<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Archiving and Interchange DTD v1.0 20120330//EN" "JATS-archivearticle1.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
  <front>
    <journal-meta />
    <article-meta>
      <title-group>
        <article-title>Yazılım Sektöründe Ölçümler ve Ölçüm Pratikleri Üzerine Bir Anket Çalışması</article-title>
      </title-group>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>İrem ERCAN</string-name>
          <email>iremercan27@gmail.com</email>
          <xref ref-type="aff" rid="aff0">0</xref>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Murat SALMANOĞLU</string-name>
          <email>murat.salmanoglu@bg.com.tr</email>
          <xref ref-type="aff" rid="aff0">0</xref>
        </contrib>
        <aff id="aff0">
          <label>0</label>
          <institution>Anahtar Kelimeler: Yazılım Ölçümü, Yazılım Ölçme Yöntemleri</institution>
          ,
          <addr-line>Yazılım Metrikleri, Yazılım Geliştirme Efor Tahminleri</addr-line>
          ,
          <country>Yazılım Geliştirme Efor Tahmin Teknikleri</country>
        </aff>
      </contrib-group>
      <abstract>
        <p>Özet. Bu bildiride, yazılım geliştirme organizasyonlarında kullanılan ölçüm teknikleri, kestirim yöntemleri ve toplanan verilerin kullanım alanlarını anlamaya yönelik gerçekleştirilen bir anketin bulguları ve sonuçları sunulmaktadır. Anketin amacı yazılım geliştirme endüstrisinde kullanılan ölçüm ve tahmin tekniklerini ve çalışanların bunlarla ilgili düşüncelerini öğrenebilmektir. Anket içerisinde yazılım geliştirme sektöründe kullanılan teknik, operasyonel ve stratejik ölçümlerle ilgili sorular sorulmuştur. A r a ş t ı r m a y a k ü ç ü k , o r t a v e b ü y ü k ö l ç e k l i y a z ı l ı m g e l i ş t i r m e organizasyonlarından profesyoneller katılmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, yazılım geliştirilen organizasyonlarda hangi ölçme teknikleri ve kestirim yöntemlerinin kullanıldığını, bunların kullanım sıklıklarını, bu verilerin kullanım alanlarını ve katılımcıların ölçümle ilgili görüşlerini açıklığa kavuşturmak için kullanılabilir.</p>
      </abstract>
    </article-meta>
  </front>
  <body>
    <sec id="sec-1">
      <title>-</title>
      <p>organizations attended to the survey. The results of this study can be used to
clarify what measurement techniques and approaches are used in the industry,
their frequency, which estimation techniques and approaches are used, and what
are the opinions of the participants about measurement.
1.</p>
      <p>Giriş ve Motivasyon
Ölçümler mühendislik disiplinlerinin yönetimden uygulamaya tüm aşamaları için en
belirgin veri kaynaklarıdır. İnşaat, elektrik, maden gibi tüm disiplinler için ölçümlerin
tüm aşamalarda etkin kullanımı ötesinde farklı aşamalarda hangi ölçümlerin
kullanılacağı da büyük ölçüde belirgindir. Yazılım Mühendisliği 1970’lerden itibaren
bir mühendislik disiplini olarak düşünülmeye başlanmış aynı tarihlerden itibaren de
farklı aşamalarda kullanılabilecek ölçümlerin geliştirilmesi büyük bir hızla sürmüştür.
