Üniversite Yazılım Mühendisliği programları müfredatının SWEBOK kılavuzu kullanılarak değerlendirme ve iyileştirilmesi: Türkiye'de bir vaka çalışmasıVahidGarousivahid.garousi@hacettepe.edu.trHacettepe ÜniversitesiAnkaraYazılımMühendisliğiHacettepe ÜniversitesiAnkaraAraştırmaGrubuHacettepe ÜniversitesiAnkaraBilgisayarMühendisliğiBölümüHacettepe ÜniversitesiAnkaraAlokMishraalok.mishra@atilim.edu.trYazılım Mühendisliği Bölümü Atılım ÜniversitesiAnkaraAliYaziciali.yazici@atilim.edu.trYazılım Mühendisliği Bölümü Atılım ÜniversitesiAnkaraÜniversite Yazılım Mühendisliği programları müfredatının SWEBOK kılavuzu kullanılarak değerlendirme ve iyileştirilmesi: Türkiye'de bir vaka çalışması62DEBA129375EBF3465D6B74401A893DGROBID - A machine learning software for extracting information from scholarly documentsYazılım Mühendisliği Eğitimi, Yazılım Mühendisliği müfredatı, müfredat değerlendirme, müfredat iyileştirme, SWEBOK, vaka çalışması, Türkiye'deki üniversiteler, Türkiye'de eğitim Software engineering educationsoftware engineering curriculumassessment of curriculumimprovement of curriculumSWEBOKcase studyuniversities in Turkeyeducation in Turkey
Bu makalede SWEBOK 3.0 (Yazılım Mühendisliği (YM) Bilgi Tabanı Kılavuzu 3.0) sürümü kullanılarak, Türkiye'deki bir üniversitenin YM müfredatının bir değerlendirme ve iyileştirme çalışması raporlanmaktadır. Sistematik vaka çalışması yaklaşımı ile alan derslerindeki YM konularının saat bazında nicel analizleri ve SWEBOK'un 15 bilgi alanına uyumunu incelemek üzere çapraz denetimleri yapılmıştır. Uygulanan yaklaşım ile çalışma kapsamında olan YM programına yararlı gözlemler, öneriler ve somut faydalar sağlanmıştır, örneğin: (1) Yazılım Bakımı kavramının YM derslerinde yeterli derecede işlenmediği gözlemlenmiş ve bununla ilgili olarak uygulamaların müfredata katılması önerilmiştir; (2) yapılan analize dayanarak, üst düzey YM derslerinde (3. ve 4. yılında verilen) dönem projelerinde GitHub gibi bir kod sürüm sistemi kullanımı önerilmiştir ve (3) Ekonominin yazılım projelerindeki önemi nedeni ile çeşitli YM derslerinde ekonomi-tabanlı-YM, örneğin: kullanım-vakaların fayda maliyet analizi, yazılım kalite faaliyetlerinin yatırım getirisi ve ayrıca YM ekonomisi hakkında derslerde pratik çalışmalar yapılması gerektiği raporlanmıştır. YM müfredatın değerlendirme ve iyileştirilmesi ile ilgili olarak SWEBOK bağlamında birçok çalışma yapılmıştır, ancak, bu yeni yaklaşımda öncekilerden farklı olarak, SWEBOK'un en son 2014 sürümü kullanılmış ve daha kapsamlı analizler yapılmıştır. Ayrıca, bu çalışmada önerilen yaklaşımın genelleştirilmesi ve diğer üniversitelerdeki YM programlarına uygulanması mümkündür.
