zet. Tm dnyada oldu§u gibi lkemizde de ok sayda yazlm projesi ngrlen bte ve sre snrlar a‡larak kullanc beklentileri tam olarak kar‡lanmadan sonlanmaktadr. Bunun nemli sebeplerinden birisi olarak yazlm mhendisli§i konularna hakim i‡ gc eksikli§i gsterilebilir. Bu makalede, ˙ankaya niversitesi Bilgisayar Mhendisli§i blmnde son drt yldr yrtlen CENG 396 Yazlm Mhendisli§i dersi iin d‡nlm‡ bir ders ak‡ modeli ve modelin sonular ile ilgili detaylar verilecektir. Bu al‡madaki amacmz, Trkiye ‡artlarna uygun ve donanml yazlm mhendisleri yeti‡tirmek iin tasarlad§mz yazlm mhendisli§i dersi ak‡ modelini ve buna ba§l olarak elde edilen analizin sonularn di§er yazlm mhendisli§i dersi e§itmenleri ile payla‡arak edindi§imiz tecrbelerimizden ve kazanmlarmzdan faydalanlabilmesini sa§lamaktr.
1;2 1
Gnmzde, yazlm sektrnde al‡acak olan mhendislerden 10 veya 15 gn
gibi ksa aralklarda fonksiyonel yazlm ara rnleri retmeleri beklenmektedir.
Bu ba§lamda, gen mhendisin yazlm mhendisli§i e§itimi srasnda rnn
farkl srmleri zerinde hatasz yazlm rn geli‡tirme yapmas
gerekmektedir. Ancak, yazlm mhendisli§i e§itiminin temel hedeerinde de belirti§i gibi
ama srekli de§i‡en aralar konusunda bilgi vermek yerine yazlm mhendisli§i
i‡inin nasl yaplaca§ olmaldr [
Son zamanlarla, yazlm mhendisli§i e§itimi srasnda, rn geli‡tiren
takmlarn teknik kabiliyetleri ile birlikte verimli ileti‡im kurabilme, takm ile uyumlu
i‡ geli‡tirebilme ve takm ile retebilme gibi sosyal kabiliyetlerinin de
iyile‡tirilmesi n plana kmaktadr [
Yazlm Mhendisli§i dersi kapsamnda dikkate alnmas gereken di§er bir konu ise, yazlmn retimi srasnda elde edilen deneyimlerin §rencilere aktarlmasn sa§lamak, retim faaliyetleri ve ba‡ar kriterlerini belirlemek olmaldr. Yazlm rnnn insan, kltr ve teknolojinin etkile‡imiyle olu‡an karma‡k ve sosyo-teknik yaps d‡nda, gereksinimlerin de§i‡kenli§i ve geli‡tiren bireylerin bilgi ve tecrbe dzey farklarnn olu‡turabilece§i sorunlar da §rencilerle payla‡lmas gereken temel bilgiler arasnda olmaldr. Yazlm mhendisli§i e§itimi tart‡malar, yazlm mhendisli§inin do§u‡undan bu yana edinilen tecrbeler do§rultusunda geli‡erek iyile‡tirilmektedir. Ancak, yazlm mhendisli§i e§itimi endstriyel tecrbeye sahip, sreler zerinde bilgili ve deneyimli ki‡iler tarafndan yaplmaldr. Dolaysyla, iyi bir e§itim sa§lanmas asndan di§er mhendisliklere gre daha prati§e dnk bilgiler ieren bir e§itim yaps benimsenmelidir.
