Yazlm Geli‡tirme Srelerini E§itmek Amacyla Tasarlanan Sanal Os Ortamnda Ortamn Gerekli§ini Arttran Etmenler

Abstract

zet. Sanal ortam ierisinde ya‡anan yazlm geli‡tirme i‡lemi, projenin gereksinim analizinden ba‡layarak test a‡amasna kadar geen srede yaplmas gereken grevleri ki‡ilere deneyimletmeyi hedeemektedir. Bu deneyim, katlmclar, geli‡tirme sorunlar ya‡adklar bir yazlm geli‡tirme organizasyonunun dnyasna ta‡r. Tasarlanan bu ortamda katlmc, yapay zeka ile oynanan be‡ sanal karakterle birlikte al‡mas gereken yeni bir yazlm geli‡tiricisinin roln stlenmektedir. Bu al‡mann amac, ki‡ilere gerek os ortamna benzer bir sanal ortamda yazlm geli‡tirme srelerini deneyimletebilmek iin tasarlanan sanal os ortamnda bulunmas gereken etmenleri aklamaktr. Ki‡ilerin deneyim kazanabilmesi iin, simle edilen yazlm geli‡tirme srecinin gerek os ortamnn atmosferi ve dinamizmini iermesi gerekmektedir. Bu nedenle, bu al‡ma kapsamnda sanal os ortamnn atmosferini etkileyen etmenler alanda al‡m‡ uzman ki‡ilerin gr‡leri do§rultusunda ortaya konmu‡tur. Yaplan bu al‡mann sonularna gre, byle bir sanal os ortamnn yazlm geli‡tirme alannda al‡acak ki‡ilerin e§itiminde kullanlabilecek faydal bir ara oldu§u anla‡lm‡tr.

-

1

Giri‡

Literatrde yazlm, bilgisayar zerinde al‡abilen, geni‡letilebilir, i‡levsel ve programlanabilir bir rn olarak tanmlanmaktadr [ 14 ]. Yazlmn tanm basit gibi grnse de, analiz, tasarm, geli‡tirme ve test a‡amalaryla birlikte yazlm geli‡tirilme sreci karma‡k bir yapya sahiptir [ 15 ]. Bu nedenle yazlm, tanmland§ gibi kolay bir rn olmayp, birok zorlu ve uzun sreten sonra elde edilen bir rn olarak ortaya kmaktadr. Bu a‡amada, yazlm basit bir yapya sahip olmad§ iin yazlm geli‡tirmenin tanm daha anlaml hale gelmektedir. Sre sonunda ba‡arl bir rn elde edebilmek iin yazlm geli‡tirme srecinin belirli bir mantksal erevede tamamlanmas gerekmektedir. 1971 ylnda Weinberg [ 23 ] bu sreci; tasarm, yaratm, uygulama ve bakm a‡amalarndan olu‡an bir insan etkinli§i olarak tanmlam‡tr. Bu tanma ek olarak bu sre, m‡teri gereksinimlerini bir yazlm rnne dn‡tren e‡itli nemli a‡amalarn bir kombinasyonu olarak da d‡nlebilir [ 21 ].

Yazlm geli‡tirme srecinde bulunan her a‡ama yararl ve ba‡arl yazlm rnleri geli‡tirmede kritik bir rol oynar [ 11 ]. Ancak, yazlm geli‡tirme srecinin ba‡arl bir yazlm rn ortaya karmada ok nemli bir rol oldu§u halde, o§u yazlm projesi m‡teri beklentilerini kar‡layamayarak ba‡arsz bir ‡ekilde tamamlanm‡ veya yarda kalm‡tr [ 5 ]. Bu durum birok ‡irketin ba‡arl yazlm rn geli‡tirirken hem zamann hem de parasn bo‡a harcad§n gstermektedir. Bu tip istenmeyen durumlar nleyebilmek iin yazlm geli‡tirme srecinin bu alanda al‡acak olan ki‡ilere etkili bir ‡ekilde §retilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, birok farkl al‡ma alannda ki‡ilerin bilgi ve tecrbe seviyelerini arttrmada kullanlan sanal gereklik teknolojisinin yazlm geli‡tirme srecinin e§itiminde kullanlmas nemlidir [ 12 ]. Bu al‡mada, ki‡ilere yazlm geli‡tirme srecini gerek hayat riskleri iermeden e§itme ve tecrbe etme frsat sunan sanal os ortamnn gerek os ortamna benzer bir ortam olabilmesi iin iermesi gereken etmenler anlatlmaktadr.