Giriş
Yazılım Mühendisliği (YM) en hızlı gelişen mühendislik disiplinlerinden birisi olup, buna bağlı olarak, yazılım geliştiren organizasyonlarda yapılan aktiviteler de doğal olarak çeşitlilik göstermektedir. Çeşitli araştırmalar, örneğin [1][2][3][4], yazılım endüstrisinin gereksinimleri ile geleceğin yazılım mühendislerine yönelik verilen eğitim arasında bir uçurum olduğunu göstermektedir. YM müfredatı endüstrinin gereksinimlerine yanıt verebilmelidir. Bu sağlandığında, üniversiteler endüstrinin gereksinimlerine uygun yetenekli profesyoneller yetiştirebilecektir [5]. Öte yandan, yazılım firmalarının yeni mezunlardaki, yazılım geliştirme pratiğine yönelik eksiklikleri ile ilgili şikâyetlerine sıkça rastlanmaktadır [6].
Yazılım Mühendisliği disiplinindeki hızlı değişim, üniversitelerin YM müfredatlarını sürekli olarak değiştirmeye zorlamaktadır. YM eğitimi alanında öncü olan ve 1987 yılından başlayan IEEE Conference on Software Engineering Education and Training (CSEE&T) konferans serisinin yirmi-sekizincisi 2015 yılında yapılmış ve bu konferans kapsamında konu ile ilgili birçok deneyim ve yaklaşım raporlanmıştır.
YM'nin, örneğin YM Proje Yönetimi gibi, teknik konularındaki sürekli iyileştirme gereksinimine benzer biçimde, dünyadaki üniversitelerdeki çoğu YM müfredatlarında da sürekli iyileştirme çalışmalarına rastlanmaktadır. Bu iyileştirmeler için, YM Bilgi Tabanı Kılavuzu (SWEBOK) [7][8][9] ve Software Engineering (SE) 2004 [1]
İlgili çalışmalar ve arka plan
Bu bölümde SWEBOK özetlenecek ve kısa bir tarihsel gelişimi anlatılacaktır. Daha sonra, ilgili çalışmalar ve Türkiye'deki YM eğitimi gözden geçirilecektir.
SWEBOK
SWEBOK kılavuzunun ilk deneme sürümü [7] 2001 yılında yayımlanmıştır. Daha durağan olan ikinci sürüm [8]
İlgili Çalışmalar
SWEBOK kılavuzunun YM alanları için, soru-tabanlı anket düzenleme [16], YM profesyonellerinin eğitimi [17] ve YM eğitimi [11][12][13][14][15] gibi farklı amaçlara yönelik kullanımına literatürde rastlanmaktadır. Son kategorideki yani YM eğitimi ile ilgili çalışmalar bu makalenin kapsamına yakın olup, aşağıda kısaca özetlenecektir.
SWEBOK ve yine eğitim amaçlı bir girişim olan YM Eğitim Bilgisi (SEEK) arasındaki bir ön eşleştirme çalışması [11]'de verilmektedir. SEEK [18] 2003 yıllarında IEEE-CS'in gerçekleştirdiği YM eğitimi ile ilgili bir girişimdir. Bu ön eşleştirmede, her iki bilgi alanı arasında temelde herhangi bir "düşünce ekolü" farkı olmasa da, sözlük, ayrıntı seviyesi, alanı parçalama yaklaşımı ve alana eklenen konularda bazı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.
Gerçek projelerin gereksinimleri ile YM derslerindeki projelerde kazanılan bilgi ve beceriler arasındaki farklılıklarının bir çözümlemesi [12]'de verilmektedir. Bu çalışmada, yazarlar SWEBOK kılavuzunu Bloom'un sınıflandırmasından yararlanarak "Yazılım Mühendisliğine Giriş" dersine uygulamışlar ve derste geliştirilmesi gerekli yerleri belirlemişlerdir.
Hindistan'daki Siemens Corporate Development Merkezindeki uygulayıcılar, endüstrinin gereksinimlerine uygun olarak, SWEBOK-tabanlı "FOundation CUrriculum for Software Engineers" (FOCUS) isimli bir YM müfredatı geliştirmişlerdir [13].
