<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Archiving and Interchange DTD v1.0 20120330//EN" "JATS-archivearticle1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
  <front>
    <journal-meta />
    <article-meta>
      <title-group>
        <article-title>Kitlesel Ak ˙evrimii Kurslardaki Katlmc Prollerinin Yapay Sinir A§ Kullanlarak Snandrlmas</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Ali Al-Taei</string-name>
          <email>alitaei@mtu.edu.iq</email>
          <xref ref-type="aff" rid="aff2">2</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Murat Yilmaz</string-name>
          <email>myilmaz@cankaya.edu.tr</email>
          <xref ref-type="aff" rid="aff2">2</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Rory V. O'Connor</string-name>
          <xref ref-type="aff" rid="aff0">0</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>ve Ugur Halici</string-name>
        </contrib>
        <aff id="aff0">
          <label>0</label>
          <institution>Dublin ehir niversitesi, Bilgisayar Bilimleri Blm</institution>
          ,
          <addr-line>Dublin, rlanda</addr-line>
        </aff>
        <aff id="aff1">
          <label>1</label>
          <institution>i Blm</institution>
          ,
          <addr-line>Ankara, Trkiye</addr-line>
        </aff>
        <aff id="aff2">
          <label>2</label>
          <institution>ankaya niversitesi</institution>
          ,
          <addr-line>Bilgisayar Mhendisli</addr-line>
        </aff>
      </contrib-group>
      <fpage>502</fpage>
      <lpage>512</lpage>
      <abstract>
        <p>zet Son yllarda, zellikle bilgisayar mhendisli§i e§itimi alannda, kitlesel ak evrimii kurslara (KA˙K) artan bir ilgi sz konusudur. Bu ilgi bireylerin davran‡lar, zellikleri ve tercihlerinin anla‡lmas neminin altn izmektedir. Byle bir anlay‡ geli‡tirmek, sklkla oyun geli‡tirme alannda kullanlan ki‡ilik prolleme gibi yeniliki teknikleri uyarlayarak KA˙K tasarm srecini geli‡tirmek iin e‡itli yollar gerektirmektedir. Bu al‡ma, bir ki‡ilik referans olarak Myers-Briggs Tip Gstergesi (MBTG) kullanlarak katlmclar (zellikle eksik veri durumlarnda) snandrmak iin bir yntem nermektedir. Ama, KA˙K izleyicileri hakknda ayr‡trc bir bak‡ sunmak iin KA˙K katlmc prollerini MBTG kullanarak ara‡trmaktr. Bu amala, bir bilgisayar mhendisli§i kursunda 20 soruluk bir evrimii anket kullanlm‡tr: Muhataplarn (N=75) cevaplar yardmyla katlmclarn ki‡ilik tipleri belirlenmi‡tir. Dahas, bir makine §renimi modeli bireylerin snandrmas iin nerilmi‡tir. Sonular, geri yaylml (GY) yapay sinir a§nn hem e§itim sreci (performans=%100) hem de test sreci iin (performans=%93,3) uygun oldu§unu gstermi‡tir. Bu bilgilerin ‡§nda, yakla‡mmzn MBTG asndan KA˙K katlmclarnn snandrlabilirliklerini ara‡trmak iin kullanlabilecek zgn bir yakla‡m olarak kabul edilebilir.</p>
      </abstract>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <sec id="sec-1">
      <title>Giri‡</title>
      <p>
        KA˙K’larn ortaya kmas bir sonraki on yl iin ak §renme kltrnde
nemli bir olay olarak de§erlendirilebilir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref1">1</xref>
        ]. Bunun en nemli nedenlerinden
birisi KA˙K’larn ksa bir zaman zarfnda belirgin bir ba‡ar kazanmasdr.
KA˙K’lar geni‡ saydaki katlmclardan, uzman akademiklerden, iyi
tannnm‡ niversitelerden ve ara‡trma kurulu‡larndan kabul grm‡lerdir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref2">2</xref>
        ]. Buna
ek olarak, KA˙K’lar, co§ra snrlandrmalar, fon sa§lama ve katlmc says
gibi [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref3 ref4">3,4</xref>
        ] kullanlan §renme biimlerinin bir kan birden kullanarak ve
ba§lantc pedagojik teknikleri uygulayarak geleneksel evrimii derslerin snrlarn
a‡maktadr [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref5">5</xref>
        ]. KA˙K’lar ba‡ars ve bunlara kar‡ artan ilgi yeniliki modellerin
ve pedagojilerin ara‡trlmasna ynelik olan kapsam geni‡letmektedir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref6 ref7">6,7</xref>
        ].
