        <p>Katılmıyor
%
34
34
Organizasyonlarında geleneksel yöntemleri kullandıklarını belirten katılımcılara
geleneksel yöntemin avantaj ve dezavantajları ile çevik yöntemleri kullanım isteklerine
yönelik sorular sorulmuú tur. Tablo 6’da görüldü÷ ü üzere geleneksel yöntemleri
kullanan katılımcıların büyük ço÷ unlu÷ u (%42) kullandıkları yöntemin takip edilebilirlik
özelli÷ ini avantajlı özellik olarak vurgulamıú lardır. Di÷ er taraftan yöntemin esnekli÷ i
ise az tercih edilen (%16) özellikler arasında yer almıú tır.</p>
        <p>Katılımcılara takip ettikleri yönteme ne tür bir özellik eklemek istedikleri
sorulmuú ; alınan yanıtlar ço÷ unlukla esneklik (%42) ve kullanılabilirlik (%25)
özellikleri olmuú tur. Bir yazılım geliú tirme destek aracında olması gereken özellikler
soruldu÷ unda ise esneklik katılımcıların büyük ço÷ unlu÷ u (%40) tarafından en çok
tercih edilen özellik olarak tanımlanmıú tır.</p>
        <p>Takip ettikleri yazılım sürecinin istemedikleri özellikleri olarak ise en fazla
sürecin kolay kullanılabilir olmaması, süreç tekrarlarının desteklenmemesi, gereksiz
dokümantasyon yapılması gibi konuları listelemiú lerdir. Geleneksel süreci takip eden
katılımcılara organizasyonlarının çevik yöntemleri ne kadar sürede adapte
edebileceklerini düú ündükleri soruldu÷ unda ise, adaptasyon süreci için en fazla ortalama 1 ila 2
yıl arasında bir süre tahmin etmiú lerdir.</p>
        <p>Tablo 6. Geleneksel yöntem kullanılan proje bilgileri</p>
        <p>Esneklik</p>
      </sec>
      <sec id="sec-4-2">
        <title>Kullanılabilirlik Takip edilebilirlik</title>
        <p>%
Ö÷ retici
bilgiler</p>
        <p>%
42
8
28
3
8
4</p>
        <p>
          Sonuç, Kısıtlar ve Gelecek Çalıú malar
Bu çalıú ma kapsamında Türkiye’deki organizasyonların çevik yöntemleri ne oranda
kullandıkları ve yazılım geliú tiricilerin çevik yöntemlere yönelik düú ünceleri
belirlenmeye çalıú ılmıú tır. Anket sonuçlarına göre, Türkiye'de çevik yöntemleri kullanan
organizasyonların bu yöntemleri kullanma süreleri ortalama 2 yıldan fazladır; bu da
Türkiye'de çevik yöntemlerin kullanımının çok yaygın olmadı÷ ını, ancak bu
yöntemlerin kullanımına yönelik bir e÷ ilim oldu÷ unu göstermektedir. En yaygın olarak
kullanılan yaklaú ım olarak SCRUM ön plana çıkmaktadır. Sonuçlar Agile Türkiye’nin
[
          <xref ref-type="bibr" rid="ref23">23</xref>
          ] 2013 yılında gerçekleú tirmiú oldu÷ u çalıú manın sonuçları ile önemli oranda
örtüú mektedir.
        </p>
        <p>Çalıú maya katılan yazılım geliú tiricilerin çevik yaklaú ımlar konusundaki
tutumları oldukça olumludur. Çevik yaklaú ımların verimlili÷ i, kaliteyi ve müú teri
%
29
25
24
memnuniyetini arttırdı÷ ını düú ünmektedirler. Ancak daha çok küçük takımlar için
uygun olduklarını ve proje yönetiminin sa÷ lanmasının zor oldu÷ unu düú ünenler de
ço÷ unluktadır.</p>
        <p>Anket sonuç de÷ erlendirmeleri, tarafsızlı÷ ın korunabilmesi adına, tespit
edilen istatistiki bulgulara göre yapılmıú tır; ancak pek çok deneysel çalıú mada oldu÷ u
gibi bu çalıú mada da önemli kısıtlar yer almaktadır. Öncelikli olarak ankete cevap
veren katılımcılar Türkiye çapında rastgele örneklem ile seçilememiú tir. Böylece
sonuçlar tüm Türkiye’deki duruma genellenemez, ancak Türkiye’deki genel e÷
ilimlere yönelik yazılım geliú tirici ve araú tırmacılara bir bakıú açısı sa÷ layabilir. Gelecek
çalıú malar kapsamında araú tırmanın daha geniú bir örneklemi kapsayacak ú ekilde
daha uzun zaman aralı÷ ında yaygınlaú tırılması ya da anketin periyodik aralıklar ile
tekrar uygulanması bulguların geniú letilmesi açısından faydalı olacaktır.