Bir başka çalışmada [14]
YM müfredatının SWEBOK yardımı ile değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi
Bu bölümde öncelikle, Atılım Üniversitesi YM müfredatı özetlenecek ve daha sonra değerlendirme yöntemi ve hedef programa uygulaması ve sonuçları tartışılacaktır.
Bir Durum
Değerlendirme Yöntemi
Bu çalışmada yöntem olarak sistematik bir çözümleme yapabilmek adına, YM araştırma literatüründe, "deşeleyici" (exploratory) ve "iyileştirme" (improving) durum çalışmaları olarak bilinen "durum-çalışması" yaklaşımı [20] Bu çalışmanın devamında, SWEBOK 3.0 kılavuzundaki alt bilgi alanları çözümlemesi yapılacak, ve müfredatın bu alt-alanlara uyumları aynı yaklaşımla tespit edilecektir. Örneğin, "yazılım gereksinimleri" bilgi alanında 8 alt-alan vardır ve bu alt-alanlar Şekil 2.'de görüldüğü gibi, kendi içinde 28 alt-alt-alan bulundurmaktadır. Son olarak da, ileride yapılacak araştırma kapsamında, müfredattaki YM derslerinin hem kuramsal temelleri hem de uygulamaları (örneğin, güncel YM araçları) belli bir dengede bulundurması sağlanacaktır.
Tablo 1-SWEBOK'un evrimi ve sürümlerdeki bilgi alanları Deneme Sürümü (#1), 2001 [2] İkinci Sürüm, 2004 [3] Sürüm 3.0, 2014 [4]
1. Yazılım gereksinimleriDeneme sürümündeki1. Yazılım gereksinimleri2. Yazılım tasarımıbilgi alanları ile2. Yazılım tasarımı3. Yazılım inşasıaynıdır (bazı3. Yazılım inşası4. Yazılım sınamaiyileştirmeler ve4. Yazılım sınama5. Yazılım bakımıdüzeltmeler5. Yazılım bakımı6. Yazılım konfigürasyonyapılmıştır)6. Yazılım konfigürasyon yönetimiyönetimi7. YM yönetimi7. YM yönetimi (mühendislik8. YM süreçleriYönetimi)9. YM modelleri ve yöntemleri (YM8. YM süreçleriaraçları ve yöntemleri yerine)9. YM araçları ve yöntemleri10. Yazılım kalitesi10. Yazılım kalitesi11. YM uzmanlık uygulaması(profesyonellik) (yeni)12. YM ekonomisi (yeni)13. Hesaplama temelleri (yeni)14. Matematik temeleri (yeni)15. Mühendislik temelleri (yeni)ise 2008 yılında çıkmıştır. Hem ilk hem de ikincisürümlerde YM'nin tüm alanlarının içeren toplam 10 adet bilgi alanı kümesibulunmaktadır. Bu makalede 2014 yılında yayımlanan ve toplam 15 bilgi alanınıkapsayan SWEBOK 3.0 [9] sürümü kullanılmıştır. Tablo 1.'de her üç sürümdeki bilgialanları toplu ve karşılaştırmalı olarak görülmektedir.Son sürümdeki en önemli değişiklik, bilgi alanları arasına, YM UzmanlıkUygulamaları, YM Ekonomisi ile Hesaplama, Matematik ve MühendisliğinTemellerinin eklenmiş olmasıdır.
Çalışması: Atılım Üniversitesi YM Müfredatı 2005yılında açılan Atılım Üniversitesi, YM programı bu alanda eğitim veren 13 program arasında olup faaliyetlerini hem lisans hem de lisansüstü düzeyde sürdürmektedir. Program, kalite güvencesi kapsamında, 2014 yılında MÜDEK tarafından 5 yıl süre ile akredite edilmiştir. Her ne kadar bu akreditasyon ile Atılım Üniversitesi, YM müfredatının kalite güvencesi sağlanmışsa da, müfredatın SWEBOK, IEEE, ACM ve diğer profesyonel kuruluşların evrensel önerileri kapsamında iyileştirilmesine her zaman gereksinim olacaktır.