Bildirinin geri kalan ksm ‡u ‡ekilde olu‡turulmu‡tur: Bir sonraki blmde, al‡mann alt yapsn olu‡turmak iin literatrdeki benzer al‡malar detayl bir ‡ekilde anlatlacaktr. nc blmde, sanal os ortamnda kullanlan materyaller sistem ile ilgili grseller ile aklanacaktr. Bir sonraki blmde, uzman ki‡ilerin sistem ile ilgili d‡nceleri payla‡lacaktr. Son blmde ise, al‡madan elde edilen sonular tart‡larak makale sonlandrlacaktr. 2

Literatr De§erlendirmesi

Sanal Gereklik teknolojisi ki‡ilere gerek hayat risklerini iermeyen e§itim ortamlar sunmaktadr [ 22 ]. Bu teknolojisi sayesinde ki‡iler mhendislik [ 9 ], sivil savunma [ 3 ], psikoloji [ 16 ], spor [ 10 ] ve sa§lk [ 8 ] gibi birok farkl alanda kendilerini geli‡tirme frsat bulmaktadr. Bu kapsamda yazlm mhendisli§i alan incelendi§i zaman, literatrde bu alanda al‡an ki‡ilerin bilgi ve tecrbe seviyelerini arttrmak iin tasarlanm‡ baz al‡malar bulunmaktadr. Bu al‡malarn o§u 2 boyutlu oyunlar veya kart oyunlar olsa da baz al‡malarda bireylerin daha aktif bir §renme sreci deneyimleyebilmesi iin 3 boyutlu sanal ortamlar da tasarlanm‡tr.

Bu al‡malara rnek olarak bu alanda geli‡tirilmi‡ bir al‡mada, yazlm geli‡tirme sreleri ile ilgili ki‡ilerin deneyimlerini arttrmak amacyla bir kart oyunu geli‡tirilmi‡tir [ 2 ]. ˙ok oyuncu ile oynanan bu oyunda, her oyuncuya gerek hayat projelerinde verilen grevlere benzer grevler verilir. Oyunculardan, bu grevleri btelerine uyacak bir ‡ekilde en ksa srede yerine getirmeleri beklenmektedir. elale yazlm geli‡tirme modeli ile ilgili ki‡ilerin bilgi seviyelerini arttrmay hedeeyen bu oyunda ki‡iler, grevlerde ya‡anlan aksaklklar ile ilgili kararlar proje takm lideri pozisyonunda vermektedir. Bu al‡madan elde sonulara gre bu kart oyunu, oyuncular arasnda rekabeti bir atmosfer yaratarak ki‡ileri daha ok oynamaya te‡vik etti§i iin ki‡ilerin e§itiminde kullanlabilecek faydal bir aratr.

Benzer bir ‡ekilde, Bollin ve di§erleri [ 4 ] hem katlmclara farkl yazlm geli‡tirme metodolojilerini deneyimletebilmek hem de sistem yneticisi veya takm lideri pozisyonunda sistemi kullanan ki‡ilere sistemde yaptklar seimler ile ilgili e§itici geri bildirimler vererek ki‡ilerin karar verme yeteneklerini geli‡tirmek amacyla bir simlasyon erevesi geli‡tirmi‡lerdir. erisinde ak‡ ‡emas bile‡enlerini ieren bu masast uygulamasnda katlmclar, bu bile‡enleri birbirine ba§layarak bir konu hakknda karar verebilir ya da proje geli‡tirebilirler. Bu sayede katlmclar, proje ynetimi ile ilgili deneyimlerini gerek hayat riskleri ile kar‡la‡madan ya‡ama ‡ansna sahiptir.

Yazlm mhendisli§i e§itiminde oyun kullanma kri, bireylere bir projenin gereksinimlerinin nasl toplanmas ve analiz edilmesi gerekti§i konusunda yardmc olan bir oyun reten Hainey ve di§erleri [ 13 ] tarafndan da desteklendi. Bu oyunda oyuncular; takm lideri, sistem analisti, tasarmc ya da proje yneticisi gibi farkl rollerde yazlm projelerinin gereksinim analizi a‡amalarn ynetme veya bu srete ortaya kan grevleri tamamlama frsatna sahiptir. Ayn zamanda bu oyunda, oyununun e§itici ynndeki ba‡arsn arttrmak amacyla oyuncular grevleriyle ilgili ynlendiren sanal karakterler de bulunmaktadr. Geli‡tirilen bu oyunun ki‡iler zerindeki etkisini anlayabilmek iin oyun 92 §renci ile test edilmi‡tir. Bu testlerden elde edilen bulgular bu oyunun insanlarn ilgisini ekerek ki‡ileri daha ok al‡maya te‡vik etmesinden dolay projelerin gereksinim analizi ile ilgili katlmclarn bilgi dzeylerini arttrmak iin kullanlabilecek etkili bir ara oldu§unu gstermektedir.