      </p>
      <p>
        Ancak, ‡imdiye kadar, KA˙K’larn hem tasarlanmasnda hem de
i‡letilmesinde kar‡la‡labilecek olan pedagojik, teknolojik, lojistik ve nansal problemler
hakknda ok az tart‡ma olmu‡tur [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref8">8</xref>
        ]. Pedagojik bak‡ asndan e§itmenler
e‡zamanl olarak de§i‡ik konumlardaki ve lkelerdeki belirgin ki‡ilikleri ve farkl
hedeeri ve motivasyonlar olan byk bir miktardaki katlmclarla
ilgilenmektedir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref4">4</xref>
        ]. Buna ek olarak, ara‡trmaclara gre, §rencinin otonomisini arttrmak
ve §rencilerin arasndaki ili‡kiyi geli‡tirmek iin yeni §renme yakla‡mlar
ke‡fedilmektedir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref10 ref9">9,10</xref>
        ]. Dolaysyla, KA˙K geli‡tirme srelerinde, farkl
ki‡iliklerin, motivasyonlarn ve katlmclarn otonomisinin nemli bir rol oynayabilece§i
hakknda artan bir gr‡n oldu§u d‡nlebilir.
      </p>
      <p>
        KA˙K’larn sosyal ynlerini incelemek ve ara‡trmak iin, tasarmclarn bir
dizi de§erlendirme ve ara kullanarak hedef kitleyi detayl olarak ara‡trmalar
gerekir. MBTG byle i‡lemler iin kullanlan en yaygn aralardan birisidir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref11">11</xref>
        ].
Genel bir kabul olarak, MBTG ile snandrlm‡, ayn ki‡ilik tipi
kategorisindeki bireyler benzer karakteristiklere sahiptir ve olaylar kar‡snda benzer ‡ekilde
davranrlar. Daha farkl bir ifadeyle, her bir ki‡ilik tipi ba§msz (benzersiz) bir
davran‡ kalbn temsil eder. Ayrca, yazarlar, bu snandrma ile kalplar
incelerken, makine §renme tekniklerini kullanlmasnn uygun olabilece§ini
d‡nmektedir. rne§in, bu tr yakla‡mlar karma‡k yapay davran‡sal modeller
olu‡turmak iin kullan‡l olabilirler [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref12">12</xref>
        ].
      </p>
      <p>Bu ara‡trmann temel amac, KA˙K’larn katlmclarnda MBTG
de§erlendirmesini kullanarak ki‡ilik karakteristiklerini incelemektir. Di§er bir deyi‡le, bu
al‡ma srasnda ki‡ilik tiplerinden elde edilen bilgileri kullanarak bireylerin
ilgili ki‡ilik tiplerine gre snandrlmas ara‡trlacaktr. MBTG arac yardm
ile toplanan bilgilerin ‡§nda KA˙K katlmclarnn ki‡ilik tiplerini - zellikle
eksik veri durumlarnda - ortaya karmak iin bir geri yaylml (GY) yapay sinir
a§nn snandrcs kullanlacaktr.</p>
      <p>Bu ara‡trma a‡a§daki ara‡trma sorulara (AS) yant vermeyi hedeer:
AS1: KA˙K katlmclarn znel karakteristiklerine (rn. ki‡ilik tipleri) gre
snandrmak mmkn mdr?</p>
      <p>AS2: KA˙K katlmclarn (zellikle eksik veri durumlarnda) geri yaylml
(GY) yapay sinir a§ kullanarak, ki‡ilik tiplerine ba§l ve otomatik olarak
snflandrmak mmkn mdr?</p>
      <p>Bu makalenin kalan a‡a§daki gibi organize edilmi‡tir: Ksm ikide
al‡mann arka plann detaylandrlacaktr. zellikle MBTG de§erlendirmesi iin
literatr zetlenecek, geri yaylml (GY) algoritmaya sahip olan ok katmanl
algy (˙KA) ve ilgili al‡malarndan rnekler verilecektir. Titiz bir yakla‡m
zerine in‡a edilmi‡ olan nc ksm, ara‡trma srecini aklamaktadr.
Makalenin devamnda kurgulanan al‡malarn sonular tart‡lm‡tr. Son olarak,
makale sonularn ve gelecekteki al‡malarn ak bir zetiyle son bulmaktadr.</p>
    </sec>
    <sec id="sec-2">
      <title>Ara‡trmann Temelleri</title>
      <sec id="sec-2-1">
        <title>Myers ve Briggs Ki‡ilik Tipleri</title>
        <p>Ki‡ilik bireylerin davran‡ biimlerindeki llebilir farkllklar olu‡turan
faktrlerin snandrlmas ile meydana geldi§i kabul edilen, bireylere ait bir
sosyal kurgudur. MBTG ki‡ilik tiplerinin ortaya kartlmas iin d‡nlm‡ bir
aratr. Bu ara yardm ile bireylerin belli ayralara verdikleri cevaplar
do§rultusunda ki‡ilik tipinin tespit edilmesi ilkesine dayanr.</p>
        <p>Tablo 1’de MBTG iin tanmlanm‡ olas ki‡ilik tipi ayralar grlmektedir.</p>
        <p>D‡a dnk (E) (I) e Dnk
Duyusal (S) (N) Sezgisel
D‡nen (T) (F) Hisseden</p>
        <p>Yarglayc (J) (P) Alglayc</p>
        <p>Tablo 1. Myers ve Briggs Ki‡ilik Tipleri</p>
        <p>
          MBTG’ye gre, iki kutuplu olarak snandrlm‡ ki‡ilik tipleri (i) enerji
toplama, (ii) algsal motor becerileri, (iii) karar verme, ve (iv) ya‡ama biimleri ile
tanml drt ayr belirte yardm ile incelenebilir [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref11">11</xref>
          ]: D‡adnklk -
ednklk (E-l) ki‡ilerin sosyal aktivitelere olan ilgiyi, Duyusallk - Sezgiselik (S-N)
bireylerin evreyi alglma ‡ekillerini, D‡nme-Hissetme (T-F) bireylerin karar
verme mekanizmalarn ve son olarak Yarglama - Alglama (J-P) bireylerin
ya‡amsal tercihlerini (rn. ok planl olma veya hzl adapte olma) belirler.