SE344 (Sistem Yazılımlarının Sınanması ve Onaylanması) gibi YM alanlarındadersler bulunmaktadır.Buna ek olarak, özellikle son yıllarda, bazı YM derslerindeki bazı konularda büyükölçüde örtüşmeler olduğu şeklinde geri bildirimler alınmaktadır. Yazarlar buradanyola çıkarak, kapsamlı bir çözümleme ile örtüşen ve gereksiz olarak yinelenenkonuları belirlemeye ve aynı zamanda YM derslerini SWEBOK 3.0 kılavuzu önerileriçerçevesinde değerlendirmeye ve sonuçlarını YM derslerini veren öğretim elemanlarıile paylaşmaya karar vermişlerdir.Atılım Üniversitesi,YM müfredatı 2012 ve 2014 yıllarında gözden geçirilmiş ve SWEBOK kılavuzununeski sürümleri bağlamında geliştirilmiştir. Programda SE221 (Yazılım GereksinimMühendisliği), SE222 (Yazılım Kalite Güvencesi), SE322 (Yazılım mimarisi) ve
Atılım Üniversitesi YM müfredatının 15 bilgi alanına göre bir değerlendirmesi. (Tablodaki sayılar her bir bilgi alanının ders içerisinde kaç hafta işlendiğini göstermektedir) TabloGereksinim, tasarım, inşa, sınama, YM Yönetimi, YM Süreç, YM model ve yöntemler, YM kalitesi ve YM profesyonel uygulama konuları iyi bir şekilde kapsanmıştır. Birkaç bilgi alanının kapsamı yetersiz bulunmuştur. Örneğin, YM bakım, YM konfigürasyon Yönetimi ve YM ekonomisi bilgi alanlarının yeterince kapsanmadığı görülmüştür. SE494 bitirme projesi dersi dikkat çekmektedir. Yazarların genel kanaati, bu derste hemen hemen tüm YM konuları kapsanmakta ve uygulanmaktadır. Ancak, Bölüm 3.4'deki önerilerden ayrı olarak, bir YM programının iyileştirilerek daha çekici ve etkin hale getirilmesi için aşağıdaki noktalar tespit edilmiştir[6]: Ankara'da bulunan çok sayıda teknopark ile müfredat geliştirme, staj konularında daha yakın işbirliği kurulmalıdır. Müfredat geliştirme çalışmalarına yazılım geliştiriciler ve yazılım firmalarının icra kurulu üyeleri dâhil edilmelidir. Önde gelen yazılım firmaları ile ortaklıklar tesis edilip, eğitimde, firmanın yazılım geliştirme ve sınama araçları ve ortamlarından yararlanılmalıdır. Müfredat uygulanırken, ders ön-koşullarına titizlikle uyulmalıdır. Örneğin, Yazılım mimarisinden önce, Yazılım Mühendisliğinin temelleri, nesneyeyönelik kavramlar, gereksinim mühendisliği ve yazılım kalitesi konuları işlenmelidir.Öğrencilerin IBM, Microsoft, Google ve diğer önde gelen firmaların organize ettiği seminerlere katılımları özendirilmelidir. Ayrıca, öğrencilerin ACM ve IEEE gibi kuruluşların düzenlediği yarışmalara etkin katılımları desteklenmelidir.