Rusu ve di§erleri [ 20 ] tarafndan tamamlanan di§er bir benzer al‡mada ise, yazlm geli‡tirme ya‡am dngsnde yer alan bakm a‡amasnn ieri§i hakknda §rencileri §reten etkile‡imli bir oyun geli‡tirilmi‡tir. Klasik kule savunma oyunlarnn dinami§ine benzer bir dinami§e sahip olan bu oyunda katlmclar, sistemin tesliminden sonra ortaya kan hatalar ile ilgili do§ru zmleri bulmaya al‡rlar. 18 §renci ile test edilen bu al‡mann sonularna gre, oyunlar, yazlm mhendisli§i konularnn e§itiminde etkili bir ‡ekilde kullanlabilecek alternatif bir §retme tekni§idir.

Bu alanda, 2 boyutlu oyunlar ve kart oyunlar geli‡tirildi§i gibi ayn zamanda 3 boyutlu sanal ortamlar da geli‡tirilmi‡tir. Aydan ve di§erlerinin [ 1 ] tamamlam‡ oldu§u al‡ma bu al‡malara rnek olarak gsterilebilir. Bu al‡mada, bireylere ISO / IEC 12207: 1995’in temellerini keyii bir ‡ekilde §retmek amacyla "Floors " ad verilen ciddi oyun tasarlanm‡tr. Bu oyunda, al‡maya katlan katlmclarn gereklik hissiyatn arttrmak iin 3 boyutlu bir sanal os ortam tasarlanm‡ olup, bu ortam oyuncu olmayan sanal karakterler ile de desteklenmi‡tir. Bu sanal ortam, Bilgisayar Mhendisli§i blmnde okuyan 40 birinci snf §rencisi ile test edilmi‡tir. Geli‡tirilen bu sistemin ba‡arl olup olmad§n anlayabilmek iin bu 40 §renci, biri kontrol grubu di§eri ise deney grubu olmak zere e‡it bir ‡ekilde 2 gruba ayrlm‡tr. Kontrol grubunda bulunan §renciler ISO / IEC 12207: 1995 standartlarn geleneksel yntemler ile al‡maya devam ederken deney grubunda yer alan §renciler ise kendilerini tasarlanan sanal ortamda test etmi‡tir. Ki‡ilerin bilgi seviyelerindeki de§i‡imi grmek amacyla yaplan testler sonucunda elde edile bulgulara gre, deney grubunda bulunan §renciler kendilerini kontrol grubunda bulunan §rencilere gre daha ok geli‡tirmi‡tir.

Bu kapsamda geli‡tirilmi‡ di§er bir al‡mada ise " Second Life " sanal dnyas, §retim yelerinin §rencilerin yazlm mhendisli§i ile ilgili sorularn yantlayabilecekleri bir e§itim arac olarak kullanlm‡tr [ 24 ]. §renciler ve §retim yeleri arasnda ileti‡im sa§lamak iin Second Life ’da gerek snfa benzer bir sanal snf tasarlanm‡tr. Bu snfta, hem §renciler hem de §retim yeleri kendilerini temsil etmek iin avatar kullanm‡tr. 25 §renci ile test edilen bu al‡madan elde edilen sonular, §rencilerin kendilerini sanal ortamda daha rahat hissetmesinden dolay sanal §retim stratejisinin geleneksel yntemlere gre §rencilerin yazlm mhendisli§i alan hakkndaki bilgi dzeylerini geli‡tirmede daha avantajl oldu§unu gstermektedir.

Di§er bir benzer al‡ma Rodriguez ve di§erleri [ 19 ] tarafndan geli‡tirilmi‡tir. Bu al‡mada, yazlm mhendisli§i §rencilerine Scrum uygulamalarn zaman ve tesis snrlamalar olmakszn §retmek iin 3 boyutlu bir sanal seminer salonu tasarlanm‡tr. Tasarlanan bu sanal ortam, yaz tahtas, grakler ve takvim gibi bir toplant odasndaki gerek §elere benzer sanal §eleri iermektedir. Ayrca, Scrum metodolojisinin ak‡n gstermek iin sisteme bir rnek proje de entegre edilmi‡tir. Bu ortam 45 §renci ile test edilmi‡ olup, bu al‡madan elde edilen sonular bu ortamn ki‡ilerin Scrum yazlm geli‡tirme metodunun zellikleri ile ilgili bilgi seviyelerini arttrmada etkili bir ara oldu§unu gstermektedir.