2.2
        </p>
        <p>
          ˙ok Katmanl Alglayc
˙ok katmanl alglayc 5 (˙KA) karma‡k rntlerin snandrlmas
konusundaki yksek veriminden dolay, en ska kullanlan ve yapay sinir a§
yntemlerinden bir tanesidir. ˙KA alglama modeli, ba§lantl ana katman yapsndan
olu‡ur: giri‡ katman, bir (ya da daha fazla) sakl katman ve k‡ katman. Bu
katmanlar a§rlkl ba§lantlarla birbirine ba§ldr. Katman k’daki her bir d§m
giri‡ini bir nceki katmandan alr. Bu giri‡ de§erleri a§rlkl olarak toplandktan
sonra bir k‡ fonksiyonundan geirilerek her bir d§mn k‡ de§erleri elde
edilir. Giri‡ katmanndaki d§mlerin says giri‡ vektrndeki zelliklerin
saysna e‡ittir. Sakl katman says ve bu katmanlardaki d§m saylar de§i‡ken
parametreler oldu§undan tasarmcya ba§ldr ve daha yksek verim iin
dikkatlice tasarlanmaldr. ˙KA rnt tanmada kullanld§nda, k‡ katmanndaki
her bir d§m bir snf temsil edecek ‡ekilde tasarlanr [
          <xref ref-type="bibr" rid="ref13">13</xref>
          ].
        </p>
        <p>Genel olarak GY algoritmas kullanlan ˙KA modellerinde, §renme
kmelerindeki rneklere ait giri‡ verileri tek tek giri‡ katmanna uygulanarak k‡
katmanna kadar d§m ktlar hesaplanr. ˙k‡ katmanndaki tm d§mler</p>
      </sec>
      <sec id="sec-2-2">
        <title>5 Multi Layer Perceptron</title>
        <p>I1
I2
I3
In</p>
        <sec id="sec-2-2-1">
          <title>Girdi</title>
          <p>Katmanı</p>
        </sec>
        <sec id="sec-2-2-2">
          <title>Saklı Katman H1 Hn</title>
          <p>C¸ıktı
Katmanı</p>
          <p>
            O1
On
ekil 1. Tipik tek bir sakl katmana sahip ˙KA yapay sinir a§ modeli. fI1; I2; I3:::Ing,
girdi katmann, fH1; :::Hng, sakl katman, fO1; :::Ong, ise kt katmann
gstermektedir.
iin gerek kt ve §renme kmesinden uygulanan rnek iin belirlenen kt
arasndaki farka baklarak hata hesaplanr ve bu hatay azaltmak zere her bir
d§m arasndaki ba§lant kuvvetleri her bir rnek zerinden dngl olarak
dzeltilir [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref13">13</xref>
            ].
2.3
          </p>
          <p>
            Ki‡ilik Tabanl Snandrma Literatr
Bireylerin karakterleri, motivasyon ve ki‡isel tercihleri gibi psikometrik
zelliklerinin ara‡trmas yaplm‡ olup bu zellikler yazlm mhendisli§i [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref14">14</xref>
            ], oyun
geli‡tirme [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref15">15</xref>
            ] ve ekonomi dersleri [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref16">16</xref>
            ] gibi pek ok farkl disiplinlerde
kullanlm‡tr. MBTG [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref11">11</xref>
            ], Keirsey’in miza snaycs [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref17">17</xref>
            ] gibi farkl yntemler,
katlmclarn ki‡ilik tiplerini de§erlendirmek iin kullanlm‡tr.
          </p>
          <p>
            Mairesse ve di§erleri [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref18">18</xref>
            ], yaz‡ma ve konu‡ma yoluyla otomatik olarak
ki‡ili§i tahmin etmek amacyla szel ipularn kullanm‡lardr. nerilen yntem,
bireylerin konu‡ma ve yaz‡malarna, gzlemsel olarak de§erlendirilen ki‡ilik z
snamalarna ba§l olarak BigFive ki‡ilik zelliklerini ke‡fetmeye dayanyordu.
