<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Archiving and Interchange DTD v1.0 20120330//EN" "JATS-archivearticle1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
  <front>
    <journal-meta />
    <article-meta>
      <title-group>
        <article-title>Üniversite Yazılım Mühendisliği programları müfredatının SWEBOK kılavuzu kullanılarak değerlendirme ve iyileştirilmesi: Türkiye'de bir vaka çalışması</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Ankara vahid.garousi@hacettepe.edu.tr</string-name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff0">0</xref>
        </contrib>
        <aff id="aff0">
          <label>0</label>
          <institution>Alok MİSHRA, Ali YAZICI Yazılım Mühendisliği Bölümü Atılım Üniversitesi</institution>
          ,
          <addr-line>Ankara</addr-line>
        </aff>
      </contrib-group>
      <fpage>479</fpage>
      <lpage>489</lpage>
      <abstract>
        <p>The paper reports an assessment and improvement of the Software Engineering (SE) curriculum in the context of a SE university program in Turkey, taking the latest version 3.0 of the Software Engineering Body of</p>
      </abstract>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <sec id="sec-1">
      <title>-</title>
      <p>Knowledge (SWEBOK) as the baseline. Using the systematic case-study
approach and quantitative analysis of hourly topics covered in each SE course,
we conducted cross checking of the hourly topics with the 15 knowledge areas
of the SWEBOK version 3.0. Our approach and study has provided useful
observations and recommendations and tangible benefits that have improved
the SE program under study. Among our empirical findings in the context of the
case SE program under study are the followings: (1) We noticed that the
concept of software maintenance has barely only mentioned in the SE courses,
and there is a need for practical exercises on this very important SE topic; (2)
Based on our analysis, we recommended that there is a need to require from
students in their senior SE courses (3rd and 4th year) to use code-versioning
system, e.g., GitHub; and (3) We are aware that economics is a major driver of
many software projects and the relevant decision making scenarios in the
industry. We thus recommended that there is a need to talk more about SE
economics in various courses, e.g., cost benefit analysis of use-cases, ROI of
software quality activities and also the need for more practical exercises about
SE economics. While a number of previous studies have conducted assessment
and improvement of SE curriculum using SWEBOK, our approach uses the
SWEBOK’s latest 2014 version and is based on more in-depth and quantitative
analysis. Furthermore, our approach is generalizable and can be applied to other
SE programs in other universities elsewhere.
1</p>
    </sec>
    <sec id="sec-2">
      <title>Giriş</title>
      <p>
        Yazılım Mühendisliği (YM) en hızlı gelişen mühendislik disiplinlerinden birisi olup,
buna bağlı olarak, yazılım geliştiren organizasyonlarda yapılan aktiviteler de doğal
olarak çeşitlilik göstermektedir. Çeşitli araştırmalar, örneğin [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref1 ref2 ref3">1-4</xref>
        ], yazılım
endüstrisinin gereksinimleri ile geleceğin yazılım mühendislerine yönelik verilen
eğitim arasında bir uçurum olduğunu göstermektedir. YM müfredatı endüstrinin
gereksinimlerine yanıt verebilmelidir. Bu sağlandığında, üniversiteler endüstrinin
gereksinimlerine uygun yetenekli profesyoneller yetiştirebilecektir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref4">5</xref>
        ]. Öte yandan,
yazılım firmalarının yeni mezunlardaki, yazılım geliştirme pratiğine yönelik
eksiklikleri ile ilgili şikâyetlerine sıkça rastlanmaktadır [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref5">6</xref>
        ].
      </p>
      <p>
        Yazılım Mühendisliği disiplinindeki hızlı değişim, üniversitelerin YM müfredatlarını
sürekli olarak değiştirmeye zorlamaktadır. YM eğitimi alanında öncü olan ve 1987
yılından başlayan IEEE Conference on Software Engineering Education and Training
(CSEE&amp;T) konferans serisinin yirmi-sekizincisi 2015 yılında yapılmış ve bu
konferans kapsamında konu ile ilgili birçok deneyim ve yaklaşım raporlanmıştır.
YM’nin, örneğin YM Proje Yönetimi gibi, teknik konularındaki sürekli iyileştirme
gereksinimine benzer biçimde, dünyadaki üniversitelerdeki çoğu YM müfredatlarında
da sürekli iyileştirme çalışmalarına rastlanmaktadır. Bu iyileştirmeler için, YM Bilgi
Tabanı Kılavuzu (SWEBOK) [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref6 ref7 ref8">7-9</xref>
        ] ve Software Engineering (SE) 2004 [1] gibi farklı
referans modelleri kullanılmaktadır. SWEBOK kılavuzu, YM bilgi alanı için genel
kabul gören 43444 rehberine yönelik ISO/IEC TR 19759:2005 uluslararası
standardını belirlemektedir. Bu kılavuz birçok profesyonel kuruluş ve sektör
temsilcilerinin katkıları ile geliştirilmiş ve ayrıca IEEE-CS tarafından yayımlanmıştır.