6</p>
        <sec id="sec-4-2-1">
          <title>Kaynaklar</title>
        </sec>
      </sec>
    </sec>
  </body>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="ref1">
        <mixed-citation>
          1.
          <string-name>
            <surname>Marnewick</surname>
            ,
            <given-names>C.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Labuschagne</surname>
            ,
            <given-names>L.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Factors that influence the outcome of information technology projects in South Africa: an empirical investigation</article-title>
          .
          <source>In: Acta Commercii</source>
          , vol.
          <volume>9</volume>
          , No 1,
          <fpage>78</fpage>
          -
          <lpage>89</lpage>
          . (
          <year>2009</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref2">
        <mixed-citation>
          2.
          <string-name>
            <surname>Galorath</surname>
            ,
            <given-names>D.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Software Project Failure Costs Billions. Better Estimation &amp; Planning Can Help</article-title>
          . http://www.galorath.com/wp/software
          <article-title>-project-failurecosts-billions-better-estimation-planning-can-help</article-title>
          .
          <source>php</source>
          (
          <year>2012</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref3">
        <mixed-citation>
          3.
          <string-name>
            <surname>Dominguez</surname>
          </string-name>
          , J.:
          <source>The Curious Case of the CHAOS Report</source>
          <year>2009</year>
          . http://www.projectsmart.co.
          <article-title>uk/the-curious-case-of-the-chaosreport-2009</article-title>
          .html (
          <year>2009</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref4">
        <mixed-citation>
          4.
          <string-name>
            <given-names>NTVMSNBC</given-names>
            <surname>News</surname>
          </string-name>
          <string-name>
            <surname>Site</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>Yazılım projeleri çöpe gidiyor</article-title>
          . http://www.ntvmsnbc.com/id/25327974/ (
          <year>2012</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref5">
        <mixed-citation>
          5.
          <string-name>
            <surname>Agile</surname>
            <given-names>Alliance</given-names>
          </string-name>
          , The Agile Manifesto, http://www.agilealliance.org/thealliance/the-agile-manifesto/ (
          <year>2001</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref6">
        <mixed-citation>
          6.
          <string-name>
            <surname>Livermore</surname>
            ,
            <given-names>J. A.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Factors that impact implementing an agile software development methodology</article-title>
          .
          <source>In: SoutheastCon Proceedings</source>
          , IEEE, pp.
          <fpage>82</fpage>
          -
          <lpage>86</lpage>
          (
          <year>2007</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref7">
        <mixed-citation>
          7.
          <string-name>
            <surname>Pikkarainen</surname>
            ,
            <given-names>M.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Haikara</surname>
            ,
            <given-names>J.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Salo</surname>
            ,
            <given-names>O.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Abrahamsson</surname>
            ,
            <given-names>P.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Still</surname>
            ,
            <given-names>J.:</given-names>
          </string-name>
          <article-title>The impact of agile practices on communication in software development</article-title>
          .
          <source>Empirical Software Engineerging</source>
          ,
          <volume>13</volume>
          (
          <issue>3</issue>
          ), pp.
          <fpage>303</fpage>
          -
          <lpage>337</lpage>
          . (
          <year>2008</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref8">
        <mixed-citation>
          8.