Ayn ‡ekilde, destek vektr makines, karar a§ac (KA) ve en yakn kom‡u (EYK)
gibi de§i‡ken yntemler farkl modelin ( adet makineli §renme yakla‡m
kullanlm‡tr: snandrma algoritmalar, regresyon ve sralama) performansn
denemek amacyla kullanlm‡tr. Genel olarak, sonular sralama model
performanslarnnen yksek oldu§unu gstermektedir. Ayrca, gzlemlenen ki‡ilik veri
kmesi kullanlarak yaplan snama model performanslarnn, z ki‡ili§i
derecelendirmesinin kullanlarak yaplm‡ olan modellerden daha yeterli bulundu§u
tespit edilmi‡tir. Buna ek olarak, ki‡ilik zelliklerinin karakter seti karm
asndan en nemli faktr oldu§u gzlenmi‡tir.
          </p>
          <p>
            Celli ve di§erleri [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref19">19</xref>
            ] Facebook kullanclarnn (N = 100) prol resimlerine ve
z-de§erlendirme BigFive zelliklerinin ki‡ilik testine dayal olarak ki‡ilik tipi ile
etkile‡im tarznn tannmas amacyla destek vektr makinesi, yapay sinir a§lar,
karar a§ac, naif bayes, lojistik regresyon ve kural §renimi gibi alt farkl
makineli §renme yntemini test etmi‡lerdir. zellik karma i‡lemi
grsel-kelimelerantas (GK˙) tekni§i ile gerekle‡tirilmi‡tir. Sonular, her bir snandrc
do§rulu§unun ki‡ilik zelliklerine ba§l oldu§unu gstermektedir. Bu al‡mada elde
edilen ortalama performans ise % 66,5 olmu‡tur.
          </p>
          <p>
            Cowley ve di§erleri [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref20">20</xref>
            ] oyun deneyimi ve oyuncu ki‡ilik tipini ke‡fetmek iin
makine §renme yntemlerinin kullanlmasnn emekleme dneminde oldu§una
de§inmi‡tir. ˙al‡malarnda, snama iin uygun kurallarn seilmesi amacyla
karar a§ac metodunun iki e‡idini (yani CART ve C5.0) ve Pac-Man oyuncular
zerinde oyuncu taksonomisine gre e§itmi‡lerdir. E§itim seti 100 olay, test seti
ise 37 olay iermi‡tir. Bu al‡mada snandrcnn test performans
do§rulamas yakla‡k % 70 olmu‡tur.
          </p>
          <p>
            Aruan ve di§erleri [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref21">21</xref>
            ] birden fazla kullanc iin uygun olan bir sanal
§retmen ajan ve ok oyunculu online oyunlardan esinlenerek ortak alanlarda
probleme dayal §renme yntemi geli‡tirmi‡lerdir. Arayz destekli ortak alan
ve devasa ok oyunculu evrim ii oyunu bak‡ asndan, kullanclar ile ilgili
teknolojik konular kullanlarak §renmenin iki farkl konusu birle‡tirilmi‡tir. Buna
ek olarak, baz uygulamalar ve kodlama amaca ula‡mak iin kullanlm‡ olup
elde edilen sonular kabul edilebilir olmu‡tur.
          </p>
          <p>
            Golbeck ve di§erleri [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref22">22</xref>
            ] Twitter kullanclarnn ki‡iliklerini tahmin etmek
iin bir model nermi‡lerdir. Bu model, Twitter kullanclar ve BigFive
ki‡ilik testi prollerinde kamuya ak bilgilere dayandrlm‡tr. zellikle, BigFive
testi kullanclarnn 279 adedine uygulanm‡ ve onlarn en yaygn 2000 tweetleri
toplanm‡tr. Daha sonra karakter, metin zmleme arac ile veri
karlm‡tr. Son olarak, iki regresyon yntemi (Gauss i‡lemi ve ZeroR) ki‡ilik tahmini
iin kullanlm‡tr. Sonular her iki yntem de ayn ‡ekilde gerekle‡tirildi§i ve
do§ruluklarnn makul oldu§unu gstermektedir.
          </p>
          <p>
            Lotte ve di§erleri [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref23">23</xref>
            ] bir dizi en yaygn kullanlan snandrma yntemlerini
(destek vektr makines (DVM), ok katmanl alglayc (˙KA), vb.) gzden
geirmi‡ ve elektro-ensefalo-grasi (EEG) veri kmesini kullanarak beyin-bilgisayar
arayz (BBI) iin uygun snandrma algoritmalar bulmak iin
performanslar kar‡la‡trm‡lardr. Her bir snandrcnn sonular ve etkinli§i analiz
edilmi‡ ve belirli bir grev iin uygun snandrc seerken kabul edilebilir bilginin
somut bir tavan sunmak iin di§er snandrclar arasnda kar‡la‡trlm‡tr.
Genel olarak, EEG veri kmesini kullanarak BCI alan iin DVM’nin di§er
snandrclara gre daha iyi performans sergiledi§i tespit edilmi‡tir. Bununla
beraber, sinir a§larnn genel olarak BCI alannda ara‡trmada kullanlmas gibi
˙KA performans da bu grev iin kabul edilebilir olmu‡tur.