Uygulama süreçleri ve teknikleri yerleşik disiplinlerle karşılaştırılamayacak hızda
değişen yazılım mühendisliğinde kullanılan ölçümler de bu değişim sürecine ayak
uydurmuştur. Zaman içinde ölçümler ve ölçümlerin kullanım alanların daha yerleşik
bir hal alması beklense de yazılım mühendisliği disiplinin bu açıdan durağan bir
noktaya gelmediği açıktır [7, 8, 9, 10].</p>
      <p>Bu çalışma, yazılım geliştirme sektöründe uygulanan ölçümleri, kestirim
yöntemlerini, ölçüm sıklığını ve sonuçların kullanım alanlarını değerlendirmeyi
amaçlamaktadır. Bunun için, bir anket oluşturulmuş, bu anket endüstri katılımcıları ile
paylaşılmış ve cevaplar toplanarak incelenmiştir. Anketi farklı sektörlerde faaliyet
gösteren küçük, orta ve büyük ölçekli yazılım geliştirme organizasyonlarından, farklı
tecrübe seviyelerinde 81 katılımcı yanıtlamıştır. Anket soruları oluşturulurken, ölçüm
aktiviteleri ve bu aktivitelerle ilgili düşüncelere cevap bularak literatüre katkıda
bulunmak amaçlanmıştır.</p>
      <p>Bu makalenin ikinci bölümünde yazılım ölçümleri ve ölçüm süreçleri hakkında
temel bilgiler verilmeye çalışılmış sonrasında ise yazılım ölçümleri hakkında daha
önce yapılmış çalışmaların bir özeti sunulmuştur. Üçüncü bölüm olan Anket
başlığında, anketin planlanma ve uygulanma aşamaları verilip, elde edilen verilerle
ilgili analizler demografik veriler ile beraber paylaşılmıştır. Sonuçlar bölümünde ise
bu çalışma ve anket sonucunda elde edilen bulgular açıklanmıştır.</p>
      <p>
        Önceki Çalışmalar
Bu çalışma organizasyonlar tarafından kullanılan ölçümleri, ölçüm yöntemlerini,
ölçüm süreçlerini ve bunların katılımcılara sağladığı faydaları öğrenmeyi
amaçlamıştır. Ölçüm yöntemi ve ölçüm süreci kavram olarak farklı şeylerdir. Ölçüm
yöntemi, belirli bir ölçeğe göre bir niteliğin nicelleştirilmesinde kullanılan mantıksal
bir işlem dizisidir [3]. Ölçüm süreci ise ölçüm oluşturma, planlama, gerçekleştirme ve
değerlendirme için oluşturulmuş bir süreçtir [4]. Yazılım geliştirme sektörünce
ölçümler, yazılım süreçlerinin ve ürünlerin yönetimini ve iyileştirilmesini destekler.
Ölçümler, yazılım yaşam döngüsü faaliyetlerini ve sistemleri yönetmek, proje
planlarının fizibilitesini değerlendirmek ve proje faaliyetlerinin bu planlara bağlılığını
izlemek için birincil araçtır. Sistem ve yazılım ölçümü, ürünlerin kalitesini ve
organizasyonel süreçlerini değerlendirmek için de önemli bir disiplindir. Ayrıca
yazılım ölçümleri, yönetim ve kabul kriterlerine temel oluşturan iki taraflı iş
anlaşmalarında giderek daha önemli hale gelmektedir [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref1">1, 10</xref>
        ].
      </p>
      <p>
        Bu araştırmaya başlamadan önce, yazılım sektörü özelinde [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref1">1</xref>
        ] özellikle
Türkiye’de yapılmış ölçüm çalışmalarını hedefleyen anketler ve bu anketlerin
sonuçlarını incelemek üzere mevcut literatür gözden geçirilmiştir. Bu gözden geçirme
sırasında ulusal literatürde genel olarak yazılım geliştirme konusunu hedefleyen
[3,12] çalışmalarla ve ölçüm konusu özelinde farklı seviyelerde bir çok çalışmayla
karşılaşılmıştır [7-12]. İncelenen çalışmalar arasında, Türkiye’deki ölçüm
faaliyetlerini anlamayı doğrudan hedefleyen bir anket çalışmasıyla karşılaşılmamıştır.
Ölçüm çalışmalarını da içeren, ancak asıl amacı Türkiye’deki yazılım mühendisliği
çalışmalarını incelemek olan daha geniş kapsamlı bir çalışma [3] ile birlikte yazılım
ölçüm çalışmalarını uluslararası düzeye inceleyen bir çalışma [4] incelenmiştir.
İlerleyen bölümlerde önce yazılım mühendisliğiyle ilgili Türkiye’de yapılan
çalışmalar bir paragrafta özetlenmiş, sonraki paragraflarda da detaylı incelenen iki
çalışma anlatılmıştır.
      </p>
      <p>Yazılım projelerinde kullanılan ölçümlerden en önemlileri proje için ihtiyaç
duyulan bütçeyi ve iş gücünü doğru şekilde kestirilmesini sağlayan ölçümlerdir. Bu
ölçümler her türlü mühendislik projesi için kritik olsa da, yazılım projelerinin soyut
doğası gereği tanımlanmaları ve ölçülmeleri daha zordur. Yazılım büyüklüğü iş gücü
ve maliyet kestirimine girdi olarak kullanılan ölçümlerin başında gelmektedir ve
işlevsel büyüklük de büyüklüğün ölçülmesi için kullanılan önemli bir ölçümdür [7].