Bu makalenin amac ara‡trmaclarn yazlm mhendisli§i dersinde edindi§i deneyim ve kazanmlarn payla‡mn sa§layarak bu dersi veren bilgisayar ve yazlm mhendisli§i blmlerine bilgi ak‡ sa§lamaktr. Dersin ktlar do§rultusunda §rencilerin edinimleri ile ilgili olarak alnan geri beslemeler yar yaplandrlm‡ gr‡me tekni§i kullanlarak raporlandrlacaktr. Bu makalenin devam ‡u ‡ekilde kurgulanm‡tr: kinci blmde lkemizdeki yazlm mhendisli§i al‡malarndan bahsedilerek nerilen ders ak‡ modeli aklanacaktr. nc blmde al‡mada kullanlan ara‡trma ynteminin detaylar ve yaplan kalitatif vaka analizi aklanarak sonular payla‡lacaktr. Drdnc blmde ise yaplan al‡madan karlan sonular ile makale son bulacaktr. 2
lkemizdeki Durum ve nerilen Ak‡ Modeli lkemizde birok yazlm rmas hala retim srelerinden habersiz bir ‡ekilde rn geli‡tirmektedir. Bu ‡ekilde yazlm geli‡tiren organizasyonlar, literatre kazara geli‡tirme olarak gemi‡ yakla‡m benimsemi‡tir. Bu yakla‡m, m‡teriden gelen gereksinimlere gre anlk olarak bir sre veya lme yntemi kullanmadan kod yazma ‡eklindedir. Byle bir yntem ile yazlmn geli‡tirilmesi rnn testleri, bakm ve kurulumu a‡amalarnda byk problemlere sebep olmakla birlikte yazlm rnleri sistematik bir sre olmadan geli‡tirildi§i iin uzun vadede m‡teri memnuniyeti sa§lamak da mmkn olamamaktadr.
Yazlm retim faaliyetleri, 1960’lardan bu yana farkl ‡ekillerde ele alnm‡
ve yazlm geli‡tirme srelerini iyile‡tirmek iin de§i‡ik yakla‡mlar nerilmi‡tir.
Yazlm geli‡tirme metodolojileri gereksinim analizi, modelleme, rn kodlama,
test etme ve rnn bakmn ieren retim basamaklar asndan farkllk
gstermese de bu evrelerin uygulama sras, zamanlamas ve ak‡ kontrol asndan
de§i‡iklikler ierir. Klasik yazlm geli‡tirme (‡elale yntemi veya plan tabanl
geli‡tirme olarak da bilinir) yntemi, bu evrelerin biri bitmeden di§er basama§n
ba‡lamasnn ard‡k bir ‡ekilde icra edilmesi kri zerine kuruludur. Daha
sonralar popler olan yinelemeli yntem, bu fazlar kendi iinde kk evrelere
ayrarak geri besleme yardmyla retim verimini iyile‡tirmeyi hedeer. 2000’lerden
sonra popler olan evik yntemler ise yinelemeli yntemleri arttrlm‡ evreler
ve her yineleme sonunda al‡an yazlm rn parac§nn retim aktivitesinin
zaman kutucuklarna blnmesi ilkesine dayanr [
2000’li yllarn ba‡larnda, geleneksel yazlm geli‡tirme yntemlerinin varolan
projelerin srekli de§i‡en ihtiyalarn verimli bir ‡ekilde adresleyememesinden
dolay, evik yntemler denilen bir grup metodoloji ortaya km‡tr. Bu
yntemler grubuna gre, yazlm projelerinin ilk a‡amalarnda detayl bir sistem
tasarmnn yaplmasna gerek yoktur. Bunun yerine, abuk ‡ekilde, al‡an bir
ara-srm elde etmek hedeyle al‡lr. Bylece, erken risk tespiti ve potansiyel
sorunlarn ba‡langta farkna varlmas mmkn olmaktadr. ˙evik yntemlerin
temel felsefesi, " Gereksinim Belirsizlik " lkesi tarafndan da desteklenmektedir:
"Yazlm sistemleri, kullanclar tarafndan test edilmeden, yazlm
gereksinimleri ba‡ar ile tanmlanamaz " [
Bir teslimatn kapsamnn gerekli zamana gre tespit edildi§i geleneksel metodolojilerden farkl olarak evik yntemler, zaman kutulu yinelemeler kullanr (di§er bir deyi‡le, ayn uzunlukta olan retim aralklar). zellikle, proje riskleri, kapsamn bir serbest brakma uzunlu§u yaratmak yerine snrl bir zaman erevesinde tanmlanarak haetildi§i anlamna gelir. ˙evik yinelemeler, rnn veya bir parann rn geli‡tirme hattndan teslim edilmesi iin gerekli olan tm a‡amalar kapsamaktadr.
