Özet. Yaşlı nüfusun artması, birçok ekonomide sürdürülemez bir sağlık gideri haline gelmektedir. Dahası, aile bakıcıları yaşlı yakınları için en iyi sağlık hizmetlerini bulma, ilaç alımını sürdürme ve en iyi uygulamaları takip etmeyi içeren, bakım yükünü yaşamaktadırlar. Bu bağlamda, mobil cihazların yaygınlığı, mobil sağlık uygulamalarını (mSağlık), evde yaşayan yaşlıların bakım verenlerine anında ve etkili bir şekilde desteklemek için yardımcı teknoloji olarak işaret etmektedir. Mevcut mSağlık uygulamalarının sayısına rağmen, çoğunlukla iyi ölçeklenmezler ve kullanıcılarla uzun süreli etkileşim sağlamadan yoksundurlar. Nitekim akademik bilgi birikimi, üç ana konuyu belirlemek için sağlam çalışmalardan yoksundur: mSağlık uygulamalarında düşük tutulumun ardındaki faktörler; ölçeklendirilmiş mSağlık çözümlerinin önündeki engeller; ve böyle bir mSağlık çözümünün bakım verme üzerindeki etkisi. Bu çalışma, bu konuları Çok Fazlı Optimizasyon Stratejisine (MOST) dayanan üç ardışık aşama ile incelemektedir. Her aşamada tasarım, geliştirme ve değerlendirme aşamaları vardır ve farklı paydaşlardan veri toplanması için katılımcı araştırma ve teknoloji yerleştirmesinden yararlanır. Her aşamanın sonunda, toplanan veriler müdahale bileşenleri, sürdürülebilir kullanım ve müdahalenin etkisi arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için analiz edilir. Bu çalışmanın amacı, yaşlıların bakımı için ölçeklenebilir ve sürdürülebilir bir mSağlık önündeki engelleri belirlemek ve hepsi için çözüm önerisi sunmaktır. Sonuç olarak, mevcut çalışma mSağlık, aile bakımı, teknoloji benimseme alanlarının kesişiminde yer almakta ve bunların her birine katkıda bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: yaşlı bakımı, bakım yükü, mSağlık, sürekli kullanım, tasarım, değerlendirme.
Abstract. Increasing elderly population is becoming an unsustainable health expense in many economies. Furthermore, family caregivers of the frail elderly experiencing the burden of caregiving which comprises finding best healthcare services, maintaining the medication adherence and following the best practices for their loved one. In this context, pervasiveness of mobile devices points out mobile health applications (mHealth apps) as an effective assistive technology to help the caregivers of frail elderly at home in a time and cost effective way. Despite the number of existing mHealth apps, they mostly do not scale up well and they lack the qualification to provide long term engagements with users. As a matter of fact, academic knowledgebase is lacking the solid studies to designate three major issues: factors behind low retention in mHealth apps; barriers to implement scaled mHealth solutions; and impact of such a mHealth solution on caregiving.
This study investigates these issues with three consecutive stages based on The Multiphase Optimization Strategy (MOST). Each stage has the design, development and evaluation phases and make use of participatory research and technology probing for data collection from different stakeholders. At the end of each stage, collected data is analyzed to reveal association between intervention components, sustainable use and impact of the intervention. Overarching goal of this study is to determine barriers towards a scalable and sustainable mHealth for caregiving of elderly and propose solution for all in an iterative fashion. Consequently, current study resides at the intersection of mHealth, informal caregiving, technology adoption fields and contributes to each one of them.