İşlevsel büyüklüğün pratik uygulamaları ve ölçüm yöntemleriyle ilgili ülkemizde
yapılmış farklı çalışmalar bulmak mümkündür [11, 13, 15, 17]. İş gücü ve maliyet
kestirimi ile ilgili önemli diğer bir ölçüm de kazanılmış değer analizleridir [9],
kazanılmış değer analizleri öngörülen işgücünün ve maliyet performansını
değerlendirmeyi amaçlar. Organizasyonların olgunluk seviyesi arttıkça bu tür
ölçümleri gerçekleştirmeye ek olarak kurum içi analizlerle sonuçlarını
değerlendirmeleri ve bu değerlendirmeleri kullanarak kendilerini iyileştirmeleri
beklenir [16]. Bu çalışmaları ne ölçüde gerçekleştirebildiklerini var olan, genel kabul
görmüş aşamalı olgunluk modellerini kullanarak değerlendirebilirler. Ancak genel
olarak geliştirme süreçlerini hedefleyen bu modellerin iyileştirme çalışmalarını
tetiklemeleri her zaman mümkün olmayabilir [10]. Bu nedenle organizasyonlar
özellikle ölçüm çalışmalarına odaklanan bir yetenek modeli kullanabilirler [8]. Ölçüm
çalışmalarını farklı açılardan ele alan çalışmaları dışında detaylı incelenen iki
çalışmadan birisi olan Türkiye'de yazılım mühendisliği ile ilgili yapılan bir araştırma
“A survey of software engineering practices in Turkey” [3] olmuştur. Bu araştırmanın
amacı, Türkiye'deki yazılım mühendisliği uygulamalarını karakterize etmek, güncel
yazılım mühendisliği tekniklerini açığa çıkarmak, bu alandaki profesyonellerin
kullandıkları araçlar, metrikler ve karşılaştıkları zorlukları sunmaktır. Anket, ölçüm
faaliyetlerini doğrudan hedeflemese de Türkiye'deki mevcut durumun anlaşılmasına
yardımcı olmaktadır. 2014 yılında gerçekleştirilen bu çalışmada, katılımcıların %54’ü
yazılım büyüklüğü ölçmediğini belirtmiştir. Bu anketin sonuçları, yürütülen ölçüm
faaliyetlerini ve kullanılan büyüklük kestirim yöntemlerini daha fazla araştırmamıza
neden olmuştur.</p>
      <p>
        Literatürden incelenen başka bir araştırma ise “The State of Software Measurement
Practice: Results of 2006 Survey”[4] olmuştur. Bu araştırmanın amacı, yazılım
ölçümlerindeki uygulamaların genel durumunu ölçmektir. Anket, Carnegie Mellon
Yazılım Mühendisliği Enstitüsünde (SEI) Yazılım Mühendisliği Ölçme ve Analiz
Girişimi (SEMA) tarafından hazırlanıp 17 sorudan oluşmuştur ve 2143 yanıt
toplanarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amaçlarından biri, sektörde hangi
ölçüm standartlarının ve yaklaşımlarının kullanıldığı tespit etmektir. Ölçüm standardı,
ürünün bir sürecini değerlendirmenin özelliklerini açıklayan bir standarttır [
        <xref ref-type="bibr" rid="ref2">2</xref>
        ].
2006’da gerçekleştirilmiş bu araştırmada, kullanılan ölçüm uygulamalarının ve
yaklaşımlarının değişimi gözlenmek istenmiştir.
      </p>
      <p>Bu iki çalışma göz önüne alındığında, Türkiye’de yapılan çalışma ölçüm odaklı
olmadığı için uygulanan ölçüm pratiklerini ve katılımcıların ölçümle ilgili görüşlerini
yeterli detayda yansıtamamıştır. SEI tarafından yapılan araştırma ise bu konuya
odaklanmış ve detaylı sonuçlar çıkartmıştır. Ancak bu çalışma çok uluslu katılımcılar
içerdiği için sonuçlarının Türkiye özelinde geçerli olup olmadığı tartışılabilir.</p>
      <p>Bu çıkarımlar dikkate alındığında, Türkiye’de faaliyet gösteren yazılım
organizasyonlarının ve profesyonellerinin ölçüm konusuna yaklaşımlarını hedefleyen
bir çalışmanın eksikliği görülmüştür. Bu eksikliği gidermek için bu bildiride detayları
verilen anket çalışması planlanmış ve uygulanmıştır. Gelecek bölümde anket
çalışmasının planlaması, uygulaması, ve özet sonuçları yer almaktadır.
3.