bu derste öğrencilerden YM bakımı ve konfigürasyon yönetimi konularını proje artık sıradan ve yapılması gereken bir işlem olduğu ve yazılım endüstrisi içinkapsamına almaları talep edilmemektedir. standart bir uygulama olduğu bilinmektedir. Yazılım ekonomisi bilgi alanında, öğrencilerin, Endüstri Mühendisliği Bölümünce verilen IE305 (Mühendislik Ekonomisi) dersini aldıkları C. YM ekonomisi bilgi alanı için:belirlenmiştir. Ancak, bu dersin yazılım ekonomisi alanı için yetersiz kaldığı ve Ekonominin endüstride, Yazılım projeleri için ana faktör olduğu bilinci ile,yalnızca genel mühendislik ekonomisi konularını kapsadığı anlaşılmaktadır. çeşitli derslerde Yazılım ekonomisinin daha kapsamlı olarak işlenmesiBitirme projesi dersinde, öğrencilerden, yalnızca geliştirecekleri yazılım ile ilgili önerilmektedir. Örnek konular olarak, kullanım senaryolarının maliyet-faydamaliyet kısıtlarını listelemeleri istenmektedir. Bu ise Yazılım ekonomisi alanı analizi, yazılım kalite faaliyetlerinin yatırım getirisi ve konu ile ilgili dahaiçin yetersiz bulunmuştur. çok uygulamalı alıştırmalar verilebilir. Yazılım süreç geliştirme ve yazılım süreç modelleri daha uygulamalı olarak3.4İyileştirme Aşaması: YM Müfredatı için Öneriler işlenmeli ve bu sayede öğrencilerin gerçek hayatta karşılaşacaklarıdurumlarda hangi stratejilerin kullanılacağı ile ilgili fikir sahibi olmaları Bölüm 3.3'deki bahsedilen deşeleyici araştırma ile yapılan değerlendirmeleri takiben, sağlanmalıdır. ilgili üniversite bölümün sürekli iyileştirme komitesi için bir dizi öneri hazırlanmıştır. Yaz Stajı dersleri kapsamında ya da yazılım teknoparklarına/firmalarına Bu öneriler YM müfredatının iyileştirilmesine yönelik bulgulardır: gerçekleştirilecek eğitim gezileri ile öğrencilerin YM profesyonel A. YM bakımı için uygulamalarını görmeleri sağlanmalıdır. Bu sayede, kuramsal derslerdeyaşanması mümkün olmayan, yazılım pratiklerini görme ve yazılım Derslerde "Yazılım bakımı" başlığı ile bir haftalık bir yer ayrıldığı görülmektedir. Bunun açılımını yapılması, ve Yazılım bakımı uygulamalı kültürünü öğrenmeleri fırsatı yaratılacaktır.alıştırmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Gerçek hayattaki yazılım Bu öneriler bağlamında, MÜDEK akreditasyon sürecinde bölümde kurulmuş olan projelerinde geliştirme zamanının çoğunun Yazılım bakımına ayrıldığı Sürekli İyileştirme Komitesi'nden bu sonuçların irdelenmesi ve ders bilinmektedir [21]. Bu alıştırmalar aşağıdaki konuları içermelidir: içeriklerinde/işlenmesinde revizyonlar yapılması talep edilmiştir.o Adaptif bakım -sistemin değişen yazılım ortamlarına (VTYS,4İşletim Sistemleri) göre değiştirilmesi Tartışmalar ve Sonuçlaro Mükemmelleştirici bakım -yazılımın fonksiyonel iyileştirmelerikapsamında değişen ya da yeni kullanıcı gereksinimlerini Bu makalede SWEBOK 3.0 kılavuzu çerçevesinde, bir YM müfredatınıngerçekleştirme değerlendirilmiş ve iyileştirilmesine yönelik öneriler raporlanmıştır. Sistematik durumçalışması yaklaşımı ve nicel çözümleme yaklaşımı ile müfredattaki dersler SWEBOK o Düzeltici bakım -kullanıcının tarafından belirlenen hataları bulma bilgi alanları ile saat bazında eşlendirilmiştir. Bu yaklaşım ve çalışma birçok faydalı ve giderme gözlem ve öneri ile sonuçlanmış ve ilgili YM müfredatının iyileştirilmesine yöneliko Önleyici bakım -olası problemleri önlemek için yazılımın elle tutulur