Bu alanda geli‡tirilmi‡ son al‡mada ise [ 17 ], katlmclar evik yazlm geli‡tirme metodolojisinin zellikleri hakknda e§itmek iin " Open Wonderland " sanal dnyas kullanlarak bir uzaktan e§itim arac tasarlanm‡tr. Bu al‡mada, yazlm mhendisli§i ile ilgisi olmayan bir projenin basit bir ‡ekilde geli‡tirilmesiyle, katlmclarn evik yazlm srecine ili‡kin bilgi dzeylerinin arttrlmas beklenmektedir. Bu al‡mann bulgular, geli‡tirilen aracn, projenin gereki olmamas ve tm proje geli‡tirme srecini iermemesi gibi nemli eksikleri olmasna ra§men, bireylerin yazlm mhendisli§i sreleri hakknda e§itilmesinde kullanlabilece§ini ortaya koymaktadr.

Literatrde ki‡ilere yazlm mhendisli§i e§itimi vermek amacyla tasarlanan baz al‡malar bulunmasna ra§men, bu al‡malar detayl bir ‡ekilde incelendi§inde bu al‡malarda a‡a§daki gibi nemli eksikliklerin oldu§u grlmektedir: Snrl Gereklik: Tasarlanan sanal ortamlarn ba‡arl olarak saylmas iin iermesi gereken en nemli zellik sanal ortamn gerek ortama benzer olmasdr [ 18 ]. Bu zellik e§itim aralar iin nemli bir zellik olmasna ra§men, kart oyunlar ve 2 boyutlu oyunlar yeterli donanm ve yazlm fonksiyonlar iermedi§i iin bu zelli§i tam olarak sa§layamamaktadr. Dolaysyla, bu durum tasarlanan ortamn ba‡arsn gsteren en nemli faktr olan orada bulunma duygusunu azaltr [ 7 ]. 3 boyutlu ortamlar ierisinde barndrd§ zellikler sayesinde bu duyguyu sa§layabildi§i halde literatrde varolan al‡malar ki‡ilerin bu duygusunu lmek iin herhangi bir al‡ma yapmam‡tr.

Btn Yazlm Geli‡tirme Srecini ermeme: Yazlm, yazlm geli‡tirme ya‡am dngsndeki her a‡amada bulunan grevlerin tamamlanmasndan sonra elde edilen bir rndr. Ancak, yazlm uzun srelerden sonra ortaya kan bir rn olmasna ra§men mevcut al‡malar katlmclarn yazlm geli‡tirme ya‡am dngsndeki belirli a‡amalar hakkndaki bilgi dzeyini arttrmay amalamaktadr. Di§er bir sylemle, bu al‡malardan hibiri ki‡ilere yazlm geli‡tirme srecinin btnn deneyimletmemektedir.

Snrl Sayda Proje Senaryosu: Ki‡ilerin gerek hayat projeleri ile ilgili deneyim kazanabilmesi iin birok farkl projenin ierisinde yer almas gerekti§i halde literatrde bulunan al‡malar sadece bir projeyi rnek bir test projesi olarak ki‡ilere deneyimletmi‡tir. stelik, bu projelerin biro§u yazlm mhendisli§i projesi olmayp farkl alanlardaki kk projelerdir. Bu al‡malar, hem yazlm mhendisli§i ile ilgili projeleri iermemesinden hem katlmclara say bakmndan az proje sunmasndan hem de projelerin gerek hayattakine benzer byk apl projeleri olmamasndan dolay ki‡ilerin geli‡imini tam olarak sa§layamadklar iin nemli eksikliklere sahiptir. Bu eksiklikler katlmclarn farkl trdeki projelerde meydana gelen farkl sorunlarla yzle‡ememesine yol amaktadr.

Yapay Zekaya Sahip Oyuncu Olmayan Sanal Karakterlerin Olmamas: Ki‡ilerin bir konuda srekli tekrar yapmas ki‡ilerin o konuda sahip oldu§u bilgi seviyesini arttrmaktadr [ 6 ]. Tekrar etme, ki‡isel geli‡imi etkileyen nemli bir faktr oldu§u halde mevcut al‡malarda tasarlanan platformlar, yazlm geli‡tirme a‡amalarndaki eylemleri deneyimlemek iin birden ok oyuncuya ihtiya duymaktadr. Katlmc sistemi kullanabilmek iin ba‡ka kullanclar bulamad§ zaman sistemi kullanamayarak konu ile ilgili deneyim ya‡ayamamaktadr.