Bu bilgilerin ‡§nda, yazlm mhendisli§i e§itimi, de§i‡en ko‡ullar ve yeniliki metotlar da gz nne alarak teori ve pratik bilgilerin iyi bir ‡ekilde harmanland§ bir modele dayanmaldr. Bu dayanak yazlm endstrisindeki uzmanlar ve pratisyenler ile kir ve bilgi payla‡m iermeli, ders kapsamnda yaplacak projelerin gerek hayatta kar‡la‡labilecek projelere benzer, yazlm mhendisli§inin retim basamaklarna paralel olarak kurgulanmaldr. Bu kurgu dersin do§asna uygun ‡ekilde teoriden prati§e gei‡i kolayla‡tracak ‡ekilde olmaldr. 2.1
Yazlm Mhendisli§i Dersi Ak‡ Modeli Ders, yazlm mhendisli§i kavramlar, yazlm geli‡tirme metodolojileri, yazlm a‡amalar, gereksinim analizi, yazlm testleri ve proje ynetimi ile ilgili olarak temel kavramlar anlatmaktadr. Ders kapsamnda hem bireysel hem de takm tabanl aktiviteler bulunmaktadr.
Dersin ana ktlar ‡u ‡ekilde tanmlanm‡tr. §renci ders kapsamndaki aktivitelerle,
Yazlm gereksinimlerini de§erlendirir, analiz eder ve tasarlar.
Yazlm tasarm tekniklerini uygulama becerisi kazanr. elale, Yinelemeli (iterative) geli‡tirme, Scrum, Kanban ve XP gibi plana dayal ve evik metodolojilerinin artlarn ve eksilerini kyaslar ve kar‡la‡trr. lgi alanna ba§l olarak, yazlm mhendisli§indeki yeni trendler, ara‡trma konular ve endstride kullanlan teknolojiler hakknda bilgi edinir.
Tablo 1’de dersin 14 haftaya yaylm‡ konu ba‡lklar grlmektedir. ncelikli olarak §renciye mhendisli§in ne demek oldu§u ve bilgisayar bilimleri, bilgisayar mhendisli§i ve yazlm mhendisli§i konular arasndaki farklar anlatlmaktadr. Daha sonra, yazlm geli‡tirirken kar‡la‡lacak hata trleri ve bu hatalarn olu‡mamas iin alnmas gereken nlemler ile birlikte zellikle ihtiya analizi ve testlerin nemi vurgulanmaktadr. Bu konular takiben, yazlm sre modelleri klasik yntemlerden evik yntemlere do§ru ‡ekilde aklanmaktadr. Bu ksmda, zellikle e§itmen kendi i‡ tecrbesini §rencilerle payla‡arak pratik ile teorik kurgular arasnda bir kpr kurmaktadr.
Tablo 1. CENG 396 Yazlm Mhendisli§i Dersi eri§i [
erik 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
Modl Tantm ve Giri‡ Yazlm Mhendisli§i’ne Giri‡ Yazlm Hatalar, Arzalar ve Eti§i Yazlm Sre Modelleri Ampirik Manzara ve Kullanm Senaryolar Gereksinim Analizi Geleneksel ve ˙evik Yazlm Geli‡tirme (XP,SCRUM) Geleneksel ve ˙evik Yazlm Geli‡tirme (KANBAN) Yazlm Tasarm ve Mimarisi I Yazlm Tasarm ve Mimarisi II Yazlm Testleri Yazlm Sre Ynetimi Dnem Sonu Sunumlar
Dnem Sonu Sunumlar
§renci, UML kullanarak ihtiya analizi yapmay §rendikten sonra yazlm
mimarisi ve yazlm testleri konusunda temel bilgiler edinir. Edindi§i bu bilgileri
a‡amal olarak sunulan bir takm projesi ile gerek yazlm projelerinde
yapld§ gibi ekip al‡mas yaparak pratik halde dn‡trr. Bu ders kapsamnda
d‡nlp planlanm‡ devleri ise ‡u ‡ekilde snandrabiliriz.