yararlar elde edilmiştir. Değerlendirilen müfredatla ilgili deneysel bulgularsürdürebilirliğini ve güvenirliğini artırma şunlardır: (1) Yazılım bakımı bilgi alanı pratik uygulamalarla desteklenerekkapsanmalıdır; (2) 3-4. sınıf derslerindeki projelerde GitHub, SVS gibi bir kod o Tersine mühendislik ve değişim mühendisliği -örneğin, yazılım versiyonlama sistemi kullanılmalıdır; (3) Yazılım Mühendisliğine Giriş ve Yazılım kodunu tersine mühendislikle UML'e dönüştürme, tersine Proje Yönetimi derslerinde kısmen değinilen Yazılım ekonomisi bilgi alanı konuları mühendislik için yazılım görselleştirme araçlarını kullanmak ve için ayrı bir ders geliştirilmelidir; (4) Yazılım geliştirme araçları ve metotları programı kavrama derslerde daha fazla kullanılmalıdır ve (5) Bitirme Projesi dersindeki projelerB. YM konfigürasyon yönetimi için: endüstriden temin edilmeli ve bu sayede öğrencilerin gerçek yazılım geliştirme 3-4 sınıf öğrencilerinin projelerinde GitHub, SVN gibi kod versiyonlama ortamına alışmaları desteklenmelidir.sistemlerini kullanmaları önerilmektedir. Bu özellikle SE494 Bitirme Projesidersi için önemlidir. İlk yazarın Atılım Üniversitesi, YM programındaverdiği proje bitirme projesi dersi deneyimlerine göre, öğrenciler, herhangibir kod versiyonlama sistemi kullanmadıklarından, kod senkronizasyonundaönemli problemler yaşamışlardır. Kod versiyonlama sistem kullanımının
kullanılacaktır. Runeson ve Höst'ün çalışmalarında tanımladığı gibi[5], deşeleyici ve durumu iyileştirmeye yönelik çalışmalar şu şekilde tanımlanmaktadır: (1) deşeleyici çalışmalar: ne olduğunun bulunması, yeni anlayışların ve fikirlerin aranması ve yeni araştırma için varsayımların yaratılması, (2) durum çalışmalarını iyileştirme: çalışılan olayın belli bir yönünü geliştirmeye çalışmak. Keşfe dayalı çalışma aşamasında, bizim yaklaşımımız, SWEBOK kılavuzundaki 15 bilgi alanını ele almak ve nicelik olarak durum çalışmasına konu müfredattaki YM derslerinin bu bilgi alanı ile ne ölçüde örtüştüğünü tespit etmektir. Bu aşamadan sonra, müfredattaki derslerde, hangi YM konularının yeterince kapsanmadığı değerlendirilmiş ve yerleri ile yinelenen/örtüşen konular belirlenmiştir. Bu sonuçlar derslere ve ilgili öğretim elemanlarına geri bildirim olarak sunulmuştur.3.3 Keşfe DayalıÇalışma Aşaması: Bilgi Alanlarına Göre Değerlendirme Bölüm 2.3'de tartışıldığı üzere, Bologna süreci Atılım Üniversitesinin tüm bölümlerinde işlemeye başlatılmış ve müfredattaki tüm dersler için Bologna standartlarında ders izlenceleri hazırlanmıştır. Derslerin haftalık konuları bu izlencelerden çıkartılmış ve SWEBOK kılavuzunun bilgi alanları ile eşleştirilmiştir. Şekil 1'de bu işlem gösterilmektedir. Örnekte, SE112 (Yazılım Mühendisliğine Giriş) dersinin içerikleri verilmekte ve matris içerisinde her bir bilgi alanı için, toplam 14 haftalık eğitim süresinde, kaç hafta ayrıldığı verilmektedir. Şekil 1-YM müfredatının 15 SWEBOK bilgi alanına göre bir değerlendirmesi Tüm dersler için yapılan benzer çalışma Tablo 2'de görülmektedir. Tablodan da anlaşılacağı üzere, YM ders sayısı 13'dür. Tablo 2-2 kullanılarak deşeleyici değerlendirmelerin özeti ve bir tartışması aşağıda verilmektedir: Çözümleme öncesinde gözlemlendiği gibi, programda YM konuları yeter derecede kapsanmakta ve programda her temel YM konusunda, örneğin, yazılım gereksinimleri, ayrı ders bulunmaktadır.