3.1.</p>
    </sec>
    <sec id="sec-2">
      <title>Anket</title>
      <sec id="sec-2-1">
        <title>Planlama ve Uygulama</title>
        <p>Anketin iletişim kanallarından dağıtılıp kolayca doldurulabilmesi ve alınan verilerin
analizinin bilgisayar ortamındaki çeşitli araçlarla yapabilmesi amaçları ile çevrimiçi
olarak düzenlenmesi planlanmıştır. Bunun için anket, JotForm (www.jotform.com)
adlı çevrimiçi anket aracı kullanılarak oluşturulmuştur. Dağıtım öncesinde anket
soruları ve uygulama yöntemi Orta Doğu Teknik Üniversitesi Etik Kurulu ile
paylaşılarak etik kurul onayı alınmıştır.</p>
        <p>Anket, 25 Mayıs 2017'den itibaren çeşitli çevrimiçi iletişim kanalları kullanılarak
potansiyel katılımcılara dağıtılmıştır. Bu kanallar; Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Enformatik Enstitüsü e-posta listesi, Facebook'ta uzman yazılım mühendisliği
grupları ve LinkedIn'de özel yazılım ve yazılım mühendisliği gruplarından
oluşmaktadır. Hazırlanan e-posta davetleri ve paylaşılan niyet önsözü iki dilde,
Türkçe ve İngilizce olarak gönderilmiştir.</p>
        <p>Anketin dağıtımı için kullanılan kanalların sonuçlara dolaylı olarak etkisi olabilir.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Enformatik Enstitüsü e-posta listesindeki katılımcılar,
en azından hâli hazırda bir yüksek lisans programına devam ettikleri için, yazılım
ölçümleri ve kullanım alanları hakkında detaylı bilgi sahibi olarak kabul edilebilirler.
Buna ek olarak Facebook ve LinkedIn grupları üzerindeki katılımcıların kendilerini
geliştirmeyi hedefleyen ve meslekleri hakkında detaylı bilgi sahibi olan
profesyoneller oldukları düşünülebilir. Bu kişilerden toplanan cevaplar da anket
sonuçlarını etkileyebilir. Bu konu sonuç bölümünde ayrıca ele alınmıştır.</p>
        <p>Anket 4 ay aktif olarak cevap gönderimine açık kalmıştır ve bu süre zarfında aynı
platformlardan katılımı artırmak amacı ile 2’şer adet hatırlatıcı gönderilmiştir.
Katılımcılar sağlanan bağlantıyla ankete ulaşmış ve çevrimiçi olarak anketi
doldurmuşlardır. Toplamda 81 katılımcı anketi tamamlamış ve 76 katılımcının
cevapları değerlendirmelere dahil edilmiştir. İngilizce ve Türkçe olarak 7 bölümde
kategorize edilen ankette toplam 29 soru bulunmaktadır.</p>
        <p>Anket, 4 temel bölüm içerecek şekilde planlanmıştır.İlk bölüm katılımcıların
yazılım geliştirme endüstrisinde geçirdikleri tecrübeleri, oynadıkları rolleri,
organizasyonları hakkındaki bilgileri, hali hazırda çalıştıkları şirkette kullanılan
yazılım süreçlerini anlamayı hedeflemiştir.</p>
        <p>İkinci bölümde önceden hazırlanan; teknik, operasyonel ve işlemsel olmak üzere
belirlenen ölçüm metrikleri sıralanmış ve katılımcılardan bu yöntemleri hangi sıklıkla
kullandıklarını seçmeleri beklenmiştir. Ölçümlerin kullanımını ölçmek için beş birim
ölçeği kullanılmıştır. Bunlar katılımcılara, “Hiçbir Zaman”dan “Her Zaman”a seçenek
tanımıştır.</p>
        <p>Üçüncü bölüm, katılımcıların organizasyonlarında kullandıkları yazılım ölçüm
yöntemlerini, standart süreç modellerini ve büyüklük ölçme yöntemlerini, kestirim
yaklaşımlarını ve ölçümlerden sorumlu takım ya da grupları anlamayı amaçlamıştır.</p>
        <p>Son bölümde ise yapılan ölçümlerden, bu ölçümlerin süreçlerinden ve ölçüm
sonrası faaliyetlerden kazanılan faydanın ölçülmesi hedeflenmiştir. Bunun için
kullanıcılara beşli likert benzeri bir ölçek sunulmuştur.</p>
        <p>Anket soruları, sektörde çalışan profesyonellerin kolaylıkla cevaplayabilmeleri
amaçlanarak hazırlanmıştır. Benzer bir çalışma bulanamadığı için karşılaştırılabilecek
bir soru seti bulunmamaktadır. İlerleyen aşamalarda çalışmadan elde edilen sonuçlar
da kullanılarak soru setinin iyileştirilmesi hedeflenmektedir.</p>
        <p>Cevapların analizi için SPSS kullanılmıştır. Analiz sonrasında dikkat çeken veriler
Sonuç Verileri kısmında özetlenmiştir. Elde edilen veriler ve sonuçlar detaylı bir rapor
halinde hazırlanmıştır [6]. Bir sonraki bölümde bu sonuçlar özet olarak sunulmuştur.