          </p>
          <p>
            Katlmclarn ki‡iliklerini tespit etmek iin zellikle KA˙K zerinde
yaplan al‡malar snrldr. Ayrca, ‡imdiye kadar ki‡ilik tiplerinin otomatik olarak
snandrlmas iin ok az al‡ma yaplm‡tr. (rn. [
            <xref ref-type="bibr" rid="ref18">18</xref>
            ]).
3
          </p>
        </sec>
      </sec>
    </sec>
    <sec id="sec-3">
      <title>Yntem</title>
      <p>Bu al‡mada kullanlan yakla‡m ana admdan olu‡ur. lk admda,
bireylerin ki‡ilik tiplerini de§erlendirmek iin bir anket al‡mas yaplm‡tr. Ama,
MBTG aracn kullanarak katlmclarn ki‡ilik tipini ortaya koymaktr. kinci
a‡amada, birinci admda elde edilen sonulara gre bir veri kmesi retilmi‡tir.
nc a‡amada, bu veri kmesi ki‡ilik tiplerinin bir GY algoritmal (yapay
sinir a§ temelli) ok katmanl ki‡ilik snandrcsn e§itmek ve test etmek iin
kullanlm‡tr (bkz. ekil 2).</p>
      <p>ekil 2. Ara‡trmada Kullanlan Yntem Admlar.</p>
      <p>Bu al‡mann ana varsaym, davran‡larn temel psikolojik modellerin
ara‡trlabilir ve bir GY algoritmal ˙KA ki‡ilik snandrcsn e§itmek iin
kullanlabilir olmasdr. Veriler, katlmclarn (N=75) ki‡ilik tercihlerini ke‡fetmek
iin 20 soru ieren bir anket vastasyla toplanm‡tr.
zellikle, KA˙K katlmclarn otomatik olarak ilgili ki‡ilik tipi iinde
snflandrmak amacyla makine §renme yntemlerinin uygun bir snandrc
modelini e§itmek ve test etmek iin kullanlmas yeni bir tr yakla‡mdr. MBTG
testinin bir versiyonunu anket katlmclar tarafndan cevaplanmak zere
da§tlm‡tr. MBTG test katlmclarnn cevaplar kullanlarak ve 20 cevap girdisi
ana zellikler olarak (rne§in; E-I, S-N, T-F ve J-P) 4 adet ki‡ilik tipi ayralar
iinde normalize edilerek gvenilir bir veri kmesi olu‡turulmas hedeenmi‡tir.</p>
      <p>Btn bunlara ek olarak, ki‡ilerin davran‡ prollerinin daha iyi anla‡lmas
ve snandrlabilmesi iin ok katmanl alglayc (˙KA) bir makine
snandrmas snandrma yntemi kullanlm‡tr. ˙KA’nn ba‡arl bir ‡ekilde katlmc
prollerini snandrabilmesi iin, toplanan veri seti, klasik yntemler ‡§nda;
e§itim seti (olaylarn % 80’i) ve test seti (olaylarn % 20’i) olmak zere iki ayr
para haline i‡leme sokulmu‡tur.</p>
      <p>Tasarlanan GY algoritmal ˙KA’nn farkl mimari yaplar ve olas
parametreleri en verimli modeli bulmak iin incelenmi‡tir 6. GY tabanl ˙KA, her bir
MBTG ki‡ilik tipi iin tanmlanm‡, drt adet girdi katman d§mnden
olu‡maktadr. ˙kt katman her bir d§m tek bir ki‡ilik tipini gsteren onalt adet
d§m iermektedir.</p>
      <p>ekil 3. nerilen GY-tabanl ki‡ilik tipleri snandrc mimarisini
gstermektedir.</p>
      <p>16 Kişilik Tipi
…………………...</p>
      <p>Kişilik Tipi Sınıflandırıcısı</p>
      <p>E/I S/N T/F J/P
ekil 3. GY-tabanl ki‡ilik tipleri snandrc mimarisi.