Şekil 2-Yazılım gereksinimleri bilgi alanı için konuların bölünmesi [9]
Kaynaklar
Incorporating Real-World Industrial Testing Projects in Software Testing Courses: Opportunities, Challenges, and Lessons LearnedVGarousiProceedings of the IEEE Conference on Software Engineering Education and Training (CSEE&T)the IEEE Conference on Software Engineering Education and Training (CSEE&T)2011Current State of the Software Testing Education in North American Academia and Some Recommendations for the New EducatorsVGarousiAMathurProceedings of the 23rd IEEE Conference on Software Engineering Education and Trainingthe 23rd IEEE Conference on Software Engineering Education and Training2010An Open Modern Software Testing Laboratory Courseware: An Experience ReportVGarousiProceedings of the 23rd IEEE Conference on Software Engineering Education and Trainingthe 23rd IEEE Conference on Software Engineering Education and Training2010;COrganizersVKanerDGarousiMarinovThe first Software Testing Education Workshop (STEW), co-located with the ICST 2009Denver, Colorado, USA2009Industry Oriented Advanced Software Engineering EducationAMishraDMishraCroatian Journal of Education142012An Assessment of the Software Engineering Curriculum in Turkish Universities: IEEE/ACM Guidelines PerspectiveAMishraAYaziciCroatian Journal of Education132011Guide to the Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK), version 1AAlainBPierreDRobertWMJamesIEEE Press2001^ppGuide to the Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK), version 2AAlainBPierreDRobertWMJamesIEEE Press2004^ppGuide to the Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK), version 3PBourqueREFairleyIEEE Press2014^ppSoftware Engineering 2004: Curriculum Guidelines for Undergraduate Degree Programs in Software EngineeringACM2004Institute for Electrical and Electronic EngineersA Volume of the Computing Curricula SeriesGuide to the Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK) and the Software Engineering Education Knowledge (SEEK) -a preliminary mappingPBourqueFRobertJMLavoieALeeSTrudelTCLethbridgeSoftware Technology and Engineering PracticeStep2002. 2002. 2002Proceedings. 10th International Workshop onAn analysis of the gap between the knowledge and skills learned in academic software engineering course projects and those required in real: projectsSLudiJCollofelloFrontiers in Education Conference2001. 2001131st AnnualFOCUS: an adaptation of a SWEBOK-based curriculum for industry requirementsGSamarthyamGSuryanarayanaAKGuptaRNambiarProceedings of the 34th International Conference on Software Engineeringthe 34th International Conference on Software EngineeringZurich, Switzerland2012Using SWEBOK for education programs in industry and academiaDJFraileyJMasonSoftware Engineering Education and TrainingCSEE&T2002. 2002. 2002Proceedings. 15th Conference onSWEBOK guide an overview of trial usages in the field of educationRDupuisPBourqueAAbranFrontiers in Education2003. 20033FIE 2003 33rd AnnualA Survey of Software Testing Practices in CanadaVGarousiJZhiJournal of Systems and Software862013Identifying Technical Competences of IT Professionals: The Case of Software EngineersRColomo-PalaciosETovar-Caro;GarcCrespoInt. J. Hum. Cap. Inf. Technol. Prof12010#193AE KSobelSoftware Engineering Education Knowledge (SEEK), Final DraftAdaptation to the Bologna Process: The Case of TurkeyVGFuruzanExcellence in Higher Education32012Guidelines for conducting and reporting case-study research in software engineeringPRunesonMHöstEmpirical Software Engineering142009PGrubbAATakangSoftware Maintenance: Concepts and Practice: World Scientific2003