3.2.</p>
      </sec>
      <sec id="sec-2-2">
        <title>Sonuçlar</title>
        <p>Çalışmaya iletilen 76 sonuç incelendiğinde katılan profesyonellerin %30 oranla
savunma sanayii sektöründen olduğu görülmüştür. Bu oranı %20 ile bilişim
teknolojileri ve telekomünikasyon takip etmiştir (Şekil 1).</p>
        <p>Şekil 1. Katılımcıların sektör bazında dağılımı
Anketi cevaplayan çeşitli rollerdeki profesyonellerin yazılım geliştirme sektöründeki
iş tecrübeleri arasındaki en büyük dağılım %25 oranla 10-20 yıl arasında olmuştur.
(Şekil 2). Bu sonuçla, katılımcıların %56’sının 5 seneden fazla tecrübeye sahip
olduğu gözlenmiştir.</p>
        <p>Şekil 2. Katılımcıların sektör deneyimlerinin dağılımı
Organizasyonların uyguladığı iyileştirme ve olgunluk modellerini tespit etmek için
sorulan sorudan elde edilen veriye göre, katılımcıların çalıştığı firmaların % 47’si
CMMI yetenek olgunluk modelini kullandıklarını belirtirken %33’ü ise
organizasyonlarında herhangi bir süreç modeli kullanılmadığını belirtmiştir (Şekil 3).</p>
        <p>Şekil 3. Kullanılan modellerinin dağılımı
Ankette katılımcıların, organizasyonel bağlamda kullandıkları yazılım büyüklük
ölçme yöntemlerinini seçmeleri beklenmiştir. Katılımcıların %40’ı yazılım büyüklüğü
ölçmediğini belirtirken, %60 oranında organizasyonların bir büyüklük ölçüm yöntemi
k u l l a n d ı k l a r ı t e s p i t e d i l m i ş t i r ( Ş e k i l 4 ) . Ya z ı l ı m b ü y ü k l ü ğ ü ö l ç e n
organizasyonlarındaki katılımcıların da %40‘ı büyüklük ölçerken kullanım
senaryolarını (use case points) kullandıklarını belirtmişlerdir.</p>
        <p>Şekil 4. Yazılım büyüklük ölçme yöntemlerinin dağılımı
Ankette katılımcıların, organizasyonel bağlamda kullandıkları yazılım büyüklük
ölçme yöntemlerinini seçmeleri beklenmiştir. Katılımcıların %40’ı yazılım büyüklüğü
ölçmediğini belirtirken, %60 oranında organizasyonların bir büyüklük ölçüm yöntemi
k u l l a n d ı k l a r ı t e s p i t e d i l m i ş t i r ( Ş e k i l 4 ) . Ya z ı l ı m b ü y ü k l ü ğ ü ö l ç e n
organizasyonlarındaki katılımcıların da %40‘ı büyüklük ölçerken kullanım
senaryolarını (use case points) kullandıklarını belirtmişlerdir.</p>
        <p>Şekil 5. Yazılım ölçme faaliyetlerinin amacı</p>
      </sec>
      <sec id="sec-2-3">
        <title>Yazılım Ölçme Aktivitelerinin Temel Amacı. Yapılan yazılım ölçüm aktivitelerinin</title>
        <p>amaçlarını keşfetmek amacıyla sorulan çoktan seçmeli soruda, katılımcıların yüzde
61’i ölçümleri, organizasyonlarda var olan süreçleri iyileştirmek için yaptıklarını
belirtmişlerdir (Şekil 5).</p>
        <p>Şekil 6. Sektörlerin yazılım ölçme faaliyetlerine etkisi</p>
      </sec>
      <sec id="sec-2-4">
        <title>Sektörlerin, Yazılım Ölçme Yöntemlerine ve Ölçüm Faaliyetlerine Etkisi.</title>
        <p>Organizasyonları sektör bazında kullanılan ölçüm yöntemlerine göre
karşılaştırılabilmek ve sektörlerin en çok kullandığı ölçüm yöntemlerini ölçebilmek
hedefiyle bu oranlar karşılaştırılmıştır (Şekil 6). Karşılaştırma sonucunda anket
katılımcılarının sektörlerinin ölçüm yöntemlerinin dağılımında dikkate değer bir
etkisinin olmadığı gözlenmiştir.