zetle, ki‡ilerin yazlm geli‡tirme sreci ile ilgili bilgi ve tecrbe seviyelerini, literatrde bulunan mevcut al‡malarn eksikliklerini gidererek arttrmay hedeeyen bir sistemin tasarlanmas nemlidir. Bir sonraki blmde, bu amala tasarlanan 3 boyutlu sanal os ortamnda gerekli§i sa§layan etmenler detayl bir ‡ekilde tart‡lacaktr. 3

Yntem

Ki‡ilerin 3 boyutlu olarak tasarlanm‡ sanal os ortamnda kendilerini yazlm geli‡tirme sreci ile ilgili geli‡tirerek bu konu ile ilgili ba‡arlarn arttrabilmeleri ok nemlidir. Bu nedenle, bu amala tasarlanan ortamn gerek sanal os ortamna benzemesi ki‡ilerin motivasyonunda nemli bir rol oynamaktadr. ˙al‡mann bu blmnde, ki‡ilerin gerek hayat projelerini sanal ortamda deneyimleyebilmeleri asndan tasarlanan 3 boyutlu sanal os ortamnn detaylar anlatlacaktr.

lk olarak, tasarlanan sanal ortam, farkl yazlm projelerini ki‡ilere ya‡atmak amacyla ierisinde yazlm proje senaryosu ile ilgili btn bilgileri bulunduran bir XML dosyasn okuma zelli§ine sahiptir. Bu zellik sayesinde, ki‡iler sanal ortamda bir projenin gereksinim analizinden ba‡layarak bakm a‡amasna kadarki geen sreyi deneyimleme ‡ans bulurlar. Ayrca, farkl XML dosyalar okuyabilen bu ortam sayesinde ki‡iler, farkl proje senaryolarn da tecrbe etme frsat bulurlar. Bylece, bu zelliklere sahip olan sanal os ortam, literatrde bulunan al‡malarn eksikliklerinden olan " Btn Yazlm Geli‡tirme Srecini ermeme " ve "Snrl Sayda Proje Senaryosu " eksikliklerini a‡m‡ olur. Simulasyon ba‡langcnda XML dosyasn okuyan program, sanal ortam kullanan katlmcy sanal osin giri‡ine ekil 1’deki gibi yerle‡tirir.

ekil 1. Sanal Os Ortam ekil 1’de gsterildi§i gibi, sanal os 5 farkl kbikten olu‡maktadr. Her kbik yazlm geli‡tirme ya‡am dngsnde bulunan her a‡amay temsil etmektedir. Bu sayede, literatrde bulunan mevcut al‡malarn eksikliklerinden biri olan "Btn Yazlm Geli‡tirme Srecini ermeme " problemi, ki‡iler projenin gereksinim analizinden ba‡layarak srasyla tasarm, geli‡tirme, test ve bakm a‡amalar ile ilgili grevleri tamamlama frsat buldu§u iin zlm‡ olur.

Ki‡i sanal ortamda gerek yazlm projesini deneyimleyece§i iin, sanal ortama zel bir zaman dilimi olu‡turulmu‡tur. Olu‡turulan bu zaman dilimini sanal ortamda gstermek amacyla ekrann sol st k‡esine bir saat, sa§ st k‡esine ise bir takvim yerle‡tirilmi‡tir. Sanal ortamda geen her saat gerek hayattaki 1 dakikaya e‡it olacak ‡ekilde ayarlanm‡tr. Sonu olarak, sanal ortamdaki 1 i‡ gn gerek hayattaki 9 dakikaya e‡ittir. Her 9 dakikada bir yeni bir i‡ gn ba‡lad§ iin ekrann sa§ st k‡esinde bulunan takvim de gncellenmektedir.

Sanal ortamda kullanlan malzemeler incelendi§i zaman, sanal ortamn gerekili§ini arttrmak iin gerek os ortamndakine benzer masa, sandalye, bilgisayar ve takm arkada‡lar ekil 2’deki gibi ortama dahil edilmi‡tir. Bu e‡yalara ek olarak ekil 2’de de grld§ zere, tasarlanan e§itim platformunda her kbikte 1 tanesi katlmc ile ayn projede grev yapan olmak zere toplam 4 tane oyuncu olmayan karakter bulunmaktadr. Toplam 20 oyuncu olmayan karakter bulunan sanal os ortamnda ki‡iler, oyuncu olmayan karakterler ile etkile‡ime girerek proje ile ilgili grevleri yerine getirirler. Bu karakterler, katlmcnn projenin hangi a‡amasnda oldu§unu bilerek ki‡iye proje admlar ile ilgili gerekli ynlendirmeleri yaparlar. Bu zellik sayesinde, literatrde bulunan mevcut al‡malarn eksikliklerinden biri olan " Yapay Zekaya Sahip Oyuncu Olmayan Sanal Karakterlerin Olmamas " probleminin bir derecede olsa a‡lmas hedeenmi‡tir.