Bu süregelen ve gelişen bir çalışmadır. İlk deneme sürümü [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref6">7</xref>
        ] 2001, ikincisi 2004 ve
son sürümü olan SWEBOK 3.0 [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref8">9</xref>
        ] 2014 yılında çıkmıştır. Diğer taraftan, SE 2004
projesi IEEE-CS ve ACM’in ortak bir ürünüdür. Bu çalışma özellikle YM lisans
programları için müfredat önerilerini içermekte ise de 2004 yılından beri
güncellenmesi yapılmamıştır.
      </p>
      <p>
        Bu çalışma, Atılım Üniversitesi (1996’da Atılım Vakfı tarafından kurulmuştur), YM
programındaki Yazılım Mühendisliği alan derslerindeki örtüşmenin tespit edilmesi ve
SWEBOK kılavuzunun son sürümüne göre ders içeriklerinin çözümlenmesi ve
kılavuza uyarlanması gereksinimi üzerine başlatılmıştır. Bu makale her ne kadar
Türkiye’deki belli bir YM müfredatına yönelik iyileştirme ve geliştirme çalışmasını
kapsasa da, aynı yöntemin diğer YM programlarına uygulanmasında bir engel
bulunmamaktadır. YM müfredatlarının değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik
başka çalışmalar da vardır (bkz.[
        <xref ref-type="bibr" rid="ref10 ref11 ref12 ref13 ref14">11-15</xref>
        ]). Bu çalışmanın öncekilerine göre farkı ve
yeniliği, çözümlenen müfredatın 2014 yılındaki en son SWEBOK 3.0 sürümüne göre
yapılmış olması ve daha derin ve nicel bir karşılaştırma içermesidir.
      </p>
      <p>Makalenin bundan sonraki bölümleri şu şekilde düzenlenmiştir. Bölüm 2’de
literatürdeki ilgili çalışmalar özetlenmiştir. Bölüm 3’de SWEBOK kapsamında Atılım
Üniversitesi YM müfredatının değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için yaklaşımlar
anlatılmıştır. Son olarak da, Bölüm 4’de genel değerlendirmeler ve ileriye yönelik
çalışmalarla ilgili yönlendirmeler verilmiştir.
2</p>
      <p>İlgili çalışmalar ve arka plan
Bu bölümde SWEBOK özetlenecek ve kısa bir tarihsel gelişimi anlatılacaktır. Daha
sonra, ilgili çalışmalar ve Türkiye’deki YM eğitimi gözden geçirilecektir.
2.1</p>
      <sec id="sec-2-1">
        <title>SWEBOK</title>
        <p>
          SWEBOK kılavuzunun ilk deneme sürümü [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref6">7</xref>
          ] 2001 yılında yayımlanmıştır. Daha
durağan olan ikinci sürüm [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref7">8</xref>
          ] ise 2008 yılında çıkmıştır. Hem ilk hem de ikinci
sürümlerde YM’nin tüm alanlarının içeren toplam 10 adet bilgi alanı kümesi
bulunmaktadır. Bu makalede 2014 yılında yayımlanan ve toplam 15 bilgi alanını
kapsayan SWEBOK 3.0 [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref8">9</xref>
          ] sürümü kullanılmıştır. Tablo 1.’de her üç sürümdeki bilgi
alanları toplu ve karşılaştırmalı olarak görülmektedir.
        </p>
        <p>Son sürümdeki en önemli değişiklik, bilgi alanları arasına,
Uygulamaları, YM Ekonomisi ile Hesaplama, Matematik ve
Temellerinin eklenmiş olmasıdır.</p>
        <p>YM Uzmanlık</p>
        <p>Mühendisliğin</p>
      </sec>
      <sec id="sec-2-2">
        <title>Tablo 1- SWEBOK’un evrimi ve sürümlerdeki bilgi alanları</title>
        <p>
          Deneme Sürümü (#1), 2001 [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref1">2</xref>
          ]
1. Yazılım gereksinimleri
2. Yazılım tasarımı
3. Yazılım inşası
4. Yazılım sınama
5. Yazılım bakımı
6. Yazılım konfigürasyon
        </p>
        <p>yönetimi
7. YM yönetimi (mühendislik</p>
        <p>
          Yönetimi)
8. YM süreçleri
9. YM araçları ve yöntemleri
10. Yazılım kalitesi
İkinci Sürüm, 2004
[
          <xref ref-type="bibr" rid="ref2">3</xref>
          ]
Deneme sürümündeki
bilgi alanları ile
aynıdır (bazı
iyileştirmeler ve
düzeltmeler
yapılmıştır)
        </p>
        <p>
          Sürüm 3.0, 2014 [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref3">4</xref>
          ]
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
SWEBOK ve yine eğitim amaçlı bir girişim olan YM Eğitim Bilgisi (SEEK)
arasındaki bir ön eşleştirme çalışması [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref10">11</xref>
          ]’de verilmektedir. SEEK [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref17">18</xref>
          ] 2003
yıllarında IEEE-CS’in gerçekleştirdiği YM eğitimi ile ilgili bir girişimdir. Bu ön
eşleştirmede, her iki bilgi alanı arasında temelde herhangi bir “düşünce ekolü” farkı
olmasa da, sözlük, ayrıntı seviyesi, alanı parçalama yaklaşımı ve alana eklenen
konularda bazı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.