&amp;</p>
        <p>Şekil 7. Ölçme faaliyetlerinden sağlanan fayda
İş Deneyiminin Ölçüm Faaliyetlerinden Elde Edilen Faydaya Etkisi.
Organizasyonlarda yürütülen ölçüm faaliyetlerinin katılımcılara sağladığı faydaların
sektör tecrübesi ile beraber değişebildiğini gözlemek amacıyla sorulan sorularda,
katılımcılar iki gruba ayrılmıştır. Bu gruplar sırasıyla 0-5 yıl ve 5+ yıl sektör deneyimi
olan katılımcılardan oluşmaktadır. Faaliyetlerden kazanılan faydayı anlayabilmek için
sorulan beş ölçerli sorudan 3, 4 ve 5 ölçümleri olumlu cevap olarak bu gruplamaya
dahil edilmiştir.</p>
        <p>Bu veriye göre 5 yıldan fazla sektör tecrübesi olan katılımcıların %67’si bu
faaliyetlerden fayda gördüğünü belirtirken, 5 seneden az tecrübesi olan katılımcıların
sadece %36’sı bu yargıya katılmıştır (Şekil 7).</p>
        <p>Süreçlerin Ölçüm Faaliyetlerine Etkisi. Organizasyonel süreçlerin olgunluğunun
ölçüm faaliyetlerine etkisini anlamak için katılımcılara kişisel ve organizasyonel
anlamda deneyimleri hakkında sorular sorulup bunlara katılıp katılmadıklarını
belirtmeleri istenmiştir. Organizasyonların süreç olgunluğu anket aracılığı ile
yorumlayabilmek için CMMI veya ISO 15540 belgelendirmesine sahip olup
olmadıkları sorulmuştur. Her ne kadar bu belgelere sahip olmayan organizasyonların
süreç olgunlukları ile ilgili yorum yapmak mümkün olmasa da, belgeye sahip
organizasyonların daha olgun süreçlere sahip oldukları varsayılabilir.Belirtilen beş
ölçerli sorulardan sadece en kabul edilen 3, 4 ve 5 değerlendirmeleri bu gruplamaya
dahil edilmiştir. Bu karşılaştırmalardan alınan sonuçlar yüzde olarak belirtilmiştir.</p>
        <p>Bu sorular:
1. Kuruluşumda yapılan ölçüm tahminleri organizasyonel süreçleri geliştirmek için
kullanılır (Şekil 8).</p>
        <p>2. Her projenin başında, hangi ölçümleri saklayacağımı biliyorum (Şekil 9).
3.Her projenin başında, gerekli ölçümleri nasıl toplayacağımı biliyorum (Şekil 10).
Şekil 8. Süreçlerin modellerinin süreç iyileştirmeye etkisi</p>
        <p>Şekil 9. Süreçlerin ölçüm verisi seçimine etkisi
&amp;</p>
        <p>Şekil 10. Süreçlerin ölçüm verisinin toplanma bilgisine etkisi
Elde edilen verilerde, CMMI olgunluk seviyesine sahip organizasyonlarda çalışan
katılımcıların %53’si yazılım ölçümlerinin organizasyon sürecini iyileştirmek için
kullanıldığını belirtiştir (Şekil 8). Aynı zamanda bu katılımcılar %56 oranında yazılım
projelerinde hangi ölçüm metriklerini seçmeleri gerektiğini kestirdiklerini (Şekil 9) ve
%57 oranında bu metrikleri nasıl toplayacaklarını bildiklerini (Şekil 10)
belirtmişlerdir.</p>
        <p>Organizasyonlarda Toplanan Ölçümler. Üç bölümden ayrılan ölçüm tekniklerinden
işlemsel ölçümlerde, katılımcıların %35’i proje efor kestirimi, %32’si de proje süre
kestirimini her projeden önce kesinlikle yaptığını belirtmiştir. Teknik ölçümler
kategorisindeki, test hatalarının ve gereksinimlerin sayısını ölçtüklerini belirten
katılımcıların oranı sırası ile %26 ve %22’dir. Bunlara ek olarak katılımcıların %19’u