6 §renen GY algoritmal ˙KA’nn yakla‡k hata kareler ortalamasnn karekk
0.09’den daha az ya da e‡it olmaldr</p>
    </sec>
    <sec id="sec-4">
      <title>Tart‡malar</title>
      <p>˙al‡mann ilk a‡amasnda katlmclarn MBTG yardm ile ki‡ilik tipleri
belirlenmi‡tir. ˙al‡mann ilk ksmnda yaplan test sonucunda elde edilen MBTG
ki‡ilik tipleri Tablo 2’de gsterilmi‡tir.</p>
      <p>ISTJ ISFJ INFJ INTJ
%13.3 (N=10) %4 (N=3) %2.6 (N=2) %8 (N=6)</p>
      <p>ISTP ISFP INFP INTP
%2.6(N=2) %1.3 (N=1) %2.6 (N=2) %1.3 (N=1)</p>
      <p>ESTP ESFP ENFP ENTP
%6.6 (N=5) %4 (N=3) %4 (N=3) %12 (N=9)</p>
      <p>ESTJ ESFJ ENFJ ENTJ
%14.6 (N=11) %4 (N=3) %6.6 (N=5) %12 (N=9)</p>
      <p>Tablo 2. MBTG tiplerine gre katlmclarn da§lm ( Ntoplam = 75)
Elde edilen sonular ‡§nda al‡mann devamnda GY §renme tabanl bir
ok katmanl alglayc ki‡ilik tipleri snandrcs olarak e§itilmi‡tir. Toplanan
verilerin 60 tanesi alglaycnn e§itilmesi iin kullanlm‡tr. ˙arpraz gerekleme
tekni§i (k=10) yardm ile otomatik §renme sreci srasnda olu‡abilecek fazla
e§itim (veri ile model arasnda olu‡abilecek a‡r uyum) engellenmi‡, bu sayede
elde edilen model grmedi§i durumlar ierisinde genelle‡tirme yetene§ini
kaybetmemesi sa§lanm‡tr.</p>
      <p>Elde edilen snandrma sonular Tablo 3 yanlma matrisi olarak
sunulmu‡tur.</p>
      <p>Testler srasnda modelin performas %93.3 olarak bulunmu‡tur. Test iin
kullanlan 14 olay do§ru olarak, bir tanesi yanl‡ olarak snandrlm‡tr. Ayrca,
hata kareler ortalamasnn karekk 0.08 olarak hesaplanm‡tr.</p>
      <p>
        Testler srasnda ok katmanl snandrcnn performans %93.3 olarak
belirlenmi‡tir. Snandrcda ayrca on adet sakl katman, §renme oran=0.2,
momentum=0.3, ve epoch=500 olarak gzlenmi‡tir. Bu bilgilerin ‡§nda geri
yaylml ok katmanl alglaycnn iyi bir performans gsterdi§i kabul edilebilir.
Bu sonular, otomatik yaz veya diyalog tabanl ki‡ilik alglayclardan [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref18">18</xref>
        ] daha
iyi sonular vermektedir. Bunun yan sra elde edilen sonular geri yaylml ok
katmanl alglayclar ile yaplan baz al‡malara yakn saylabilir.
4.1
      </p>
      <p>Kstlamalar
Ki‡ilik testlerine ba§l olan ara‡trmalar bireylerin karakteristikleri ile ilgili kesin
delil elde etmek yerine ki‡ilerin tercihleri ile ilgili kir elde etmeyi amalar.
Bununla birlikte, elde edilen sonular, yaplan testlerde ki‡ilerin kendi karakterlerine
en uygun cevab seti§i kabulne dayanr. Ayrca yapay sinir a§lar veya benzeri
§renme metotlar ile elde edilen sonularn veri tabanl hazrlama, verinin
bykl§, e§itim ve test kmelerinin kalitesi gibi parametrelerden etkilendi§i
gzlenmi‡tir. Tm bu kstlamalara ra§men al‡ma sonucunda elde edilen sonular
‡§nda, seilen rneklemin, rnek poplasyonu temsil etti§i kabul edilebilir.
5</p>
    </sec>
    <sec id="sec-5">
      <title>Sonular ve Gelecek ˙al‡malar</title>
      <p>Bu al‡mada kitlesel ak evrim ii kurslara katlan bir grup katlc
kullanlarak bireylerin ki‡ilik prolleri elde edilmi‡tir. Daha sonra, bu bilgiler ‡§nda
geri yaylml ok katmanl alglayc modeli kullanlarak bu tip kurslardaki
katlmclarn snandrlmas sa§lanm‡tr. Yapay sinir a§ eksik veri ‡§nda
bireylerin ki‡ilik tiplerini ngrmektedir. Bu tip al‡malar ile elde edilecek bilgi
yardmyla, katlmclarn ilgi alanlar, e§itsel ierik ve kendilerine sunulabilecek
modller arasnda dinamik bir ba§lant kurulabilecektir. Bu ba§lant sayesinde,
katlmclarn ki‡ilik prollerine gre ‡ekillendirilmi‡ dinamik bir e§itim yaps
kurgulanmas ve sunulmas imkanndan sz edilebilmektedir. Bylelikle, ki‡ilerin
§renme stillerine uygun ve bireysel motivasyonlarn yitirmelerini engelleyecek
bir mekanizma tasarlanabilecektir.</p>
      <p>Ara‡trmann ba‡nda sundu§umuz ara‡trma sorularna geri dnecek
olursak farkl ki‡ilik tiplerindeki katlmclarn znel karakteristiklerine uygun olarak
snandrlmas ve eksik veri durumlarnda da bu rnt snarnn
gzlenebilirli§i ile ilgili nemli bir adm atlm‡tr. Elde edilen rntler sayesinde gelecek
al‡malar, ki‡ileri KA˙K’larda en uygun snara yerle‡tirebilme ve onlara
potansiyel al‡ma ‡ekilleri ile ilgili e‡itli nerilerde bulunabilme gibi nemli
faydalar getirecektir.</p>
      <p>KA˙K’larda gzlenen devamszlk di§er online sistemlerden farkl bir
geli‡im sreci izlemektedir. nerdi§imiz yeniliki yakla‡m sayesinde, kitlesel ak
evrim ii kurslardaki en byk sorunlardan biri olan srdrlebilirlik
problemin zm iin bir n hazrlk al‡mas olu‡turulmu‡tur. Sunulan snandrma
modeli, makine-tabanl uyarlamal bir §renme ortam kurgusu iin temel te‡kil
edecektir. Snandrc, ilk testlerinde, %10 eksik veri ile %100 ba‡ar ile
al‡maktadr. KA˙K §renicilerinin al-ve-ka do§asna daha uygun bir hizmet
verebilmek iin ki‡ilik prollerinin nerilen tan sistemi ile belirlenmesi bu
bireylerin §renme ihtiyalarnn kar‡lanmas iin atlm‡ olan nemli bir admdr.