        </p>
        <p>
          Gerçek projelerin gereksinimleri ile YM derslerindeki projelerde kazanılan bilgi ve
beceriler arasındaki farklılıklarının bir çözümlemesi [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref11">12</xref>
          ]’de verilmektedir. Bu
çalışmada, yazarlar SWEBOK kılavuzunu Bloom’un sınıflandırmasından
yararlanarak “Yazılım Mühendisliğine Giriş” dersine uygulamışlar ve derste
geliştirilmesi gerekli yerleri belirlemişlerdir.
        </p>
        <p>
          Hindistan’daki Siemens Corporate Development Merkezindeki uygulayıcılar,
endüstrinin gereksinimlerine uygun olarak, SWEBOK-tabanlı “FOundation
CUrriculum for Software Engineers” (FOCUS) isimli bir YM müfredatı geliştirmişlerdir [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref12">13</xref>
          ].
Bir başka çalışmada [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref13">14</xref>
          ], SWEBOK, ABD’deki Securities Industry Automation
Corporation (SIAC) gibi bir yazılım geliştirme evinde, YM kapasite geliştirme
programının uyarlamasını hızlandırmak amacı ile kullanılmıştır. Bu çalışmada ayrıca,
SWEBOK yardımı ile, yazılım süreci iyileştirme girişimine yardımcı olmak üzere, iş
gücü gelişiminin düzenlenmesi; Southern Methodist University (SMU)’daki bir
Yüksek Lisans programının geliştirilmesi verilmiş ve çalışma sonucunda yenilikçi bir
eğitim programı önerilmiştir.
        </p>
        <p>
          Son olarak, SWEBOK kılavuzunun YM eğitimindeki denemeleri [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref14">15</xref>
          ] çalışmasında
verilmiştir. Bu çalışma aynı zamanda, SWEBOK projesi ile alandaki diğer girişimler
arasındaki bağlantıları özellikle bilişim müfredatları kapsamında betimlemektedir.
2.3
        </p>
      </sec>
      <sec id="sec-2-3">
        <title>Türkiye’de YM eğitimi</title>
        <p>
          Türkiye’deki YM endüstrisindeki büyüme ve gelişmeye paralel olarak
üniversitelerinden mezun yüksek nitelikli işgücüne talep hızla artmıştır. Buna rağmen,
ülkedeki YM lisans programları ancak 2000’li yılların başında açılmıştır. YM talebi
bu yıllara kadar ve halen Bilgisayar Mühendisliği ve diğer ilgili alan mezunlarınca
karşılanmaya çalışılmaktadır. Türkiye’de 185 üniversitenin yalnızca on-üçünde YM
bölüm ya da programları yürütülmektedir. Bunların onu vakıf üniversitelerinin
mühendislik, üçü ise devlet üniversitelerinin teknoloji fakülteleri altında
yapılanmıştır. 2014-2015 Akademik yılında, bu programların 853 olan kontenjanının
ancak %80’ine yerleştirme sağlanmıştır [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref5">6</xref>
          ].
        </p>
        <p>
          Yazılım endüstrisinin nitelikli mühendise olan gereksinimi bir hayli fazla iken, YM
programlarına rağbet şaşırtıcı derecede düşüktür. Bunun nedenlerinin başında,
Yazılım Mühendisliğinin, Bilgisayar mühendisliğine göre toplumda daha az bilinir
olması ve vakıf üniversitelerindeki yüksek eğitim ücreti gösterilebilir.
Atılım Üniversitesi dâhil, Türkiye’deki üniversitelerin çoğu, ortak bir Avrupa girişimi
olan ve Yüksek Öğrenim kurumlarındaki standartlaşma ve kalite güvencesini
destekleyen Bologna sürecini tamamlamışlardır [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref18">19</xref>
          ].
3
        </p>
      </sec>
    </sec>
    <sec id="sec-3">
      <title>YM müfredatının SWEBOK yardımı ile değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi</title>
      <p>Bu bölümde öncelikle, Atılım Üniversitesi YM müfredatı özetlenecek ve daha sonra
değerlendirme yöntemi ve hedef programa uygulaması ve sonuçları tartışılacaktır.