1. Europass [
Ders, dev ve proje a§rlkl bir ders olarak, §rencinin zel i‡ hayatnda en ok gerek duyaca§ ba§msz ve grup halinde al‡abilme kabiliyetini geli‡tirmeyi hedeemektedir. Bu do§rultuda dersin not verme le§i ‡u ‡ekildedir. (1) devler %40; (2) Ara snav %15; (3) Dnem devi %15 ve (4) Final snav %30. Dnem devi ayrca kendi iinde sunum ve dokmantasyon ksmndan olu‡maktadr. Sunum %40 dokmantasyon notu da %60 zerinden verilmektedir.
§renci dersin ilk haftalarnda zellikle bilgisayar ve yazlm mhendisli§i
arasndaki farklar irdelerken bir yandan da i‡ ba‡vurusu yapmak iin neler
yapmas gerekti§i konusunda bilgilendirilmektedir. Bu ba§lamda §rencilerden,
Avrupa standartlarna uygun, Europass [
Nitel ara‡trma insan enstrman olarak kabul eder. Bu teknik, katlmclarn davran‡larn yorumlayc anlam kalplar iinde ara‡trmay amalayan natrel bir yakla‡mdr. Katlmclarn kendi szel anlatmlarndan kartlan zihinsel tutum ve sosyal davran‡lar inceleyerek do§al al‡ma ortamlarnda elde edilen bilgiler halinde sistematik olarak snandrr. Nitel ara‡trmaclar, insanlarn de§er sistemleri ve d‡nceleri hakknda veri toplamak iin mlakat, bireysel deneyim karm, vaka analizi ve odak gruplar gibi teknikleri kullanmaktadrlar. Toplanan veriler, szckleri yakndan incelemek ve katlmclarn gr‡lerinin daha ileri denetimini yapmak iin ba§lamsal bir ereve iinde raporlandrlr. Genel olarak, nitel yntemler tmevarmsal yntemler olarak kabul edilir. Bir teori retmek iin yeni veya ke‡fedilmemi‡ bir fenomeni ara‡trmak iin ska kullanlrlar. zellikle, ara‡trmaclarn, grup etkile‡imleri gerektiren derinlemesine cevaplar veya ara‡trmalar (rne§in, yant veren ve ara‡trmac olan ki‡iler arasndaki etkile‡imler) aramak iin katlmclarla etkile‡ime girmesi gerekti§i durumlarda bu ara‡trma ynteminden faydalanrlar. Bununla birlikte, tipik olarak nitel ara‡trmalar kk gruplar halinde veya snrl sayda katlmc ile yrtlmektedir. ˙al‡ma sonucunda elde edilen bulgular zerinden analizler yaplr, karmlar katlmclarla veya di§er ara‡trmaclarla payla‡lr.
Yazlm mhendisli§inde yaplan bilimsel ara‡trmalarn bir amac, yazlm
ya‡am dngsn incelemek, ‡irketlerde olup biten olaylar sistematik yntemler
‡§nda anlayabilmek ve daha nemlisi gerekti§i zaman mdahale edebilmektir.