          <string-name>
            <surname>Strode</surname>
            ,
            <given-names>D. E.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Huff</surname>
            ,
            <given-names>S. L.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Hope</surname>
            ,
            <given-names>B.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Link</surname>
            ,
            <given-names>S.:</given-names>
          </string-name>
          <article-title>Coordination in collocated agile software development projects</article-title>
          .
          <source>The Journal of Systems and Software</source>
          ,
          <volume>85</volume>
          (
          <issue>6</issue>
          ), pp.
          <fpage>1222</fpage>
          -
          <lpage>1238</lpage>
          . (
          <year>2012</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref9">
        <mixed-citation>
          9.
          <string-name>
            <surname>Sutherland</surname>
            ,
            <given-names>J.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Jakobsen</surname>
            ,
            <given-names>C.R.</given-names>
          </string-name>
          , Johnson, K.:
          <article-title>Scrum and CMMILevel 5: The Magic Potion for Code Warriors</article-title>
          .
          <source>In: Proceedings of the 41st Annual Hawaii International Conference on System Sciences</source>
          (
          <year>2008</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref10">
        <mixed-citation>
          10.
          <string-name>
            <surname>Suganya</surname>
            ,
            <given-names>G.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Mary</surname>
            ,
            <given-names>S.A.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Progression towards agility: A comprehensive survey</article-title>
          .
          <source>In: 2010 International Conference on Computing Communication and Networking Technologies</source>
          , pp.
          <fpage>1</fpage>
          -
          <lpage>5</lpage>
          . (
          <year>2010</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref11">
        <mixed-citation>
          11.
          <string-name>
            <surname>Srinivasan</surname>
            ,
            <given-names>J.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Lundqvist</surname>
            ,
            <given-names>K.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Using Agile Methods in Software Product Development: A Case Study</article-title>
          .
          <source>In: Sixth International Conference on Information Technology: New Generations</source>
          , pp.
          <fpage>1415</fpage>
          -
          <lpage>1420</lpage>
          . (
          <year>2009</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref12">
        <mixed-citation>
          12.
          <string-name>
            <surname>Preuss</surname>
            ,
            <given-names>D.H.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Digital Focus Unveils Market Survey Results at Agile 2006</article-title>
          . http://www.infoq.com/news/Digital-Focus-Unveil-Survey-
          <year>2006</year>
          (
          <year>2006</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref13">
        <mixed-citation>
          13.
          <string-name>
            <surname>Vijayasarathy</surname>
            ,
            <given-names>L. R.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Turk</surname>
            ,
            <given-names>D.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Agile software development: A survey of early adopters</article-title>
          .
          <source>Journal of Infarmiation management</source>
          ,
          <volume>19</volume>
          (
          <issue>2</issue>
          ), pp.
          <fpage>1</fpage>
          -
          <lpage>8</lpage>
          . (
          <year>2008</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref14">
        <mixed-citation>
          14.
          <string-name>
            <surname>Salo</surname>
            ,
            <given-names>O.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Abrahamsson</surname>
            ,
            <given-names>P.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Agile methods in European embedded software development organizations: a survey on the actual use and usefulness of Extreme Programming and Scrum</article-title>
          . Software, IET ,
          <volume>2</volume>
          (
          <issue>1</issue>
          ), pp.
          <fpage>58</fpage>
          -
          <lpage>64</lpage>
          . (
          <year>2008</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref15">
        <mixed-citation>
          15.
          <string-name>
            <surname>Schindler</surname>
            ,
            <given-names>C.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Agile software development methods and practices in Australian ITindustry: Results of an empirical study</article-title>
          .
          <source>In: International Conference on Computational Intelligence for Modelling Control &amp; Automation</source>
          , pp.
          <fpage>321</fpage>
          -
          <lpage>326</lpage>
          . (
          <year>2008</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref16">
        <mixed-citation>
          16.
          <string-name>
            <surname>Azizyan</surname>
            ,
            <given-names>G.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Magarian</surname>
            ,
            <given-names>M.K.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Kajko-Mattson</surname>
            ,
            <given-names>M.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Survey of agile tool usage and needs</article-title>
          .
          <source>In: Agile Conference</source>
          <year>2011</year>
          , pp.