yazılım kalite maliyetini hiç bir zaman ölçmediklerini belirtmiştir.</p>
        <sec id="sec-2-4-1">
          <title>Tablo 1. En çok ve en az kullanılan ölçüm teknikleri</title>
          <p>İşlemsel Ölçümler
Teknik Ölçümler
Stratejik Ölçümler</p>
          <p>En sık kullanılan ölçümler</p>
          <p>En az kullanılan ölçümler
Proje efor kestirimi,
Proje süresi kestirimi</p>
          <p>Satıcı üretkenliği,</p>
          <p>Tedarik sözleşmesi değişiklikleri
Testte bulunan hataların sayısı,
Gereksinim sayısı
İş sonu grafikleri (Burndown),</p>
          <p>Kod hatalarının sayısı
Süreç iyileştirme önerilerinin
sayısı</p>
          <p>Yazılım kalite maliyeti
Tablo 1, katılımcıların en az ve en çok kullandıkları ölçümlerin detaylı listesini
vermektedir.</p>
        </sec>
      </sec>
    </sec>
    <sec id="sec-3">
      <title>Sonuçlar</title>
      <p>Bu anket, yazılım profesyonellerinin organizasyonlarında yürütülen ölçme
faaliyetlerini, bu faaliyetlerin yapılış amaçlarını ve kullanılan ölçüm tekniklerinin
kullanım sıklığı konularındaki bakış açılarını anlamayı amaçlamıştır.</p>
      <p>Anket sonuçlarından çıkarılan ana noktalar aşağıdaki gibi özetlenebilir:
1. En çok kullanılan operasyonel ölçümler, organizasyonlarda kullanılan ölçüm
yöntemlerinden ve kuruluşun süreç modelinden bağımsız olarak Proje Süre Tahmini
ve Proje Efor Tahminidir.
2. En çok kullanılan teknik ölçümler, Test Hata Sayısı ve Gereksinim Sayısıdır.
3. Sektörde daha tecrübeli olan katılımcılar ölçüm faaliyetlerinden daha çok fayda
sağladıklarını belirtmişlerdir.
4. CMMI olgunluk seviyesine sahip kuruluşların çoğunluğunun, bu modeli izlemeyen
kuruluşlarla karşılaştırıldığında, ölçüm verilerinin toplanması ve kullanılması
konusunda çalışanlarını eğitme olasılığının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir.
5. Süreç olgunluğunu denetlemek için bir model kullanan kuruluşlarda çalışan
profesyonellerin, ölçüm verilerinin toplanması için yürütülen çalışmaları anlama ve
takip etme olasılığının daha yüksek olabilir.
Çalışma sırasında sonuçları etkilemesi olası olan bazı faktörler bulunmaktadır.
Sonuçlar değerlendirilirken bunlar göz önünde bulundurulmalıdır. Anket sonuçları,
anketin tüm sorularının zorunlu olması nedeniyle, katılımcı sapmasından etkilenmiş
olabilir. Katılımcılar cevaplarını göndermek için tüm anket sorularını doldurmak
zorunda kalmışlardır. Anketin paylaşıldığı platformlarda ve yazılım gruplarında
önemli miktarda savunma sanayi şirketi çalışanı bulunmaktadır. Bu sebeple anket
katılımcılarının çalıştıkları sektörler de bir sapma oluşturmuş olabilir.</p>
      <p>Katılımcıların yüzde 48'i organizasyonlarının CMMI ilkelerini ve uygulamalarını
izlediğini belirtmiştir. Ancak, ocak 2018 itibarı ile CMMI Enstitüsü Yayın Değerleme
Sonuçları Listesi'ne göre, (CMMI Institute Published Appraisal Results List) [5]
Türkiye'de CMMI olgunluk seviyesine sahip sadece 36 yazılım şirketi vardır. Anket
sonuçları, bu şirketlerden katılan katılımcı miktarından etkilenmiş olabilir.