Yazlm sreleri al‡trlrken di§er rmalara aktarlabilecek bilgiler ok farkl
‡ekillerde gzlenebilmektedir. Bu bilgilerin ara‡trma desenlerinin bize tand§
imkanlar do§rultusunda snandrlmas gerekmektedir. Dolaysyla yazlm
geli‡tirme aktiviteleri srasnda ortaya kan, do§as ve zellikleri bakmndan
birbirlerine benzemedi§i d‡nlen karma‡k olaylar farkllklar ve benzerlikleri gz
nne alnarak snandrlmal, bu olaylar kar‡snda sa§lanan ba‡arlar yazl
hale getirilerek, elde edilen bilgi di§er ara‡trmaclara ve endstriye
sunulmaldr. rnek olay inceleme yntemi, belli bir konu ile ilgili olarak kar‡la‡t§mz
sorunlarn snandrlmas ilkesine dayanr. Yazlm ya‡am dngsnn canl bir
varlk gibi d‡nlmesi, gerek ki‡isel problemlerin anla‡lmas gerekse elde edilen
bu sorunlarn zmlesi asndan nemlidir. Bu sayede yazlm geli‡tirme
srelerinde gzlenen durumlar mercek altna alnarak incelenen vakalardan kartlan
derslerin aktarlabilmesi sa§lanr. Do§al ba§lamlarnda ak ulu bir ‡ekilde
izlenen, yalnzca tek bir bak‡ asndan kanlmas, rnek olaylarn zelliklerini,
yazlm geli‡tirme kalplar, takm yaplarnn ya da uygulanan yazlm geli‡tirme
srelerinin analitik yntemlerle kar‡la‡trlmasndan yararlanarak uygulanmas
nerilir. Ayrca karma‡klklarn tanmn ve aklamasn yapabilmek
kar‡la‡trlabilmeleri asndan nemlidir. Yin [
Kalitatif Vaka ˙al‡mas Bu al‡mada yar yaplandrlm‡ gr‡me tekni§i kullanlarak 2013 - 2017 yllarnda CENG 396 dersini alm‡ ve i‡ hayatna atlm‡ on be‡ §renci ile temas kurulmu‡ ve bu §rencilerden on ikisi ile rportaj yaplm‡tr. Bu al‡maya ‡u n bilgilendirme e-postas ile ba‡lanm‡tr. " Yazlm Mhendisli§i dersinin nemini nc snf §rencilerine gstermek iin dersi benden alan arkada‡larn gr‡leri do§rultusunda bir tantm videosu hazrlamak istiyoruz. Bunun iin akll telefonunuzla sadece 3 soruya 3 dakikay gemeyecek ‡ekilde bir video ekmenizi rica ediyorum.
1. Adnz, Soyadnz, Hangi yl mezun oldu§unuz 2. Yazlm Mhendisli§i dersinde §rendikleriniz i‡ hayatnda kar‡nza nasl kt ve ne i‡e yarad.
3. Dersi alan arkada‡lara neler tavsiye edersiniz. " Veri Kaynaklar Gl Ynler Dokmantasyon Zayf Ynler Ar‡iv Kaytlar
Yukardaki gl ynler Rportaj ve Anket Direkt Gzlem
Stabil Tekrarlanabilir gzden geirme
Gze batmayan - Vaka al‡masndan nce bulunan
Net, isim ve olaylarn aklamalar Kantitatif
Hedei Vaka al‡mas konusunu adresleyebilir
Anla‡labilir Neden sonu ili‡kilerini anlatabilir
Gereklik Vakalar gerek zamanl olarak inceleyebilir
Ba§lamsal Olaylar o ba§lam iinde izleyebilir Tablo 2. Olay Ara‡trmasnda Veri Toplamak iin Kullanlan Kaynaklar Edinilebilmesi g Yanl seim olasl§
Ara‡trmac nyargs olasl§
Srekli eri‡im engeli
Yukardaki zayf ynler engeli
Gizlilik ve eri‡im
Yanl cevaplar ierebilir
Anketr istediklerini duyuyor olabilir
Zaman alc
Seicilik baz gerekleri perdeleyebilir
Reeksivite - Gzlemcinin varl§ sonular etkileyebilir
Yukardaki zayf ynler
Ara‡trmacnn hareketleri sonucu etkileyebilir
Seicilik Uygunluk Ki‡i Gzlemi
Yukardaki gl ynler Fiziksel Eserler
Davran‡ ve ki‡isel aras ili‡kilerin gzlenmesi
Kltrel zellikler ile ilgili anlay‡
Teknik operasyonlar ile ilgili anlay‡
Katlmclardan toplanan bilgiler 20 sayfalk bir dokmana dn‡trlm‡tr. Katlmclarn yorumlarndan e‡itli alntlar ‡u ‡ekildedir.