3.1</p>
      <sec id="sec-3-1">
        <title>Bir Durum Çalışması: Atılım Üniversitesi YM Müfredatı</title>
        <p>2005 yılında açılan Atılım Üniversitesi, YM programı bu alanda eğitim veren 13
program arasında olup faaliyetlerini hem lisans hem de lisansüstü düzeyde
sürdürmektedir. Program, kalite güvencesi kapsamında, 2014 yılında MÜDEK
tarafından 5 yıl süre ile akredite edilmiştir. Her ne kadar bu akreditasyon ile Atılım
Üniversitesi, YM müfredatının kalite güvencesi sağlanmışsa da, müfredatın
SWEBOK, IEEE, ACM ve diğer profesyonel kuruluşların evrensel önerileri
kapsamında iyileştirilmesine her zaman gereksinim olacaktır. Atılım Üniversitesi,
YM müfredatı 2012 ve 2014 yıllarında gözden geçirilmiş ve SWEBOK kılavuzunun
eski sürümleri bağlamında geliştirilmiştir. Programda SE221 (Yazılım Gereksinim
Mühendisliği), SE222 (Yazılım Kalite Güvencesi), SE322 (Yazılım mimarisi) ve
SE344 (Sistem Yazılımlarının Sınanması ve Onaylanması) gibi YM alanlarında
dersler bulunmaktadır.</p>
        <p>Buna ek olarak, özellikle son yıllarda, bazı YM derslerindeki bazı konularda büyük
ölçüde örtüşmeler olduğu şeklinde geri bildirimler alınmaktadır. Yazarlar buradan
yola çıkarak, kapsamlı bir çözümleme ile örtüşen ve gereksiz olarak yinelenen
konuları belirlemeye ve aynı zamanda YM derslerini SWEBOK 3.0 kılavuzu önerileri
çerçevesinde değerlendirmeye ve sonuçlarını YM derslerini veren öğretim elemanları
ile paylaşmaya karar vermişlerdir.
3.2</p>
      </sec>
      <sec id="sec-3-2">
        <title>Değerlendirme Yöntemi</title>
        <p>
          Bu çalışmada yöntem olarak sistematik bir çözümleme yapabilmek adına, YM
araştırma literatüründe, “deşeleyici” (exploratory) ve “iyileştirme” (improving) durum
çalışmaları olarak bilinen “durum-çalışması” yaklaşımı [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref19">20</xref>
          ] kullanılacaktır. Runeson
ve Höst’ün çalışmalarında tanımladığı gibi [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref4">5</xref>
          ], deşeleyici ve durumu iyileştirmeye
yönelik çalışmalar şu şekilde tanımlanmaktadır: (1) deşeleyici çalışmalar: ne
olduğunun bulunması, yeni anlayışların ve fikirlerin aranması ve yeni araştırma için
varsayımların yaratılması, (2) durum çalışmalarını iyileştirme: çalışılan olayın belli
bir yönünü geliştirmeye çalışmak.
        </p>
        <p>Keşfe dayalı çalışma aşamasında, bizim yaklaşımımız, SWEBOK kılavuzundaki 15
bilgi alanını ele almak ve nicelik olarak durum çalışmasına konu müfredattaki YM
derslerinin bu bilgi alanı ile ne ölçüde örtüştüğünü tespit etmektir. Bu aşamadan
sonra, müfredattaki derslerde, hangi YM konularının yeterince kapsanmadığı
değerlendirilmiş ve yerleri ile yinelenen/örtüşen konular belirlenmiştir. Bu sonuçlar
derslere ve ilgili öğretim elemanlarına geri bildirim olarak sunulmuştur.
3.3</p>
      </sec>
      <sec id="sec-3-3">
        <title>Keşfe Dayalı Çalışma Aşaması: Bilgi Alanlarına Göre Değerlendirme</title>
        <p>Bölüm 2.3’de tartışıldığı üzere, Bologna süreci Atılım Üniversitesinin tüm
bölümlerinde işlemeye başlatılmış ve müfredattaki tüm dersler için Bologna
standartlarında ders izlenceleri hazırlanmıştır. Derslerin haftalık konuları bu
izlencelerden çıkartılmış ve SWEBOK kılavuzunun bilgi alanları ile eşleştirilmiştir.
Şekil 1’de bu işlem gösterilmektedir. Örnekte, SE112 (Yazılım Mühendisliğine Giriş)
dersinin içerikleri verilmekte ve matris içerisinde her bir bilgi alanı için, toplam 14
haftalık eğitim süresinde, kaç hafta ayrıldığı verilmektedir.
Şekil 1- YM müfredatının 15 SWEBOK bilgi alanına göre bir değerlendirmesi
Tüm dersler için yapılan benzer çalışma Tablo 2’de görülmektedir. Tablodan da
anlaşılacağı üzere, YM ders sayısı 13’dür.</p>
      </sec>
      <sec id="sec-3-4">
        <title>Tablo 2- Atılım Üniversitesi YM müfredatının 15 bilgi alanına göre bir değerlendirmesi. (Tablodaki sayılar her bir bilgi alanının ders içerisinde kaç hafta işlendiğini göstermektedir)</title>
        <p>Tablo 2 kullanılarak deşeleyici değerlendirmelerin özeti ve bir tartışması aşağıda
verilmektedir:




Çözümleme öncesinde gözlemlendiği gibi, programda YM konuları yeter
derecede kapsanmakta ve programda her temel YM konusunda, örneğin, yazılım
gereksinimleri, ayrı ders bulunmaktadır.</p>
        <p>Gereksinim, tasarım, inşa, sınama, YM Yönetimi, YM Süreç, YM model ve
yöntemler, YM kalitesi ve YM profesyonel uygulama konuları iyi bir şekilde
kapsanmıştır.</p>
        <p>Birkaç bilgi alanının kapsamı yetersiz bulunmuştur. Örneğin, YM bakım, YM
konfigürasyon Yönetimi ve YM ekonomisi bilgi alanlarının yeterince
kapsanmadığı görülmüştür.</p>
        <p>SE494 bitirme projesi dersi dikkat çekmektedir. Yazarların genel kanaati, bu
derste hemen hemen tüm YM konuları kapsanmakta ve uygulanmaktadır. Ancak,
bu derste öğrencilerden YM bakımı ve konfigürasyon yönetimi konularını proje
kapsamına almaları talep edilmemektedir.</p>
        <p>Yazılım ekonomisi bilgi alanında, öğrencilerin, Endüstri Mühendisliği
Bölümünce verilen IE305 (Mühendislik Ekonomisi) dersini aldıkları
belirlenmiştir. Ancak, bu dersin yazılım ekonomisi alanı için yetersiz kaldığı ve
yalnızca genel mühendislik ekonomisi konularını kapsadığı anlaşılmaktadır.