Katılımcıların yaklaşık yarısı, kuruluşlarında yürütülen ölçüm faaliyetlerinden
faydalandıklarını belirtmiştir. Çıkarılan bu sonuç da ayrıca bu sapmadan etkilenmiş
olabilir.</p>
      <p>Anket sonuç verileri analiz edilirken, çeşitli sapmalara yol açabilecek veriler
kontrol edilip bu uç durumlar mevcut veriden çıkarılmıştır. Bunlardan biri, ekipleri
veya organizasyonları içinde beşten fazla rol oynayan katılımcılardır. Ayrıca, anket
yanıt süreleri çevrimiçi anket platformundan kontrol edilmiştir ve sonuç
oluşturulurken beş dakikadan daha az yanıt süresi olan anket yanıtları sonuçlara
eklenmemiştir. Değerlendirmeler 76 katılımcı üzerinden yürütülmüştür.</p>
      <p>Çalışma sırasında detaylı istatistiki analizler yürütülmemiştir. İlerleyen aşamalarda
araştırmaya katılımı artırmak için faaliyetler gerçekleştirerek toplanan verilerle
kapsamlı istatistiksel analizler yapmak mümkün olabilir. Daha iyi dağılım gösteren
katılımcı profili ile sapmalar ve hata payları azalabilir. Artan katılımcı sayısı ile
Türkiye'deki yazılım ölçüm faaliyetleriyle ilgili istatistiksel olarak anlamlı analizler
yapmak mümkün olacaktır.</p>
    </sec>
    <sec id="sec-4">
      <title>Referanslar</title>
      <sec id="sec-4-1">
        <title>Systems and Software</title>
        <p>3. Garousi, Vahid - Coşkunçay, Ahmet - Betin-Can, Aysu - Demirörs, Onur: A survey of
software engineering practices in Turkey.
4. Kasunic, Mark: The State of Software Measurement Practice: Results of 2006 Survey. In:
Technical Report CMU/SEI-2006-TR-009, 2006, Software Engineering Institute, Carnegie
Mellon University, Pittsburgh,
Pennsylvania.http://resources.sei.cmu.edu/library/assetview.cfm?AssetID=8095
5. Published CMMI® Appraisal Results, https://sas.cmmiinstitute.com/pars/, last accessed
2018/06/10.
6. İ. Ercan, "A Survey About the Measurement Activities in Software Development</p>
        <p>Organizations," Middle East Technical University Informatics Institute, Ankara, 2017.
7. B Ozkan, O Turetken, O Demirors, Software functional size: For cost estimation and more,</p>
        <p>European Conference on Software Process Improvement, 2008
8. M Salmanoğlu, A Coşkunçay, A Yildiz, O Demirörs, An Exploratory Case Study for
Assessing the Measurement Capability of an Agile Organization, Software Quality
Professional, 2018
9. P Efe, O Demirors, Applying evm in a software company: Benefits and difficulties,
Euromicro Conference on Software Engineering and Advanced Applications (SEAA),
2013
10.A Uskarcı, O Demirors, Do staged maturity models result in organization-wide continuous
process improvement? Insight from employees, Computer Standards &amp; Interfaces, 2017
11.M Salmanoğlu, K Öztürk, S Bağriyanik, E Ungan, O Demirors, Benefits and challenges of
measuring software size: early results in a large organization, 25th International Workshop
on Software Measurement, 2015
12.O Demirörs, A Coskunçay, Software Development in Turkey, IT Professional, 2015
13.Aysolmaz, B., &amp; Demirors, O. (2014). Automated Functional Size Estimation Using
Business Process Models with UPROM Method. In 2014 Joint Conference of the
International Workshop on Software Measurement and the International Conference on
Software Process and Product Measurement (pp. 114–124).
14.Guceglioglu, A. S., &amp; Demirors, O. (2005). A Process Based Model for Measuring Process</p>
        <p>Quality Attributes. In EuroSPI 2005 (pp. 118–129). Springer, Berlin, Heidelberg.
15.Kaya, M., &amp; Demirors, O. (2011). E-Cosmic: A Business Process Model Based Functional
Size Estimation Approach. In 37th EUROMICRO Conference on Software Engineering
and Advanced Applications (pp. 404–410).
16.Tarhan, A., &amp; Demirors, O. (2012). Apply Quantitative Management Now. IEEE Software,
29(3), 77–85.
17.Ungan, E., Demirörs, O., Top, Ö., &amp; Özkan, B. (2009). An Experimental Study on the
Reliability of COSMIC Measurement Results. In International Conferences IWSM 2009
and Mensura 2009 Amsterdam, The Netherlands, November 4-6, 2009. Proceedings (pp.
321–336). Amsterdam: Springer Berlin Heidelberg.</p>
      </sec>
    </sec>
  </body>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="ref1">
        <mixed-citation>
          1. IEEE: IEEE Standard Adoption of ISO/IEC 15939:
          <fpage>2007</fpage>
          - Engineering.
        </mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="ref2">
        <mixed-citation>
          2. IEEE:
          <fpage>1002</fpage>
          -
          <lpage>1987</lpage>
          -
          <article-title>IEEE Standard Taxonomy for Software Engineering Standards</article-title>
          .
        </mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>