Katlmclardan birisi:
Yazlm Mhendisli§i dersinin neminden biraz bahsetmem gerekirse aslnda ilk a‡amada hem szl hem de yazl mlakatlarda burada §rendi§im sreler ve bilgiler mutlaka sizin kar‡nza kyor. Ve ‡u an ki i‡yerime giri‡ a‡amasnda yaplan szl ve yazl mlakatlarda burada §rendi§im bilgiler kar‡ma kt. Onun d‡nda sadece mlakatlar iin de§il profesyonel hayatta da sizden yazlm mhendisli§inde anlatlan sreleri bilmeniz ve uygulamanz bekleniyor. O yzden daha iyi bir mhendis olabilmeniz adna gerekten ok nemli konular.
Katlmclardan bir di§eri:
‡e ba‡lad§m zaman ilk olarak zerinde al‡acak oldu§um projenin yazlm gereksinim analizlerini yaptm. Daha sonra derste grecek olaca§nz software requirement spesication SRS dokman, SDD dokman hazrlam‡tm, daha sonra gereksinimlere ait use-case’leri hazrladm. Ve bunlarn hepsini dokmante etmi‡tim... ...yazlm geli‡tirme metodolojilerinden SCRUM’ kat kurallar ile birlikte uyguluyoruz aslnda. Derste de greceksiniz Scrum’n zelliklerini iki haftada bir sprint planning toplantlar yapyoruz iki haftalk srelerle sprint’lerimiz oluyor. Bu planinglerde bu bir sonraki sprint’e gelene kadar hangi gereksinimleri tamamlamamz gerekti§ini nasl tamamlarz grup iinde takm iinde konu‡up puanlayp sprinti ba‡latyoruz. ki haftalk srete bunlar tamamlamaya al‡yoruz... ...ve grm‡ oldu§unuz gibi software engineering dersinde grecek olaca§nz her ‡ey i‡ hayatnzda kesinlikle ve kesinlikle kar‡nza kyor. Bunun ok byk yararn da emin olun gryorsunuz. Software engineering dersini donanml bir ‡ekilde bitirmek sizler iin gzel bir avantaj olacak. Benim size tavsiyem bu ders boyunc haftalk devleri ve dnem projelerini kesinlikle dikkatli bir ‡ekilde tamamlyor olmanz. Ben bunlarn kendim iin ok byk yararn grdm sizlere iin de yararl olaca§n d‡nyorum.
Yazlm mhendisli§i dersi sayesinde X rmasndaki i‡im ilk tecrbem olmasna ra§men UML diagram ow chart nedir nasl izilir requirement analiz nasl yaplr software development metodolojileri nelerdir gibi pek ok konuyu aslnda bilerek i‡e ba‡lam‡tm bu benim iin byk bir avantajd. ˙nk hala pek ok niversitede bu konular ele alan dersler ne yazk ki mfredatta bulunmuyor ve ben bu bilgiler sayesinde i‡e adaptasyon srecini bir an nce tamamlayp i‡ime odaklanabilmi‡tim. u an al‡t§m projede birka satrlk kod de§i‡imlerinde dahi onlarca sayfalk dokman hazrlayp bunlar stakeholder’lara sistem artitechlere review iin gnderiyoruz. Ve bu dokmantasyon srecinde derste §rendi§im hemen hemen her ‡eyi kulland§m belirtmeden geemeyece§im. Drt yllk e§itim hayatma bakt§mda software engineering dersinin beni profesyonel hayata hazrlayan en nemli derslerden biri oldu§unu ak yreklilikle dile getirebilirim. Bu noktada sizlerde derste yapaca§nz projeleri ciddiye alp bilgi birikimizi arttrmay hedeerseniz i‡ hayatnda mutlaka birka adm ne geeceksiniz.
Mlakatlarn hepsinin kendi teknik domainleri var evet ama software arcitech (software engineer dersi olarak) her mlakatmda kar‡ma gelen sorular vard. Mesela bir mlakatmda direkt olarak choesion ve coupling soruldu. Di§er bir mlakatmda agile development process hakkndaki d‡ncelerim soruldu. Btn mlakatlarmda bu oldu ‡yle; bir rn veya projeyi hangi srelerden geirerek son rn elde etti§im soruluyor... ...Standart ve dokmantasyonu olmayan i‡ler sadece al‡ma olarak adlandrlyor i‡ hayatnda. E§er standart ve dokmantasyonu varsa ve byn stepleri de uygulanm‡sa artk bu bir rn haline dn‡m‡ oluyor.