Bitirme projesi dersinde, öğrencilerden, yalnızca geliştirecekleri yazılım ile ilgili
maliyet kısıtlarını listelemeleri istenmektedir. Bu ise Yazılım ekonomisi alanı
için yetersiz bulunmuştur.
3.4</p>
        <p>İyileştirme Aşaması: YM Müfredatı için Öneriler
Bölüm 3.3’deki bahsedilen deşeleyici araştırma ile yapılan değerlendirmeleri takiben,
ilgili üniversite bölümün sürekli iyileştirme komitesi için bir dizi öneri hazırlanmıştır.
Bu öneriler YM müfredatının iyileştirilmesine yönelik bulgulardır:</p>
        <p>
          Derslerde “Yazılım bakımı” başlığı ile bir haftalık bir yer ayrıldığı
görülmektedir. Bunun açılımını yapılması, ve Yazılım bakımı uygulamalı
alıştırmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Gerçek hayattaki yazılım
projelerinde geliştirme zamanının çoğunun Yazılım bakımına ayrıldığı
bilinmektedir [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref20">21</xref>
          ]. Bu alıştırmalar aşağıdaki konuları içermelidir:
o
o
o
o
o
        </p>
        <p>Adaptif bakım – sistemin değişen yazılım ortamlarına (VTYS,
İşletim Sistemleri) göre değiştirilmesi
Mükemmelleştirici bakım – yazılımın fonksiyonel iyileştirmeleri
kapsamında değişen ya da yeni kullanıcı gereksinimlerini
gerçekleştirme
Düzeltici bakım – kullanıcının tarafından belirlenen hataları bulma
ve giderme
Önleyici bakım – olası problemleri önlemek için yazılımın
sürdürebilirliğini ve güvenirliğini artırma
Tersine mühendislik ve değişim mühendisliği – örneğin, yazılım
kodunu tersine mühendislikle UML’e dönüştürme, tersine
mühendislik için yazılım görselleştirme araçlarını kullanmak ve
programı kavrama
3-4 sınıf öğrencilerinin projelerinde GitHub, SVN gibi kod versiyonlama
sistemlerini kullanmaları önerilmektedir. Bu özellikle SE494 Bitirme Projesi
dersi için önemlidir. İlk yazarın Atılım Üniversitesi, YM programında
verdiği proje bitirme projesi dersi deneyimlerine göre, öğrenciler, herhangi
bir kod versiyonlama sistemi kullanmadıklarından, kod senkronizasyonunda
önemli problemler yaşamışlardır. Kod versiyonlama sistem kullanımının
artık sıradan ve yapılması gereken bir işlem olduğu ve yazılım endüstrisi için
standart bir uygulama olduğu bilinmektedir.</p>
        <p>Ekonominin endüstride, Yazılım projeleri için ana faktör olduğu bilinci ile,
çeşitli derslerde Yazılım ekonomisinin daha kapsamlı olarak işlenmesi
önerilmektedir. Örnek konular olarak, kullanım senaryolarının maliyet-fayda
analizi, yazılım kalite faaliyetlerinin yatırım getirisi ve konu ile ilgili daha
çok uygulamalı alıştırmalar verilebilir.</p>
        <p>Yazılım süreç geliştirme ve yazılım süreç modelleri daha uygulamalı olarak
işlenmeli ve bu sayede öğrencilerin gerçek hayatta karşılaşacakları
durumlarda hangi stratejilerin kullanılacağı ile ilgili fikir sahibi olmaları
sağlanmalıdır.</p>
        <p>Yaz Stajı dersleri kapsamında ya da yazılım teknoparklarına/firmalarına
gerçekleştirilecek eğitim gezileri ile öğrencilerin YM profesyonel
uygulamalarını görmeleri sağlanmalıdır. Bu sayede, kuramsal derslerde
yaşanması mümkün olmayan, yazılım pratiklerini görme ve yazılım
kültürünü öğrenmeleri fırsatı yaratılacaktır.
Bu öneriler bağlamında, MÜDEK akreditasyon sürecinde bölümde kurulmuş olan
Sürekli İyileştirme Komitesi’nden bu sonuçların irdelenmesi ve ders
içeriklerinde/işlenmesinde revizyonlar yapılması talep edilmiştir.