ekil 2. Sanal Oste Bulunan Kbik

Yukarda belirtilen zelliklere ek olarak, projenin gereksinim analizinden nce proje tanm dosyasn ki‡ilere okutabilmek adna ekil 3’deki gibi yanp snen bir dosya modeli de sanal ortama entegre edilmi‡tir. Proje tanm dosyasn okuyan katlmc, projenin gereksinim analizini yaparak projeye ba‡lar. Gereksinim analizinde katlmclardan proje ile ilgili do§ru gereksinimleri bulmas beklenir. Katlmc gereksinim analizini bitirdikten sonra projenin tasarm a‡amasna geer. Bu a‡amada, katlmcdan projede bulunan aktrleri ve fonksiyonlar bularak bir "Use-Case " diyagram olu‡turmas beklenir. Tasarm a‡amasn bitiren katlmc gerekle‡tirme a‡amasna geer. Bu a‡amada, katlmcdan projenin bir modln C# programlama dili kullanarak geli‡tirmesi beklenmektedir. Bu a‡amada katlmc tarafndan yazlan kod, sistem ierisinde geli‡tirilmi‡ bir derleyici tarafndan derlenerek programn do§ru sonu verip vermedi§i sistem tarafndan otomatik bir ‡ekilde kontrol edilir. mplementasyon a‡amasn tamamlayan katlmc yazlm ya‡am dngsndeki bir sonraki a‡ama olan test a‡amasna geer. Test a‡amasnda katlmcdan ierisinde hatalar bulunan bir kodu gzden geirerek hangi satrda hangi tip hatann oldu§unu bulmas beklenmektedir. Son a‡amada ise, katlmcya projenin bakm ile ilgili btn grevler verilerek katlmcdan bu grevleri uygulama zamanna gre do§ru bir ‡ekilde sralamas beklenmektedir.

Projede ortaya kan grevleri tamamlayan katlmcya projenin admlarnda yapt§ i‡lemler ile ilgili bilgi verebilmek adna sanal ortamda ekil 4’teki gibi bir toplant odas tasarlanm‡tr. Sanal ortamdaki tarihe gre her i‡ gn saat 10:00’da yaplan toplantya simlasyonu kullanan katlmc ve projenin her a‡amasndan sorumlu 5 oyuncu olmayan karakter katlmak zorundadr. Bu toplantda, katlmcnn vermi‡ oldu§u kararlar ekil 4’te gsterilen projeksiyona ekil 3. Sanal Oste Bulunan Dosya Modeli yanstlarak toplantya katlan karakterler ile tart‡lr. Bu tart‡ma esnasnda, e§er katlmc sre ile ilgili yanl‡ karar veya kararlar vermi‡se katlmcya geri bildirim vermek amacyla yanl‡ verilen kararlarn do§rular oyuncu olmayan karakterler tarafndan katlmcya anlatlr.

ekil 4. Toplant Odas

Deneyler ve Analizler

Geli‡tirilen sanal ortamn hem gerek os ortamna benzeyip benzemedi§ini hem de yazlm geli‡tirme alannda al‡acak ki‡ilerin e§itiminde kullanlabilecek bir ara olup olamayaca§n anlayabilmek iin konunun uzman 3 ki‡i ile bir gr‡me dzenlenmi‡tir. Yaplan bu gr‡mede, uzmanlardan a‡a§da belirtilen 3 ara‡trma sorusuna cevap vermesi beklenmi‡tir.

S1: Ki‡ilerin, tasarlanan bu simulasyonu kullanarak yazlm mhendisli§i ile ilgili bilgi dzeylerini arttrabilece§ini d‡nyor musunuz? S2: Sizce sanal ortam ki‡ilere gerek hayata uygun bir al‡ma ortam sunuyor mu? S3: Size gre bu al‡mann avantajlar ve dezavantajlar nelerdir?

Bir uzman:

Yazlm mhendisli§i dersi kapsamnda verilen e§itim daha ok pratik hayata ynelik oldu§u iin bu bilgilerin gerek hayata yakn bir ortamda ki‡iler tarafndan test edilmesi ki‡ilerin geli‡imleri asndan ok olumlu. §renciler aldklar bu bilgileri en erken staj yaparken ya da bitirme projeleri esnasnda deneyimleme frsat buluyorlar. Bu ortam sayesinde snrl sayda olan test ortam artmakta. Ki‡iler genel olarak projedeki btn admlar grerek bu admlarda olu‡an grevlerden bazlarn deneyimleme frsat buluyor. Bu durum sonucunda ki‡ilerin yazlm mhendisli§i konusundaki bilgi seviyelerinin artaca§n ve byle bir ortamn e§itim arac olarak kullanlabilece§ini d‡nyorum.