Biz ‡u an i‡ yerimizde SCRUM uyguluyoruz. Bu Scrum’ da derste grm‡snzdr. Bir sre tanyorsunuz artk srecin ne oldu§unu biliyorsunuz ve sre ve software engineering dersini bilen mhendisler aralarnda sadece bu jargon zerinde konu‡uyor... ...kimse sizin yazd§nz kod satr ile gerekten ilgilenmiyor. Yapt§nz i‡in profesyonel anlamda de§er ta‡mas iin bu kalplara standartlara uymas gerekiyor.
Di§er bir katlmc ise:
Yazlm mhendisli§i dersinde §renmi‡ oldu§umuz konular tamamen i‡ ya‡amna ynelik konular nk i‡ ya‡amnda da bir projenin ba‡lang ve biti‡ sreleri var, projenin a‡amalar var bu a‡amalarda olan bir ok insan var. Mesela bu derste §renmi‡ oldu§umuz analiz nedir, analizin nasl yaplaca§, analiz dokmann nasl hazrlanaca§ ya da design ile alakal design’n nasl yaplmas gerekti§i design’n dokmantasyonu ya da test srelerinde neden test yapyoruz nasl test yapyoruz hangi tr testleri kullanyoruz testing dokmantasyonunu nasl yapyoruz senaryolar nasl hazrlyoruz bunlar tamamen i‡ ya‡amnda bizi bir tk daha ileri gtrebilecek konular. ˙nk, i‡ ya‡amna girdi§imizde bu konular kavramak birazck zaman ald§ iin biz nceden §renerek kulak dolgunlu§uyla gitti§imiz iin stne daha ok koyup daha ok kendimizi gsterebiliyoruz. Mlakatlarda da sreci bilmek gerekten ok nemli sreci bilen mhendislerin bir adm nde oldu§unu d‡nyorum. Hem sreci bilmek hem bu srecin iende nerede yer alaca§n bilmek i‡ ya‡amnda ok nemli. Bundan dolay bu yazlm mhendisli§i dersinde §renebilece§iniz ne varsa rneklerle konular tamamen anlayarak §renmeniz gerekten i‡ ya‡amna yatrm olur sizin iin.
Ba‡ka bir katk sa§layan §renci: rne§in mezun oldunuz. Bir i‡ gr‡mesine gittiniz. Gr‡me sonunda kar‡ taraf sizin bir sorunuz var m diye size bir soru yneltti§inde projelerinizi geli‡tirirken kulland§nz metodolojiler neler diye sorarak oradan bir gzel yryp kar‡ tarafa bir ‡eyler bildi§inizi gsterme frsat yakalayabilirsiniz. Bu ‡ekilde de kar‡ tarafta gzel bir izlenim brakm‡ olursunuz diye d‡nyorum. Size naizane tavsiyem agile yntemlerini iyi bir ‡ekilde kavrayn. Bildiklerinizi i‡ mlakat srasnda kar‡ tarafa mutlaka satn... ...bir ‡irkete girdi§inizde bir projeye dahil edildi§inizde ne yapmanz gerekti§ini bilmekten nce aslnda nasl yapmanz gerekti§ini bilmeniz olduka byk nem arz ediyor nk ba‡larda §renciyken ben de sadece kod’un bir ‡eyler iin yeterli olaca§n d‡nm‡tm ancak kod yazmak projenin olduka ufak bir parasn olu‡turdu§unu deneyimledim.