4</p>
      </sec>
    </sec>
    <sec id="sec-4">
      <title>Tartışmalar ve Sonuçlar</title>
      <p>Bu makalede SWEBOK 3.0 kılavuzu çerçevesinde, bir YM müfredatının
değerlendirilmiş ve iyileştirilmesine yönelik öneriler raporlanmıştır. Sistematik durum
çalışması yaklaşımı ve nicel çözümleme yaklaşımı ile müfredattaki dersler SWEBOK
bilgi alanları ile saat bazında eşlendirilmiştir. Bu yaklaşım ve çalışma birçok faydalı
gözlem ve öneri ile sonuçlanmış ve ilgili YM müfredatının iyileştirilmesine yönelik
elle tutulur yararlar elde edilmiştir. Değerlendirilen müfredatla ilgili deneysel bulgular
şunlardır: (1) Yazılım bakımı bilgi alanı pratik uygulamalarla desteklenerek
kapsanmalıdır; (2) 3-4. sınıf derslerindeki projelerde GitHub, SVS gibi bir kod
versiyonlama sistemi kullanılmalıdır; (3) Yazılım Mühendisliğine Giriş ve Yazılım
Proje Yönetimi derslerinde kısmen değinilen Yazılım ekonomisi bilgi alanı konuları
için ayrı bir ders geliştirilmelidir; (4) Yazılım geliştirme araçları ve metotları
derslerde daha fazla kullanılmalıdır ve (5) Bitirme Projesi dersindeki projeler
endüstriden temin edilmeli ve bu sayede öğrencilerin gerçek yazılım geliştirme
ortamına alışmaları desteklenmelidir.</p>
      <p>
        Bölüm 3.4’deki önerilerden ayrı olarak, bir YM programının iyileştirilerek daha
çekici ve etkin hale getirilmesi için aşağıdaki noktalar tespit edilmiştir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref5">6</xref>
        ]:

      </p>
      <p>Ankara’da bulunan çok sayıda teknopark ile müfredat geliştirme, staj
konularında daha yakın işbirliği kurulmalıdır.</p>
      <p>Müfredat geliştirme çalışmalarına yazılım geliştiriciler ve yazılım
firmalarının icra kurulu üyeleri dâhil edilmelidir.
Önde gelen yazılım firmaları ile ortaklıklar tesis edilip, eğitimde, firmanın
yazılım geliştirme ve sınama araçları ve ortamlarından yararlanılmalıdır.
Müfredat uygulanırken, ders ön-koşullarına titizlikle uyulmalıdır. Örneğin,
Yazılım mimarisinden önce, Yazılım Mühendisliğinin temelleri,
nesneyeyönelik kavramlar, gereksinim mühendisliği ve yazılım kalitesi konuları
işlenmelidir.
Öğrencilerin IBM, Microsoft, Google ve diğer önde gelen firmaların organize ettiği
seminerlere katılımları özendirilmelidir. Ayrıca, öğrencilerin ACM ve IEEE gibi
kuruluşların düzenlediği yarışmalara etkin katılımları desteklenmelidir.
Bu çalışmanın devamında, SWEBOK 3.0 kılavuzundaki alt bilgi alanları
çözümlemesi yapılacak, ve müfredatın bu alt-alanlara uyumları aynı yaklaşımla tespit
edilecektir. Örneğin, “yazılım gereksinimleri” bilgi alanında 8 alt-alan vardır ve bu
alt-alanlar Şekil 2.’de görüldüğü gibi, kendi içinde 28 alt-alt-alan bulundurmaktadır.
Son olarak da, ileride yapılacak araştırma kapsamında, müfredattaki YM derslerinin
hem kuramsal temelleri hem de uygulamaları (örneğin, güncel YM araçları) belli bir
dengede bulundurması sağlanacaktır.</p>
      <p>
        Şekil 2- Yazılım gereksinimleri bilgi alanı için konuların bölünmesi [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref8">9</xref>
        ]
      </p>
    </sec>
    <sec id="sec-5">
      <title>Kaynaklar</title>
      <p>[1]</p>
      <p>V. Garousi, "Incorporating Real-World Industrial Testing Projects in Software Testing Courses:
Opportunities, Challenges, and Lessons Learned," in Proceedings of the IEEE Conference on
Software Engineering Education and Training (CSEE&amp;T), 2011, pp. 396-400.</p>
    </sec>
  </body>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="ref1">
        <mixed-citation>
          [2]
          <string-name>
            <given-names>V.</given-names>
            <surname>Garousi</surname>
          </string-name>
          and
          <string-name>
            <given-names>A.</given-names>
            <surname>Mathur</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"Current State of the Software Testing Education in North American Academia and Some Recommendations for the New Educators "</article-title>
          in
          <source>Proceedings of the 23rd IEEE Conference on Software Engineering Education and Training</source>
          ,
          <year>2010</year>
          , pp.