Di§er bir uzman:

Yazlm projelerinin btn a‡amalarn ba‡tan sona ki‡ilere deneyim

letmek ok gzel bir kir. zellikle piyasada geli‡tirilen projeler ki‡iler iin riskler yaratt§ iin proje geli‡tirme esnasnda ki‡iler zerinde bir bask olu‡makta. Bu bask olmadan ki‡ileri e§itmeyi hedeeyen byle bir platform ki‡ilerin geli‡iminde olumlu bir rol oynayacaktr.

Ba‡ka bir uzman ise:

Proje ynetimi veya projede ya‡anlan aksaklklarn zm ki‡ilerin tecrbesiyle do§rudan ilgilidir. Ki‡i ne kadar ok proje ierisinde yer alrsa kar‡la‡t§ problemleri zmede o kadar ba‡arl olur. ˙nk, ki‡i daha nce yapt§ hatalar sayesinde bir problemi nasl zmesi gerekti§i ile ilgili tecrbe kazanr. Ancak, bu tecrbeyi gerek hayatta kazand§ iin tecrbenin yannda kaybettikleri de olur. Bu ortam ki‡ilerin gerek hayatta herhangi bir ‡eyi kaybetmesine engel olarak tecrbe kazanmasn sa§layacaktr. Bir neri olarak ise, proje geli‡tirme ya‡am dngsnde yaplan grevlerin biraz daha e‡itlenmesi ki‡ilerin bilgi seviyelerine olumlu bir ‡ekilde katk sa§layacaktr.

Sonular ve Gelecek ˙al‡malar

Bu al‡mann temel amac, ki‡ilerin gerek hayata benzer bir ortamda yazlm projeleri geli‡tirebilmeleri iin tasarlanan sanal ortamda hangi elemanlarn kullanld§n gstermektir. Di§er bir amac ise bu amala geli‡tirilen ortamn bir e§itim arac olarak kullanld§ zaman ba‡arl olup olamayaca§n anlamaktr. Bu do§rultuda, bu al‡ma kapsamnda sanal bir os ortam geli‡tirilmi‡ olup, geli‡tirilen bu ortam yazlm mhendisli§i alannda uzmanla‡m‡ 3 ki‡i ile test edilmi‡tir. Uzmanlarla yaplan gr‡melerden elde edilen sonulara gre, geli‡tirilen sanal os ortamnn yazlm mhendisli§i alannda al‡acak olan ki‡ilerin e§itiminde kullanlabilecek faydal bir ara olabilece§i d‡nlm‡tr.

Gelecek al‡malarda ise, geli‡tirilen sanal ortam Bilgisayar Mhendisli§i blmnde okuyan §renciler ile test edilecektir. Yazlm Mhendisli§i dersini almam‡ §renciler zerinde yaplmas planlanan al‡mada, yakla‡k 50’ye yakn §renci biri deney di§eri ise kontrol grubu olmak zere toplam 2 gruba ayrlacaktr. Kontrol grubunda yer alan §renciler yazlm mhendisli§i konularn geleneksel yntemler olan kitap, sunum vb. aralar kullanarak al‡acakken deney grubunda bulunan §renciler ise bu konular geli‡tirilen sanal os ortamnda deneyimleyeceklerdir. Geli‡tirilen sanal os ortamnn ba‡arsn anlayabilmek iin §rencilere biri al‡madan nce di§eri ise al‡madan sonra olmak zere toplam 2 test uygulanacaktr. Testlerden elde edilen sonular istatistiksel yntemlerle de§erlendirilip, geli‡tirilen sanal os ortamnn yazlm mhendisli§i ile ilgili konularda ki‡ilerin e§itiminde kullanlabilecek faydal bir ara olup olmad§ istatistiksel bir ‡ekilde incelenecektir.

Kaynaklar

References

1. Aydan , U. , Yilmaz , M. , Clarke , P.M. , O 'Connor , R.V. : Teaching iso/iec 12207 software lifecycle processes: a serious game approach . Computer Standards & Interfaces 54 , 129138 ( 2017 )

2. Baker , A. , Navarro , E.O. , Van Der Hoek , A. : An experimental card game for teaching software engineering processes . Journal of Systems and Software 75 ( 1-2 ), 316 ( 2005 )

3. Bliss , J.P. , Tidwell , P.D. , Guest , M.A. : The eectiveness of virtual reality for administering spatial navigation training to reghters . Presence: Teleoperators & Virtual Environments 6 ( 1 ), 7386 ( 1997 )