Yaplan tm yorumlar tematik ierik analizi yntemiyle incelenmi‡tir. Burada ama, §rencilerle yaplan rportajlarda toplanan bulgulara dayal olarak birbirine benzeyen verileri belirli kavramlar ve temalar erevesinde bir araya getirmek ve dzenlemektir. ˙al‡ma srasnda elde edilen dokmanlar sistematik olarak incelenmi‡tir. Ayrca, kullanlan ifade ve kavramlar da uygun temalara yerle‡tirilerek analiz edilmi‡tir. Toplanan bilgiler Nvivo 8 paket program yardmyla, ierik analizi yntemi kullanlarak tema ve kategoriler altnda de§erlendirilmi‡tir. Ara‡trmaclar, tematik analiz erevesi ile ana temann di§er alt temalar altnda incelenebilece§ine karar vermi‡lerdir. Ara‡trma sonucunda ana tema ve 12 alt temaya ula‡lm‡tr. ˙ankaya niversitesi Bilgisayar Mhendisli§i Blm’nde zorunlu ders olarak verilen CENG 396 yazlm mhendisli§i dersi iin alnan yorumlarda 290 de§er ifadesi bulunmu‡tur. Bu ifadeler ‡§nda ana ve alt temalar ve bu ifadelerin frekans de§erleri ekil 1’de sunulmu‡tur. ekil 1. §rencilerin Ders ile ilgili De§er fadelerine li‡kin Olu‡turulan Ana Temalar ve Frekans De§erleri
Dersi alan §rencilerin rportaj metinlerinde geen de§er ifadeleri incelendi§inde "dokmantasyon" (46) en ok temasna yer verildi§i grlm‡tr. "Ki‡isel geli‡im ve katklar", "gereksinim analizinin nemi" ve "dersin mlakatlarda olan faydalar" temalarna toplamda 38 kez rastlanm‡tr. Bu ders ile ilgili konu‡malarda de§er ifadesi olarak "i‡ ba‡vurular" (23) ve dersin i‡ ba‡vurularna olan pozitif etkisini temasn i‡leyen "frsatlar" (27), "Scrum" (21), "yazlm sreleri" (16) temalarna ska yer verilmi‡tir. Ayrca, bu ifadeyi, "dersin nemi" (9), "edinimler" (9) kavramlar takip etmektedir. Ayrca, srekli entegrasyon kavramnn ortaya kmas ile anlamsal olarak nem kazanan "test mhendisli§i" ifadesine ise 13 kez rastlanm‡tr. Bu bulgular §rencilerin ‡irketlerle kar‡la‡tktan sonra kendilerine derste verilen bir ok kavram ile kar‡la‡tklarn ve bunlarn nemini fark ettiklerini gstermektedir. zellikle dersin ki‡isel geli‡imlerine katklar, dersteki edinimlerinden bahsetmeleri, mlakatlarda dersin ieri§inden faydalandklar krine ska rastlanmas dersin olabildi§ince faydal oldu§u gr‡n do§rulamaktadr. 4
Bu makalede ˙ankaya niversitesi Bilgisayar Mhendisli§i programnda zorunlu olarak verilen CENG 396 Yazlm Mhendisli§i dersinde verilen e§itim ile ilgili yrtlen faaliyetlerin bir ara‡trma raporu sunulmu‡tur. Amacmz, edindi§imiz deneyimleri §rencilerden gelen geri beslemeler do§rultusunda di§er niversiteler ile payla‡mak ve bu konularda edinimlerimizden faydalanmalarn sa§lamaktr. Dersin mmknse yazlm endstrisinde al‡m‡ veya yazlm mhendisli§i konusunda dan‡manlk yapacak bilgi birikime sahip tecrbeli e§itmenler tarafndan verilmesi ve srekli yeni kan sreler ve ilgili teknolojiler ‡§nda geli‡tirilmesi gereklidir. §rencilerin bu ders kapsamnda hem yazlm mhendisli§inin temellerini §renmelerinin hem de yazlm endstrisine hazrlanmalarnn olumlu sonular makalede payla‡lm‡tr. §renciler temel yazlm mhendisli§i bilgisinin yannda mlakatlarda da ska kar‡la‡tklar kavramlar derste grdklerinden dolay i‡ ba‡vurularnda avantaj sa§lam‡tr. Yazlm mhendisli§i dersi erevesinde §rencilerin ve i‡ piyasasnn isteklerini dikkate almak ve onlarla i‡birli§i iinde olmann olumlu sonular do§urdu§u aka gzlenmektedir.
Kaynaklar