Kaynaklar</p>
    </sec>
  </body>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="ref1">
        <mixed-citation>
          1.
          <string-name>
            <surname>Ehlers</surname>
          </string-name>
          , U.D.:
          <article-title>Open Learning Cultures: A Guide to Quality, Evaluation, and Assessment for Future Learning</article-title>
          . Springer (
          <year>2013</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref2">
        <mixed-citation>
          2.
          <string-name>
            <surname>Mota</surname>
            ,
            <given-names>R.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Scott</surname>
          </string-name>
          , D.:
          <article-title>Education for Innovation and Independent Learning</article-title>
          .
          <source>Elsevier</source>
          (
          <year>2014</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref3">
        <mixed-citation>
          3.
          <string-name>
            <surname>Severance</surname>
            ,
            <given-names>C.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Teaching the world: Daphne koller and coursera</article-title>
          .
          <source>Computer</source>
          <volume>45</volume>
          (
          <year>2012</year>
          )
          <fpage>89</fpage>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref4">
        <mixed-citation>
          4.
          <string-name>
            <surname>Hill</surname>
            ,
            <given-names>P.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Online educational delivery models: A descriptive view</article-title>
          . http://www.educause.edu/ero (
          <year>2014</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref5">
        <mixed-citation>
          5.
          <string-name>
            <surname>Siemens</surname>
          </string-name>
          , G.:
          <article-title>Moocs are really a platform</article-title>
          . Elearnspace blog: http://www.elearnspace.org/blog/2012/07/25/moocs-are
          <article-title>-really-a-platform (</article-title>
          <year>2012</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref6">
        <mixed-citation>
          6.
          <string-name>
            <surname>Kolowich</surname>
            ,
            <given-names>S.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>How will moocs make money</article-title>
          . Inside Higher Ed (
          <year>2012</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref7">
        <mixed-citation>
          7.
          <string-name>
            <surname>Martin</surname>
            ,
            <given-names>F.G.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Will massive open online courses change how we teach?</article-title>
          <source>Communications of the ACM</source>
          <volume>55</volume>
          (
          <year>2012</year>
          )
          <fpage>2628</fpage>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref8">
        <mixed-citation>
          8.
          <string-name>
            <surname>McAuley</surname>
            ,
            <given-names>A.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Stewart</surname>
            ,
            <given-names>B.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Siemens</surname>
            ,
            <given-names>G.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Cormier</surname>
            ,
            <given-names>D.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>The mooc model for digital practice (</article-title>
          <year>2010</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref9">
        <mixed-citation>
          9.
          <string-name>
            <surname>Downes</surname>
            ,
            <given-names>S.:</given-names>
          </string-name>
          <article-title>The role of the educator (</article-title>
          <year>2010</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref10">
        <mixed-citation>
          10.
          <string-name>
            <surname>Kop</surname>
            ,
            <given-names>R.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Fournier</surname>
            ,
            <given-names>H.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Mak</surname>
            ,
            <given-names>J.S.F.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>A pedagogy of abundance or a pedagogy to support human beings? participant support on massive open online courses</article-title>
          .
          <source>The International Review of Research in Open and Distance Learning</source>
          <volume>12</volume>
          (
          <year>2011</year>
          )
          <fpage>7493</fpage>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref11">
        <mixed-citation>
          11.
          <string-name>
            <surname>Myers</surname>
            ,
            <given-names>I.B.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>McCaulley</surname>
            ,
            <given-names>M.H.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Most</surname>
          </string-name>
          , R.:
          <article-title>Manual: A guide to the development and use of the Myers-Briggs Type Indicator</article-title>
          . Consulting Psychologists Press Palo Alto, CA (
          <year>1985</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref12">
        <mixed-citation>
          12.
          <string-name>
            <surname>Minsky</surname>
            ,
            <given-names>M.:</given-names>
          </string-name>
          <article-title>The emotion machine</article-title>
          . New York: Pantheon (
          <year>2006</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref13">
        <mixed-citation>
          13.
          <string-name>
            <surname>Hagan</surname>
            ,
            <given-names>M.T.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Demuth</surname>
            ,
            <given-names>H.B.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Beale</surname>
            ,
            <given-names>M.H.</given-names>
          </string-name>
          , et al.:
          <article-title>Neural network design</article-title>
          . Volume
          <volume>1</volume>
          . Pws Boston (
          <year>1996</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref14">
        <mixed-citation>
          14.