4. Bollin , A. , Hochmller , E. , Mittermeir , R.T.: Teaching software project management using simulations . In: Software Engineering Education and Training (CSEE&T) , 2011 24th IEEE-CS Conference on. pp. 8190 . IEEE ( 2011 )

5. Braude , E.J. , Bernstein , M.E. : Software engineering: modern approaches . Waveland Press ( 2016 )

6. Buckingham , M. : What great managers do . IEEE Engineering Management Review 33 ( 2 ), 310 ( 2005 )

7. ˙iikli, B. , Gdkbay , U. : Increasing the sense of presence in a simulation environment using image generators based on visual attention . Presence 19 ( 6 ), 557568 ( 2010 )

8. Elledge , R. , McAleer , S. , Thakar , M. , Begum , F. , Singhota , S. , Grew , N.: Use of a virtual learning environment for training in maxillofacial emergencies: impact on the knowledge and attitudes of sta in accident and emergency departments . British Journal of Oral and Maxillofacial Surgery 54 ( 2 ), 166169 ( 2016 )

9. Fang , Y. , Teizer , J.: A multi-user virtual 3d training environment to advance collaboration among crane operator and ground personnel in blind lifts . In: Computing in Civil and Building Engineering ( 2014 ), pp. 20712078 ( 2014 )

10. Gle , U. , Yilmaz , M. , Gozcu , M.A. : Futbol hakemlerinin egitimi amaciyla tasarlanan futbol simulasyonunda macin dinamizmini saglayan etmenler . In: UYMS . pp. 284294 ( 2016 )

11. Gulec , U. , Yilmaz , M. , Isler , V.: A literature survey: Is it necessary to develop a new software development methodology for virtual reality projects ? Journal of Universal Computer Science 23 ( 8 ), 725754 ( 2017 )

12. Gulec , U. , Yilmaz , M. , Isler , V. , O 'Connor , R.V. , Clarke , P. : Adopting virtual reality as a medium for software development process education . In: Proceedings of the 2018 International Conference on Software and System Process . pp. 7175 . ACM ( 2018 )

13. Hainey , T. , Connolly , T.M. , Stanseld , M. , Boyle , E.A. : Evaluation of a game to teach requirements collection and analysis in software engineering at tertiary education level . Computers & Education 56 ( 1 ), 2135 ( 2011 )

14. Humphrey , W.S.: The software engineering process: denition and scope . ACM SIGSOFT Software Engineering Notes 14 ( 4 ), 8283 ( 1989 )

15. McConnell , S. : Who needs software engineering? IEEE Software 18(1) , 5 ( 2001 )

16. Nazligul , M.D. , Yilmaz , M. , Gulec , U. , Gozcu , M.A. , O'Connor , R.V. , Clarke , P.M.: Overcoming public speaking anxiety of software engineers using virtual reality exposure therapy . In: European Conference on Software Process Improvement . pp. 191202 . Springer ( 2017 )

17. Parsons , D. , Stockdale , R.: Cloud as context: Virtual world learning with open wonderland . In: Proceedings of the 9th World Conference on Mobile and Contextual Learning , Malta. pp. 123130 ( 2010 )

18. Psotka , J.: Immersive training systems: Virtual reality and education and training . Instructional science 23(5-6) , 405431 ( 1995 )

19. Rodriguez , G. , Soria, `., Campo , M. : Virtual scrum: A teaching aid to introduce undergraduate software engineering students to scrum . Computer Applications in Engineering Education 23 ( 1 ), 147156 ( 2015 )

20. Rusu , A. , Russell , R. , Burns , E. , Fabian , A. : Employing software maintenance techniques via a tower-defense serious computer game . In: International Conference on Technologies for E-Learning and Digital Entertainment . pp. 176184 . Springer ( 2011 )

21. Salo , O. , Abrahamsson , P. : Empirical evaluation of agile software development: The controlled case study approach . In: International Conference on Product Focused Software Process Improvement . pp. 408423 . Springer ( 2004 )

22. Sampaio , A.Z. , Martins , O.P.: The application of virtual reality technology in the construction of bridge: The cantilever and incremental launching methods . Automation in construction 37 , 5867 ( 2014 )

23. Weinberg , G.M.: The psychology of computer programming , vol. 932633420 . Van Nostrand Reinhold New York ( 1971 )

24. Ye , E. , Liu , C. , Polack-Wahl , J.A. : Enhancing software engineering education using teaching aids in 3-d online virtual worlds . In: Frontiers in education conferenceglobal engineering: knowledge without borders , opportunities without passports , 2007 . FIE' 07 . 37th annual. pp. T1E8 . IEEE ( 2007 )