          <fpage>89</fpage>
          -
          <lpage>96</lpage>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref2">
        <mixed-citation>
          [3]
          <string-name>
            <given-names>V.</given-names>
            <surname>Garousi</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"</article-title>
          <source>An Open Modern Software Testing Laboratory Courseware: An Experience Report " in Proceedings of the 23rd IEEE Conference on Software Engineering Education and Training</source>
          ,
          <year>2010</year>
          , pp.
          <fpage>177</fpage>
          -
          <lpage>184</lpage>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref3">
        <mixed-citation>
          [4]
          <string-name>
            <surname>Organizers</surname>
            :
            <given-names>C.</given-names>
          </string-name>
          <string-name>
            <surname>Kaner</surname>
            ,
            <given-names>V.</given-names>
          </string-name>
          <string-name>
            <surname>Garousi</surname>
            , and
            <given-names>D.</given-names>
          </string-name>
          <string-name>
            <surname>Marinov</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"The first Software Testing Education Workshop (STEW), co-located with the ICST 2009</article-title>
          , Denver, Colorado, USA," http://www.softqual.ucalgary.ca/events/STEW2009/,
          <year>2009</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref4">
        <mixed-citation>
          [5]
          <string-name>
            <given-names>A.</given-names>
            <surname>Mishra</surname>
          </string-name>
          and
          <string-name>
            <given-names>D.</given-names>
            <surname>Mishra</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"Industry Oriented Advanced Software Engineering Education,"</article-title>
          <source>Croatian Journal of Education</source>
          , vol.
          <volume>14</volume>
          , pp.
          <fpage>595</fpage>
          -
          <lpage>624</lpage>
          ,
          <year>2012</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref5">
        <mixed-citation>
          [6]
          <string-name>
            <given-names>A.</given-names>
            <surname>Mishra</surname>
          </string-name>
          and
          <string-name>
            <given-names>A.</given-names>
            <surname>Yazici</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"An Assessment of the Software Engineering Curriculum in Turkish Universities: IEEE/ACM Guidelines Perspective,"</article-title>
          <source>Croatian Journal of Education</source>
          , vol.
          <volume>13</volume>
          , pp.
          <fpage>188</fpage>
          -
          <lpage>219</lpage>
          ,
          <year>2011</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref6">
        <mixed-citation>
          [7]
          <string-name>
            <given-names>A.</given-names>
            <surname>Alain</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>B.</given-names>
            <surname>Pierre</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>D.</given-names>
            <surname>Robert</surname>
          </string-name>
          , and W. M. James, Eds.,
          <article-title>Guide to the Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK), version 1</article-title>
          . IEEE Press,
          <year>2001</year>
          , p.^pp.
          <source>Pages.</source>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref7">
        <mixed-citation>
          [8]
          <string-name>
            <given-names>A.</given-names>
            <surname>Alain</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>B.</given-names>
            <surname>Pierre</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>D.</given-names>
            <surname>Robert</surname>
          </string-name>
          , and W. M. James, Eds.,
          <article-title>Guide to the Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK), version 2</article-title>
          . IEEE Press,
          <year>2004</year>
          , p.^pp.
          <source>Pages.</source>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref8">
        <mixed-citation>
          [9]
          <string-name>
            <given-names>P.</given-names>
            <surname>Bourque</surname>
          </string-name>
          and R. E. Fairley, Eds.,
          <article-title>Guide to the Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK), version 3.0</article-title>
          . IEEE Press,
          <year>2014</year>
          , p.^pp.
          <source>Pages.</source>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref9">
        <mixed-citation>
          [10]
          <article-title>Institute for Electrical and Electronic Engineers (IEEE-CS) and Association for Computing Machinery (ACM), "</article-title>
          <source>Software Engineering</source>
          <year>2004</year>
          :
          <article-title>Curriculum Guidelines for Undergraduate Degree Programs in Software Engineering," in A Volume of the Computing Curricula Series</article-title>
          , http://sites.computer.org/ccse/,
          <year>2004</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref10">
        <mixed-citation>
          [11]
          <string-name>
            <given-names>P.</given-names>
            <surname>Bourque</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>F.</given-names>
            <surname>Robert</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>J. M.</given-names>
            <surname>Lavoie</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>A.</given-names>
            <surname>Lee</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>S.</given-names>
            <surname>Trudel</surname>
          </string-name>
          , and
          <string-name>
            <given-names>T. C.</given-names>
            <surname>Lethbridge</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"Guide to the Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK) and the Software Engineering Education Knowledge (SEEK) - a preliminary mapping,"</article-title>
          <source>in Software Technology and Engineering Practice</source>
          ,
          <year>2002</year>
          .
          <article-title>STEP 2002</article-title>
          .
          <article-title>Proceedings</article-title>
          . 10th International Workshop on,
          <year>2002</year>
          , pp.
          <fpage>8</fpage>
          -
          <lpage>23</lpage>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref11">
        <mixed-citation>
          [12]
          <string-name>
            <given-names>S.</given-names>
            <surname>Ludi</surname>
          </string-name>
          and
          <string-name>
            <given-names>J.</given-names>
            <surname>Collofello</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"An analysis of the gap between the knowledge and skills learned in academic software engineering course projects and those required in real: projects,"</article-title>
          <source>in Frontiers in Education Conference</source>
          ,
          <year>2001</year>
          . 31st Annual,
          <year>2001</year>
          , pp.