          <string-name>
            <surname>Yilmaz</surname>
            ,
            <given-names>M.:</given-names>
          </string-name>
          <article-title>A software process engineering approach to understanding software productivity and team personality characteristics: an empirical investigation</article-title>
          .
          <source>PhD thesis</source>
          , Dublin City University (
          <year>2013</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref15">
        <mixed-citation>
          15.
          <string-name>
            <surname>Novak</surname>
          </string-name>
          , J.:
          <article-title>Game development essentials: an introduction</article-title>
          .
          <source>Cengage Learning</source>
          (
          <year>2011</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref16">
        <mixed-citation>
          16.
          <string-name>
            <surname>Borg</surname>
            ,
            <given-names>M.O.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Stranahan</surname>
            ,
            <given-names>H.A.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Personality type and student performance in upperlevel economics courses: The importance of race and gender</article-title>
          .
          <source>The Journal of Economic Education</source>
          <volume>33</volume>
          (
          <year>2002</year>
          )
          <fpage>314</fpage>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref17">
        <mixed-citation>
          17.
          <string-name>
            <surname>Keirsey</surname>
            ,
            <given-names>D.</given-names>
          </string-name>
          :
          <string-name>
            <surname>Please Understand Me</surname>
            <given-names>II</given-names>
          </string-name>
          : Temperament, Character, Intelligence Author: David Keirsey,
          <string-name>
            <given-names>Publisher: Prometheus</given-names>
            <surname>Nemesis Book C. Prometheus Nemesis Book Co</surname>
          </string-name>
          (
          <year>1998</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref18">
        <mixed-citation>
          18.
          <string-name>
            <surname>Mairesse</surname>
            ,
            <given-names>F.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Walker</surname>
            ,
            <given-names>M.A.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Mehl</surname>
            ,
            <given-names>M.R.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Moore</surname>
            ,
            <given-names>R.K.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Using linguistic cues for the automatic recognition of personality in conversation and text</article-title>
          .
          <source>Journal of articial intelligence research</source>
          (
          <year>2007</year>
          )
          <fpage>457500</fpage>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref19">
        <mixed-citation>
          19.
          <string-name>
            <surname>Celli</surname>
            ,
            <given-names>F.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Bruni</surname>
            ,
            <given-names>E.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Lepri</surname>
            ,
            <given-names>B.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Automatic personality and interaction style recognition from facebook prole pictures</article-title>
          .
          <source>In: Proceedings of the ACM International Conference on Multimedia, ACM</source>
          (
          <year>2014</year>
          )
          <fpage>11011104</fpage>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref20">
        <mixed-citation>
          20.
          <string-name>
            <surname>Cowley</surname>
            ,
            <given-names>B.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Charles</surname>
            ,
            <given-names>D.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Black</surname>
            ,
            <given-names>M.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Hickey</surname>
          </string-name>
          , R.:
          <article-title>Real-time rule-based classication of player types in computer games. User Modeling and User-Adapted Interaction 23 (</article-title>
          <year>2013</year>
          )
          <fpage>489526</fpage>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref21">
        <mixed-citation>
          21.
          <string-name>
            <surname>Aruan</surname>
            ,
            <given-names>F.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Prihatmanto</surname>
            ,
            <given-names>A.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Hindersah</surname>
            ,
            <given-names>H.</given-names>
          </string-name>
          , et al.:
          <article-title>The designing and implementation of a problem based learning in collaborative virtual environments using mmog technology</article-title>
          .
          <source>In: System Engineering and Technology (ICSET)</source>
          , 2012 International Conference on,
          <source>IEEE</source>
          (
          <year>2012</year>
          )
          <fpage>17</fpage>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref22">
        <mixed-citation>
          22.
          <string-name>
            <surname>Golbeck</surname>
            ,
            <given-names>J.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Robles</surname>
            ,
            <given-names>C.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Edmondson</surname>
            ,
            <given-names>M.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Turner</surname>
            ,
            <given-names>K.</given-names>
          </string-name>
          :
          <article-title>Predicting personality from twitter</article-title>
          .
          <source>In: Privacy, Security, Risk and Trust (PASSAT)</source>
          and
          <source>2011 IEEE Third Inernational Conference on Social Computing (SocialCom)</source>
          ,
          <source>2011 IEEE Third International Conference on, IEEE</source>
          (
          <year>2011</year>
          )
          <fpage>149156</fpage>
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref23">
        <mixed-citation>
          23.
          <string-name>
            <surname>Lotte</surname>
            ,
            <given-names>F.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Congedo</surname>
            ,
            <given-names>M.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>LØcuyer</surname>
            ,
            <given-names>A.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Lamarche</surname>
            ,
            <given-names>F.</given-names>
          </string-name>
          ,
          <string-name>
            <surname>Arnaldi</surname>
            ,
            <given-names>B.</given-names>
          </string-name>
          , et al.:
          <article-title>A review of classication algorithms for eeg-based braincomputer interfaces</article-title>
          .
          <source>Journal of neural engineering 4</source>
          (
          <year>2007</year>
          )
        </mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>