          <fpage>29</fpage>
          -
          <lpage>38</lpage>
          . (
          <year>2011</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref17">
        <mixed-citation>
          17.
          <article-title>VersionOne, 7th annual state of agile development survey</article-title>
          . http://www.versionone.com/pdf/7th-Annual-
          <article-title>State-of-AgileDevelopment-Survey</article-title>
          .pdf
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref18">
        <mixed-citation>
          18.
          <string-name>
            <surname>Warma</surname>
            ,
            <given-names>R.</given-names>
          </string-name>
          :
          <source>The Success of Agile Software Development</source>
          , Yayınlanmamıú Mezuniyet Tezi, Fontys University of Applied Sciences,
          <string-name>
            <surname>Eindhoven</surname>
          </string-name>
          (
          <year>2012</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref19">
        <mixed-citation>
          19.
          <string-name>
            <surname>Bustard</surname>
            ,
            <given-names>D.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Wilkie</surname>
            ,
            <given-names>G.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Greer</surname>
            ,
            <given-names>D.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>The maturation of agile software development principles and practice: Observations on successive industrrial studies in 2010 and 2012</article-title>
          .
          <source>In: 20th IEEE International Conference and Workshops on the Engineering of Computer Based Systems (ECBS)</source>
          , pp.
          <fpage>139</fpage>
          -
          <lpage>146</lpage>
          . (
          <year>2013</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref20">
        <mixed-citation>
          20.
          <string-name>
            <surname>Ambler</surname>
            ,
            <given-names>S.</given-names>
          </string-name>
          <article-title>: 2010 Agile Project Success Rates Survey Results</article-title>
          . http://www.ambysoft.com/downloads/surveys/AgileSuccess2010.p
          <string-name>
            <surname>df</surname>
          </string-name>
          (
          <year>2010</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref21">
        <mixed-citation>
          21.
          <string-name>
            <surname>Ambler</surname>
            ,
            <given-names>S.</given-names>
          </string-name>
          : 2014
          <string-name>
            <given-names>Agile</given-names>
            <surname>Adoption</surname>
          </string-name>
          Mini-Survey. http://www.ambysoft.com/downloads/surveys/AgileAdoption2014. pdf (
          <year>2014</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref22">
        <mixed-citation>
          22.
          <string-name>
            <surname>Baytam</surname>
            ,
            <given-names>V.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Kalıpsız</surname>
            <given-names>O.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Scrum Yazılım Geliú tirme Metedolojisi için Yönetim Sistemi Tasarımı ve Gerçeklenmesi</article-title>
          . Yayınlanmamıú Master Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, ø stanbul (
          <year>2011</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref23">
        <mixed-citation>
          23.
          <string-name>
            <surname>Agile</surname>
            <given-names>Türkiye</given-names>
          </string-name>
          ,
          <source>2013 Software Productivity Report</source>
          . http://www.agileturkey.org/ (
          <year>2013</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref24">
        <mixed-citation>
          24.
          <string-name>
            <surname>Oppenheim</surname>
            ,
            <given-names>A.N.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Questionnaire design, interviewing and attitude measurement</article-title>
          , Pinter Publishers (
          <year>1996</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref25">
        <mixed-citation>
          25.
          <string-name>
            <surname>Ambler</surname>
            ,
            <given-names>S.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Agile Adoption Rate Survey Results</article-title>
          . http://www.ambysoft.com/downloads/surveys/AgileAdoption2008. pdf (
          <year>2008</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref26">
        <mixed-citation>
          26.
          <string-name>
            <surname>Black</surname>
            ,
            <given-names>J. A.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Champion</surname>
            ,
            <given-names>D. J.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Methods and issues in social research</article-title>
          . John Wiley &amp; Sons, Inc., New York (
          <year>1976</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref27">
        <mixed-citation>
          27.
          <string-name>
            <surname>Çevik</surname>
          </string-name>
          <article-title>Yaklaú ımlar Anket Çalıú ması</article-title>
          , https://docs.google.com/file/d/0B6Uc3xMvXFRkTlJWb2lQM2VZeDQ/ edit (
          <year>2014</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>