          <fpage>T2D</fpage>
          -8
          <string-name>
            <surname>-</surname>
          </string-name>
          T2D-11 vol.
          <volume>1</volume>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref12">
        <mixed-citation>
          [13]
          <string-name>
            <given-names>G.</given-names>
            <surname>Samarthyam</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>G.</given-names>
            <surname>Suryanarayana</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>A. K.</given-names>
            <surname>Gupta</surname>
          </string-name>
          , and
          <string-name>
            <given-names>R.</given-names>
            <surname>Nambiar</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"FOCUS: an adaptation of a SWEBOK-based curriculum for industry requirements,"</article-title>
          <source>Proceedings of the 34th International Conference on Software Engineering</source>
          , Zurich, Switzerland,
          <year>2012</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref13">
        <mixed-citation>
          [14]
          <string-name>
            <given-names>D. J.</given-names>
            <surname>Frailey</surname>
          </string-name>
          and
          <string-name>
            <given-names>J.</given-names>
            <surname>Mason</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"Using SWEBOK for education programs in industry and academia," in Software Engineering Education</article-title>
          and Training,
          <year>2002</year>
          . (CSEE&amp;T
          <year>2002</year>
          ).
          <source>Proceedings. 15th Conference on</source>
          ,
          <year>2002</year>
          , pp.
          <fpage>6</fpage>
          -
          <lpage>10</lpage>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref14">
        <mixed-citation>
          [15]
          <string-name>
            <given-names>R.</given-names>
            <surname>Dupuis</surname>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <given-names>P.</given-names>
            <surname>Bourque</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>and</article-title>
          <string-name>
            <given-names>A.</given-names>
            <surname>Abran</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"SWEBOK guide an overview of trial usages in the field of education," in Frontiers in Education, 2003</article-title>
          .
          <source>FIE 2003 33rd Annual</source>
          ,
          <year>2003</year>
          , pp.
          <fpage>S3C</fpage>
          -
          <volume>19</volume>
          -23 vol.
          <volume>3</volume>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref15">
        <mixed-citation>
          [16]
          <string-name>
            <given-names>V.</given-names>
            <surname>Garousi</surname>
          </string-name>
          and
          <string-name>
            <given-names>J.</given-names>
            <surname>Zhi</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"A Survey of Software Testing Practices in Canada,"</article-title>
          <source>Journal of Systems and Software</source>
          , vol.
          <volume>86</volume>
          , pp.
          <fpage>1354</fpage>
          -
          <lpage>1376</lpage>
          ,
          <year>2013</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref16">
        <mixed-citation>
          [17]
          <string-name>
            <given-names>R.</given-names>
            <surname>Colomo-Palacios</surname>
          </string-name>
          , E. Tovar-Caro, #
          <volume>193</volume>
          , n. Garc, #
          <volume>237</volume>
          ,
          <string-name>
            <surname>a-Crespo</surname>
          </string-name>
          , et al.,
          <source>"Identifying Technical Competences of IT Professionals: The Case of Software Engineers," Int. J. Hum. Cap. Inf. Technol. Prof.</source>
          , vol.
          <volume>1</volume>
          , pp.
          <fpage>31</fpage>
          -
          <lpage>43</lpage>
          ,
          <year>2010</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref17">
        <mixed-citation>
          [18]
          <string-name>
            <given-names>A. E. K.</given-names>
            <surname>Sobel</surname>
          </string-name>
          , Ed.,
          <article-title>Software Engineering Education Knowledge (SEEK), Final Draft (http://sites</article-title>
          .computer.org/ccse/know/FinalDraft.pdf.
          <year>2003</year>
          , p.^pp.
          <source>Pages.</source>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref18">
        <mixed-citation>
          [19]
          <string-name>
            <given-names>V. G.</given-names>
            <surname>Furuzan</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"Adaptation to the Bologna Process: The Case of Turkey," Excellence in Higher Education</article-title>
          , vol.
          <volume>3</volume>
          , pp.
          <fpage>104</fpage>
          -
          <lpage>110</lpage>
          ,
          <year>2012</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref19">
        <mixed-citation>
          [20]
          <string-name>
            <given-names>P.</given-names>
            <surname>Runeson</surname>
          </string-name>
          and
          <string-name>
            <given-names>M.</given-names>
            <surname>Höst</surname>
          </string-name>
          ,
          <article-title>"Guidelines for conducting and reporting case-study research in software engineering," Empirical Software Engineering</article-title>
          , vol.
          <volume>14</volume>
          , pp.
          <fpage>131</fpage>
          -
          <lpage>164</lpage>
          ,
          <year>2009</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref20">
        <mixed-citation>
          [21]
          <string-name>
            <given-names>P.</given-names>
            <surname>Grubb</surname>
          </string-name>
          and
          <string-name>
            <given-names>A. A.</given-names>
            <surname>Takang</surname>
          </string-name>
          ,
          <source>Software Maintenance: Concepts and Practice: World Scientific</source>
          ,
          <year>2003</year>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>